Hangi eşleştirmede karışımın türü ve örnek birbiriyle doğru verilmiştir?
- A) Sis — katının sıvıda dağılması
- B) Ayran — homojen moleküler çözelti
- C) Köpük — gazın sıvıda dağılması
- D) Tuzlu su — emülsiyon
- E) Temiz hava — süspansiyon
Doğru cevap: C
Çözüm: Köpükte gaz kabarcıkları sıvı ortamında dağılır. Diğer seçeneklerde karışım türü ile dağılmış faz uyuşmaz.
Tyndall etkisi belirgin olarak gözlenen fakat tanecikleri normal süzgeçten kolayca ayrılmayan karışım hangisidir?
- A) Süt
- B) Sodyum klorür çözeltisi
- C) Şekerli su
- D) Saf su
- E) Hava
Doğru cevap: A
Çözüm: Süt emülsiyon karakterli kolloiddir. Kolloid tanecikleri ışığı saçar, sıradan süzgeç kâğıdıyla çözelti gibi kolay ayrılmaz.
20 °C’de bir tuzun çözünürlüğü 100 g suda 36 g’dır. 100 g suya 50 g tuz eklenip dengeye ulaşılırsa kaç gram tuz çözünmeden kalır?
- A) 36 g
- B) 50 g
- C) 0 g
- D) 18 g
- E) 14 g
Doğru cevap: E
Çözüm: Verilen sıcaklıkta en çok 36 g tuz çözünür; 50−36=14 gram tuz katı olarak kalır.
25 g şeker ve 75 g suyla hazırlanan çözeltinin kütlece yüzde şeker oranı kaçtır?
- A) %33,3
- B) %25
- C) %50
- D) %75
- E) %20
Doğru cevap: B
Çözüm: Çözelti kütlesi 25+75=100 gramdır; şekerin kütlece derişimi 25/100×100=%25’tir.
40 g tuz ve 160 g su içeren çözeltiye 100 g saf su eklenirse tuzun yeni kütlece yüzdesi yaklaşık kaç olur?
- A) %10
- B) %16
- C) %20
- D) %13,3
- E) %25
Doğru cevap: D
Çözüm: Tuz miktarı 40 gram kalır; toplam kütle 300 grama çıkar. Yeni yüzde 40/300×100≈%13,3’tür.
Kütlece %20 tuz içeren 150 g çözeltide kaç gram tuz bulunur?
- A) 75 g
- B) 20 g
- C) 30 g
- D) 25 g
- E) 40 g
Doğru cevap: C
Çözüm: Çözünen kütlesi 150×20/100=30 gramdır; geri kalan 120 gram su bulunur.
200 g kütlece %10 tuz çözeltisine 100 g su eklenirse yeni derişim yaklaşık kaçtır?
- A) %6,67
- B) %12,5
- C) %15
- D) %5
- E) %10
Doğru cevap: A
Çözüm: Başlangıçta 20 g tuz vardır. Çözelti kütlesi 300 g olunca yüzde 20/300×100≈%6,67 olur.
200 g kütlece %10 tuz çözeltisinden yalnız su buharlaştırılarak derişim %20 yapılırsa kaç gram su uzaklaştırılmalıdır?
- A) 50 g
- B) 80 g
- C) 120 g
- D) 20 g
- E) 100 g
Doğru cevap: E
Çözüm: Çözünen 20 g tuz değişmez. %20 olması için toplam kütle 100 g olmalıdır; 200−100=100 g su uzaklaşır.
100 g %10 tuz çözeltisi ile 200 g %25 tuz çözeltisi karıştırılırsa son çözeltide tuzun kütlece yüzdesi kaçtır?
- A) %15
- B) %20
- C) %17,5
- D) %25
- E) %35
Doğru cevap: B
Çözüm: İlk çözeltide 10 g, ikincide 50 g tuz vardır. Toplam 60 g tuz / 300 g çözelti = %20.
Hacimler toplandığında 200 mL olan bir karışımda 40 mL etanol vardır. Etanolün hacimce yüzdesi kaçtır?
- A) %40
- B) %10
- C) %15
- D) %20
- E) %25
Doğru cevap: D
Çözüm: Hacimce yüzde, bileşen hacminin toplam karışım hacmine oranıdır; 40/200×100=%20.
Suda çözünmüş bir kirleticinin derişimi 1 kg çözeltide 5 mg ise yaklaşık kaç ppm’dir?
- A) 50 ppm
- B) 500 ppm
- C) 5 ppm
- D) 0,5 ppm
- E) 0,05 ppm
Doğru cevap: C
Çözüm: Kütlece 1 ppm yaklaşık 1 kilogram çözeltide 1 miligram maddeye karşılık gelir; 5 mg/kg =5 ppm.
Bir katının çözünürlüğü 20 °C’de 20 g/100 g su, 60 °C’de 50 g/100 g sudur. Aynı miktarda su içeren doygun çözeltiler için hangisi doğrudur?
- A) 60 °C’de çözünen katı miktarı daha fazladır.
- B) Her iki sıcaklıkta eşit miktar çözünür.
- C) Katı 60 °C’de kesinlikle gazlaşır.
- D) Verilen değerler çözünürlüğün sıcaklıktan bağımsız olduğunu gösterir.
- E) 20 °C’de çözünen daha fazladır.
Doğru cevap: A
Çözüm: Soru deneysel çözünürlük değerlerini vermiştir; 100 g suda 60 °C’de 50 g, 20 °C’de 20 g çözünebilir.
Gazların suda çözünürlüğüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi genellikle doğrudur?
- A) Sıcaklık arttıkça her gazın çözünürlüğü kesin artar.
- B) Basınç çözünürlüğü hiçbir zaman etkilemez.
- C) Çözünürlük yalnız tanecik boyutuna bağlıdır.
- D) Gazlar hiçbir sıvıda çözünemez.
- E) Basınç arttıkça gaz çözünürlüğü artar.
Doğru cevap: E
Çözüm: Sabit sıcaklıkta gazların sıvıdaki çözünürlüğü çoğunlukla basınçla artar; ısıtıldıklarında ise genellikle azalır.
Uçucu olmayan bir katı ile hazırlanmış sulu çözeltinin, aynı dış basınçta saf suya göre hangi özelliği genellikle farklıdır?
- A) Suyun kimyasal formülü değişmiştir.
- B) Kaynama noktası daha yüksektir.
- C) Kaynama noktası kesin daha düşüktür.
- D) Donma noktası daha yüksektir.
- E) Buhar basıncı daha yüksektir.
Doğru cevap: B
Çözüm: Uçucu olmayan çözünen suyun buhar basıncını düşürür; kaynama noktası yükselir ve donma noktası düşer.
Birbirinde tamamen çözünen, kaynama noktaları belirgin biçimde farklı iki sıvıyı ayırmak için en uygun yöntem hangisidir?
- A) Mıknatısla ayırma
- B) Eleme
- C) Ayırma hunisi
- D) Ayrımsal damıtma
- E) Süzme
Doğru cevap: D
Çözüm: Karışabilir sıvılar kaynama noktası farkından yararlanılarak ayrımsal damıtmayla bileşenlerine ayrılabilir.
İçindeki farklı boyaların kâğıt üzerinde farklı uzaklıklara ilerlemesinden yararlanan ayırma yöntemi hangisidir?
- A) Basit damıtma
- B) Ayırma hunisi
- C) Kromatografi
- D) Eleme
- E) Süzme
Doğru cevap: C
Çözüm: Kromatografide bileşenlerin hareketli ve durgun fazlara ilgileri farklı olduğundan ayrılmaları sağlanır.
Bir miktar tuz 25 °C’de suda çözünmüş, çözeltiye aynı sıcaklıkta eklenen tuz ise çözünmeden kalmıştır. Bu çözelti için hangisi söylenebilir?
- A) Doygundur.
- B) Kesin aşırı doygundur.
- C) Kesin seyreltiktir.
- D) Saf sudur.
- E) Çözünen miktarı sıfırdır.
Doğru cevap: A
Çözüm: Aynı koşullarda fazladan çözünen madde çözünmeyip katı hâlde kaldığında sıvı faz denge çözünürlüğüne ulaşmıştır.
Bir sıvıda çözünmeyen ve yoğunluğu sıvıdan büyük olan katı taneciklerin zamanla dibe çökmesi hangi ayırma işlemine temel oluşturur?
- A) Mıknatıslama
- B) Kromatografi
- C) Ayrımsal damıtma
- D) Buharlaştırma
- E) Çöktürme ve aktarma
Doğru cevap: E
Çözüm: Yoğun ve çözünmeyen katı dibe çöktükten sonra üstteki sıvı dikkatlice başka kaba aktarılabilir.
Suyun donma noktasını düşürmek için yollara tuz serpilmesi hangi ilkeye dayanır?
- A) Tuzun manyetik özellik kazandırması
- B) Çözünen maddenin donma noktası alçalmasına yol açması
- C) Tuzun saf suyun kaynama noktasını düşürmesi
- D) Tuzun yeni bir element oluşturması
- E) Tuzun suyun yoğunluğunu sıfırlaması
Doğru cevap: B
Çözüm: Suda çözünen tuz, oluşan çözeltinin donma noktasını saf suya göre düşürür; bu bir çözelti özelliğidir.
Bir karıştırıcıyla tuzun suda çözünme hızının artması konusunda hangisi doğrudur?
- A) Karıştırma tuzun mol kütlesini azaltır.
- B) Karıştırma katıyı yeni bir elemente dönüştürür.
- C) Karıştırma sıcaklığı sabitken çözünürlüğü sınırsız artırır.
- D) Karıştırma çözünme hızını artırabilir, denge çözünürlüğünü zorunlu olarak değiştirmez.
- E) Karıştırma daima kimyasal tepkime oluşturur.
Doğru cevap: D
Çözüm: Karıştırmak çözücüyle çözünenin temasını hızlandırır; doygunluktaki en fazla çözünecek miktarı tek başına artırmaz.