Havada dağılmış küçük sıvı damlacıklarından oluşan sis hangi karışım sınıfındadır?
- A) Gerçek çözelti
- B) Saf gaz
- C) Katı çözelti
- D) Alaşım
- E) Aerosol
Doğru cevap: E
Çözüm: Sis sıvı damlacıklarının gaz ortamında dağılmasıyla oluşur; gazda dağılmış tanecikli sistemlere aerosol denir.
Işık demeti geçtiğinde ışığın saçılmasının kolayca gözlendiği karışım türü hangisidir?
- A) Saf su
- B) Kolloid
- C) Homojen tuz çözeltisi
- D) Saf etanol
- E) Saf oksijen
Doğru cevap: B
Çözüm: Kolloid boyutundaki dağılmış tanecikler ışığı saçar; bu gözlenebilir olaya Tyndall etkisi denir.
Kumla suyu ayırmak için en uygun temel yöntem hangisidir?
- A) Süblimleştirme
- B) Damıtma
- C) Kromatografi
- D) Süzme
- E) Mıknatısla ayırma
Doğru cevap: D
Çözüm: Süzme, çözünmeyen katıyı gözenekli bir süzgeçte tutarak sıvıdan ayırmada kullanılır.
Tuzlu sudan yalnız tuzu elde etmek için kullanılabilecek yöntem hangisidir?
- A) Ayırma hunisi
- B) Eleme
- C) Buharlaştırma
- D) Süzme
- E) Mıknatıslama
Doğru cevap: C
Çözüm: Suda çözünmüş tuz sıradan süzgeçten geçer; su buharlaştırıldığında geride tuz kalır.
Birbirinde çözünmeyen, yoğunlukları farklı iki sıvıyı ayırmada kullanılan araç hangisidir?
- A) Ayırma hunisi
- B) Mıknatıs
- C) Elek
- D) Porselen kroze
- E) Süzgeç kâğıdı
Doğru cevap: A
Çözüm: Ayırma hunisi iki sıvı fazını yoğunluk farkıyla ayırır; alttaki faz musluktan alınır.
Demir tozu ve kükürt tozu karışımı hangi özellik farkıyla ayrılabilir?
- A) Kaynama noktası farkı
- B) Buhar basıncı eşitliği
- C) Çözeltinin pH değeri
- D) Erime noktalarının aynı olması
- E) Mıknatısa tepki verme
Doğru cevap: E
Çözüm: Demir manyetik olarak çekilirken kükürt çekilmez; mıknatıs bu fiziksel özellik farkından yararlanır.
Farklı büyüklükteki kuru kum ve çakıl karışımının ayrılması için ilk tercih hangisidir?
- A) Yoğunlaştırma
- B) Eleme
- C) Basit damıtma
- D) Kromatografi
- E) Ayırma hunisi
Doğru cevap: B
Çözüm: Eleme, katı parçacıkların tane boyu farkından yararlanarak çakılı kumdan ayırabilir.
200 g kütlece %10 tuz çözeltisinden yalnız su buharlaştırılarak derişim %20 yapılırsa kaç gram su uzaklaştırılmalıdır?
- A) 50 g
- B) 80 g
- C) 120 g
- D) 20 g
- E) 100 g
Doğru cevap: E
Çözüm: Çözünen 20 g tuz değişmez. %20 olması için toplam kütle 100 g olmalıdır; 200−100=100 g su uzaklaşır.
100 g %10 tuz çözeltisi ile 200 g %25 tuz çözeltisi karıştırılırsa son çözeltide tuzun kütlece yüzdesi kaçtır?
- A) %15
- B) %20
- C) %17,5
- D) %25
- E) %35
Doğru cevap: B
Çözüm: İlk çözeltide 10 g, ikincide 50 g tuz vardır. Toplam 60 g tuz / 300 g çözelti = %20.
Hacimler toplandığında 200 mL olan bir karışımda 40 mL etanol vardır. Etanolün hacimce yüzdesi kaçtır?
- A) %40
- B) %10
- C) %15
- D) %20
- E) %25
Doğru cevap: D
Çözüm: Hacimce yüzde, bileşen hacminin toplam karışım hacmine oranıdır; 40/200×100=%20.
Suda çözünmüş bir kirleticinin derişimi 1 kg çözeltide 5 mg ise yaklaşık kaç ppm’dir?
- A) 50 ppm
- B) 500 ppm
- C) 5 ppm
- D) 0,5 ppm
- E) 0,05 ppm
Doğru cevap: C
Çözüm: Kütlece 1 ppm yaklaşık 1 kilogram çözeltide 1 miligram maddeye karşılık gelir; 5 mg/kg =5 ppm.
Bir katının çözünürlüğü 20 °C’de 20 g/100 g su, 60 °C’de 50 g/100 g sudur. Aynı miktarda su içeren doygun çözeltiler için hangisi doğrudur?
- A) 60 °C’de çözünen katı miktarı daha fazladır.
- B) Her iki sıcaklıkta eşit miktar çözünür.
- C) Katı 60 °C’de kesinlikle gazlaşır.
- D) Verilen değerler çözünürlüğün sıcaklıktan bağımsız olduğunu gösterir.
- E) 20 °C’de çözünen daha fazladır.
Doğru cevap: A
Çözüm: Soru deneysel çözünürlük değerlerini vermiştir; 100 g suda 60 °C’de 50 g, 20 °C’de 20 g çözünebilir.
Gazların suda çözünürlüğüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi genellikle doğrudur?
- A) Sıcaklık arttıkça her gazın çözünürlüğü kesin artar.
- B) Basınç çözünürlüğü hiçbir zaman etkilemez.
- C) Çözünürlük yalnız tanecik boyutuna bağlıdır.
- D) Gazlar hiçbir sıvıda çözünemez.
- E) Basınç arttıkça gaz çözünürlüğü artar.
Doğru cevap: E
Çözüm: Sabit sıcaklıkta gazların sıvıdaki çözünürlüğü çoğunlukla basınçla artar; ısıtıldıklarında ise genellikle azalır.
20 °C’de 100 g suda en çok 25 g çözünen bir tuzla, 80 g suya 30 g tuz katılıyor. Denge sonunda çözelti kütlesi kaç gramdır?
- A) 100 g
- B) 105 g
- C) 110 g
- D) 80 g
- E) 90 g
Doğru cevap: A
Çözüm: 80 g su en çok 80×25/100=20 g tuz çözebilir; çözelti kütlesi 80+20=100 gramdır, 10 g katı artar.
60 °C’de 100 g suda en çok 60 g, 20 °C’de en çok 20 g tuz çözünmektedir. 60 °C’de 300 g suyla hazırlanan doygun çözelti 20 °C’ye soğutulursa son çözelti kütlesi kaç gramdır?
- A) 320 g
- B) 420 g
- C) 480 g
- D) 300 g
- E) 360 g
Doğru cevap: E
Çözüm: Başta 180 g tuz çözünür. Soğuyunca yalnız 60 g çözünmüş kalır; çözeltinin kütlesi 300+60=360 gram olur.
200 g %15’lik tuz çözeltisine 100 g %30’luk aynı tuz çözeltisi ekleniyor. Sonra 100 g saf su buharlaştırılıyor. Son tuz yüzdesi kaçtır?
- A) %20
- B) %30
- C) %25
- D) %35
- E) %40
Doğru cevap: B
Çözüm: İlk çözeltide 30 g, ikincide 30 g tuz vardır. Başta 300 g çözelti, buharlaşma sonunda 200 g çözelti kalır; 60/200=%30.
Kütlece %10’luk 300 g çözeltideki tuzun kütlesi sabit tutulurken çözelti %25’e deriştiriliyor. Son çözeltide su kütlesi kaç gramdır?
- A) 270 g
- B) 30 g
- C) 60 g
- D) 90 g
- E) 120 g
Doğru cevap: D
Çözüm: Başlangıçta 30 g tuz vardır. Son çözelti kütlesi 30/0,25=120 g; su kütlesi 120−30=90 gramdır.
Bir su örneğinin 2 kg’ında 8 mg madde bulunuyor. Kütlece derişim kaç ppm’dir?
- A) 16 ppm
- B) 40 ppm
- C) 4 ppm
- D) 0,4 ppm
- E) 8 ppm
Doğru cevap: C
Çözüm: Derişim 8 mg/2 kg=4 mg/kg olur. Seyreltik çözeltilerde bu oran kütlece 4 ppm olarak ifade edilir.
Hacimlerin toplandığı varsayılan 300 mL %20 (hacim/hacim) etanol çözeltisine 100 mL saf etanol eklenirse yeni hacimce yüzde kaç olur?
- A) %40
- B) %35
- C) %45
- D) %50
- E) %30
Doğru cevap: A
Çözüm: Başlangıçta 60 mL etanol vardır; 100 mL eklenince 160 mL etanol ve 400 mL toplam hacim olur. Oran %40’tır.
Birbiriyle karışan A ve B sıvılarının kaynama noktaları sırasıyla 65 °C ve 110 °C’dir. Ayrımsal damıtmada genellikle hangi gözlem beklenir?
- A) İlk distilat yalnız B içerir.
- B) Her iki sıvı mıknatısla ayrılır.
- C) Alt faz mutlaka A’dır.
- D) Süzgeçte yalnız A kalır.
- E) İlk toplanan distilat A bakımından daha zengindir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Daha uçucu olan, düşük kaynama noktalı A buhar fazında daha yüksek oranda bulunur; ayrımsal damıtmada önce A’ca zengin distilat alınır.