Suyun 0 °C ile 4 °C arasında ısıtılmasıyla yoğunluğunda görülen sıra dışı değişim hangisidir?
- A) Yoğunluğu artar ve yaklaşık 4 °C’de en büyük olur.
- B) Yoğunluğu sürekli azalır ve 0 °C’de en büyük olur.
- C) Yoğunluğu her sıcaklıkta sıfırdır.
- D) Suyun kimyasal kimliği değiştiğinden yoğunluk ölçülemez.
- E) Yoğunluk yalnız kabın renginden belirlenir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Su, 0–4 °C aralığında açık hidrojen bağlı yapısının kısmen bozulmasıyla sıkılaşır; yaklaşık 4 °C’de yoğunluğu en büyüktür.
Bir polimerin tekrar birimi C₃H₆ ve zincirde 200 birim bulunuyor. Uç grupları ihmal ederek polimerin yaklaşık molar kütlesi kaç g/mol hesaplanır? (C=12, H=1)
- A) 4200 g/mol
- B) 6000 g/mol
- C) 12 600 g/mol
- D) 2400 g/mol
- E) 8400 g/mol
Doğru cevap: E
Çözüm: C₃H₆ tekrar biriminin molar kütlesi 3×12+6=42 g/mol; 200×42=8400 g/mol olur.
Birbiriyle karışan A ve B sıvılarının kaynama noktaları sırasıyla 65 °C ve 110 °C’dir. Ayrımsal damıtmada genellikle hangi gözlem beklenir?
- A) İlk distilat yalnız B içerir.
- B) Her iki sıvı mıknatısla ayrılır.
- C) Alt faz mutlaka A’dır.
- D) Süzgeçte yalnız A kalır.
- E) İlk toplanan distilat A bakımından daha zengindir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Daha uçucu olan, düşük kaynama noktalı A buhar fazında daha yüksek oranda bulunur; ayrımsal damıtmada önce A’ca zengin distilat alınır.
Saf CH₃OH ve saf CH₃OCH₃ örneklerinin birbirleriyle hidrojen bağı oluşturma davranışı için hangisi doğrudur?
- A) Her ikisi de iyonik kristaldir.
- B) Her ikisi de O–H bağı taşır.
- C) Sadece dimetil eter kendi arasında H bağı kurar.
- D) Hiçbirinde London kuvveti yoktur.
- E) Metanol kendi arasında H bağı kurar, dimetil eter kendi arasında tipik H bağı kuramaz.
Doğru cevap: E
Çözüm: Metanol O–H bağıyla H bağı donörüdür; dimetil eterde O atomu olsa da O–H, N–H, F–H yoktur.
İkinci periyotta N ve O için birinci iyonlaşma enerjisi ilişkisi hangisidir?
- A) N = O
- B) Her ikisi de soy gazdan büyüktür.
- C) Atom numarası küçük olan kesinlikle daha düşüktür.
- D) O > N
- E) N > O
Doğru cevap: E
Çözüm: Azotun yarı dolu 2p³ düzeni göreli kararlıdır; oksijende eşleşmiş elektron itmesi koparmayı kolaylaştırır.
Cu, Ag, Fe ve Au sembollerine karşılık gelen element adları sırasıyla hangisidir?
- A) Bakır, gümüş, flor, altın
- B) Kobalt, argon, demir, alüminyum
- C) Bakır, gümüş, demir, altın
- D) Kalsiyum, gümüş, demir, altın
- E) Bakır, altın, demir, gümüş
Doğru cevap: C
Çözüm: Cu bakır, Ag gümüş, Fe demir, Au altın sembolüdür; tarihî/Latince ad kökenleri nedeniyle ezberlenir.
ZnO katısının hem HCl hem de derişik NaOH ile uygun koşullarda tepkime verebilmesi hangi özelliği kanıtlar?
- A) ZnO’nun yalnız kuvvetli asit olduğunu kanıtlar.
- B) ZnO’nun suda daima nötr gaz verdiğini gösterir.
- C) ZnO’nun saf metal olduğunu kanıtlar.
- D) ZnO’nun tepkimelerde kimyasal bileşimini hiç değiştirmediğini gösterir.
- E) ZnO bileşiğinin amfoter özelliğini gösterir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Amfoter oksitler hem asidik hem bazik ortamla tepkime verebilir; çinko oksit bu davranışa örnektir.
CaCO₃ → CaO + CO₂ tepkimesinde 50 gram CaCO₃ ayrışırsa oluşan CO₂ kaç gramdır? (CaCO₃=100, CO₂=44 g/mol)
- A) 50 g
- B) 11 g
- C) 28 g
- D) 22 g
- E) 44 g
Doğru cevap: D
Çözüm: 50 g CaCO₃ yarım moldür; 1:1 mol oranıyla 0,5 mol CO₂ oluşur ve kütlesi 0,5×44=22 gramdır.
N₂ + 3H₂ → 2NH₃ tepkimesine 2 mol N₂ ve 3 mol H₂ verilirse son durum hangisidir?
- A) 3 mol NH₃ oluşur, H₂ artar.
- B) 2 mol NH₃ oluşur, 1 mol N₂ artar.
- C) 1 mol NH₃ oluşur, 2 mol H₂ artar.
- D) 6 mol NH₃ oluşur, N₂ artar.
- E) 4 mol NH₃ oluşur, N₂ artmaz.
Doğru cevap: B
Çözüm: 3 mol H₂ ancak 1 mol N₂ ile tepkimeye girer; 2 mol NH₃ oluşur ve başlangıçta 2 mol olan N₂’den 1 mol kalır.
Aşağıdakilerden hangisi element, bileşik ve karışımı doğru karşılaştırır?
- A) Element tek atom türünden, bileşik farklı türlerden kimyasal bağlıdır; karışımın oranı değişebilir.
- B) Elementler yalnız sıvı hâlde bulunur.
- C) Element her zaman iki tür atom içerir.
- D) Bileşik bileşenleri fiziksel karıştırma ile istenen oranda değişir.
- E) Karışımların hepsi tek kimyasal formülle gösterilir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Elementin atom türü tektir, bileşiğin kimyasal bileşimi sabittir, karışım bileşenleri ise değişen oranlarda bulunabilir.
H₂O molekülünde oksijenin Lewis gösteriminde ortaklaşmamış elektron çifti sayısı kaçtır?
- A) Üç
- B) Dört
- C) Sıfır
- D) İki
- E) Bir
Doğru cevap: D
Çözüm: Oksijen altı değerlik elektronundan iki bağ kurarken iki bağ yapmayan elektron çifti taşır.
25 mL 0,20 M HNO₃ ile 50 mL 0,10 M KOH çözeltileri tam karıştırıldığında 25 °C’de hangi durum beklenir?
- A) Asit 0,005 mol fazla kalır.
- B) Baz 0,005 mol fazla kalır.
- C) Asit ve baz birlikte 0,020 mol artar.
- D) Hidrojen gazı oluştuğu için pH ölçülemez.
- E) Eşdeğer mol sayıları eşit, ortam yaklaşık nötrdür.
Doğru cevap: E
Çözüm: HNO₃ 0,025×0,20=0,005 mol, KOH 0,050×0,10=0,005 mol’dür. Bir protonlu asit ile baz 1:1 tepkimeye girer.
200 g kütlece %30’luk şeker çözeltisine kaç gram su eklenirse şeker oranı %12 olur?
- A) 400 g
- B) 500 g
- C) 100 g
- D) 200 g
- E) 300 g
Doğru cevap: E
Çözüm: Çözünen şeker 60 gramdır. %12 olması için son çözelti kütlesi 60/0,12=500 g; 300 g su eklenir.
Aynı periyotta Be ve B için birinci iyonlaşma enerjisi karşılaştırması nasıldır?
- A) Be > B
- B) Her ikisinin değeri sıfırdır.
- C) Yalnız atom kütlesine bakılarak zorunlu B seçilir.
- D) B > Be
- E) Be = B
Doğru cevap: A
Çözüm: Be’nin dolu 2s alt kabuğu kararlıdır; B’nin ilk 2p elektronu daha kolay kopabildiğinden Be’nin birinci iyonlaşma enerjisi daha yüksektir.
Sert sudaki Ca²⁺ iyonlarıyla karşılaşıldığında hangi açıklama sabun ve çoğu sentetik deterjanı doğru karşılaştırır?
- A) Sabun tüm Ca²⁺ iyonlarını kalıcı olarak helyuma dönüştürür.
- B) Her deterjan çözeltisi metalik kalsiyum üretir.
- C) Sert su sabun ve deterjanın moleküler yapısını her zaman aynı şekilde yok eder.
- D) Sert suda kirin uzaklaşması için yüzey aktif maddeye hiç gerek kalmaz.
- E) Sabun çökelek oluşturabilir, bazı deterjanlar etkinliğini daha iyi korur.
Doğru cevap: E
Çözüm: Sabunun yağ asidi tuzları Ca²⁺ ile çözünmeyen çökelek yapabilir; sentetik deterjanların bir kısmında bu etki belirgin biçimde daha azdır.
Bir saf sıvının ısıtma grafiğinde kaynama boyunca sıcaklığın sabit kalmasına karşın ısı almaya devam etmesi neyi gösterir?
- A) Sıvının kimyasal formülü değişir.
- B) Verilen enerji gaz fazına geçişte tanecikler arası çekimlerin aşılmasına harcanır.
- C) Taneciklerin ortalama kinetik enerjisi sürekli artar.
- D) Her an katılaşma gerçekleşir.
- E) Moleküllerin proton sayısı yükselir.
Doğru cevap: B
Çözüm: Hâl değişimi sırasında sıcaklık sabit olduğundan ortalama kinetik enerji sabit kalır; alınan ısı potansiyel enerji değişimine gider.
30 mL 0,20 M HCl ile 20 mL 0,10 M NaOH karıştırıldığında artan HCl eşdeğeri kaç milimoldür?
- A) 1,0 mmol asit eşdeğeri artar.
- B) 2,0 mmol asit eşdeğeri artar.
- C) 6,0 mmol baz eşdeğeri artar.
- D) 4,0 mmol asit eşdeğeri artar.
- E) 8,0 mmol baz eşdeğeri artar.
Doğru cevap: D
Çözüm: HCl 30×0,20=6 mmol, NaOH 20×0,10=2 mmol’dür; 1:1 tepkimeden 4 mmol asit eşdeğeri artar.
Aynı sıcaklıkta suyun yüzey gerilimini azaltma amacıyla hangi işlem daha uygundur?
- A) Suyun molekül formülünü H₂O₂ diye yazmak
- B) Suyu yalnız daha yüksek kütleli kaba aktarmak
- C) Deterjan gibi yüzey aktif madde eklemek
- D) Suyun etrafındaki havanın adını değiştirmek
- E) Suyu aynı koşulda daha dar kaba aktarmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Yüzey aktif maddeler su yüzeyindeki düzeni ve kohezyon etkilerini değiştirerek yüzey gerilimini düşürebilir.
2Ca(OH)₂ ifadesinde toplam atom sayısı kaçtır?
Doğru cevap: E
Çözüm: Bir Ca(OH)₂ biriminde 1 Ca+2 O+2 H=5 atom vardır; baştaki 2 katsayısıyla toplam 10 olur.
4Fe + 3O₂ → 2Fe₂O₃ tepkimesinde 112 g Fe ve 48 g O₂ tamamen harcanırsa kaç gram Fe₂O₃ oluşur?
- A) 80 g
- B) 160 g
- C) 112 g
- D) 144 g
- E) 192 g
Doğru cevap: B
Çözüm: 112 g Fe 2 mol, 48 g O₂ 1,5 moldür; her ikisi stokiyometrik orandadır ve 1 mol Fe₂O₃ (160 g) oluşur.