Bilimsel yöntemle ilgili aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi modern kimyaya uygundur?
- A) Sonuca göre ölçüm verisini değiştirmek
- B) Kaynağı açıklanmayan otoriteyi tek kanıt saymak
- C) İddia için kontrollü deney yapıp sonucu tekrarlamak
- D) Tek gözlemi evrensel yasa kabul etmek
- E) Olumsuz sonuçları rapordan çıkarmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Modern bilimde hipotezler tekrarlanabilir ve denetlenebilir gözlem/deneylerle sınanır; veriler seçilerek gizlenmez.
Aşağıdakilerden hangisi element, bileşik ve karışımı doğru karşılaştırır?
- A) Element tek atom türünden, bileşik farklı türlerden kimyasal bağlıdır; karışımın oranı değişebilir.
- B) Elementler yalnız sıvı hâlde bulunur.
- C) Element her zaman iki tür atom içerir.
- D) Bileşik bileşenleri fiziksel karıştırma ile istenen oranda değişir.
- E) Karışımların hepsi tek kimyasal formülle gösterilir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Elementin atom türü tektir, bileşiğin kimyasal bileşimi sabittir, karışım bileşenleri ise değişen oranlarda bulunabilir.
Çamaşır suyu ile tuz ruhunun birlikte kullanılmaması gereken temel neden nedir?
- A) Yalnız su oluşması
- B) Maddelerin etkisizleşip güvenli olması
- C) Karışımın tamamen içilebilir olması
- D) Sadece kabın renginin değişmesi
- E) Zehirli klor içeren gaz açığa çıkabilmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Hipoklorit içeren çamaşır suyu asitle karışırsa zehirli klor içeren gazlar çıkabilir; temizlik ürünleri rastgele karıştırılmaz.
Yanıcı çözücüyle çalışılan bir deneyde hangi davranış en uygundur?
- A) Buharını doğrudan solumak
- B) Alev ve kıvılcım kaynaklarını uzak tutup uygun havalandırma sağlamak
- C) Saklama kabına ateş yaklaştırmak
- D) Güvenlik etiketini çıkarmak
- E) Çözücüyü açık alev üzerinde ısıtmak
Doğru cevap: B
Çözüm: Uçucu yanıcı çözücünün buharı kolay alev alabilir; tutuşma kaynakları uzak tutulmalı ve havalandırma sağlanmalıdır.
Derişik sülfürik asit bir deneyde seyreltilirken hangi yöntem doğrudur?
- A) Suyu aside hızla dökmek
- B) Çıplak elle karıştırmak
- C) Yüzü kabın üzerine tutmak
- D) Asidi suya kontrollü biçimde eklemek
- E) Isıyı kontrol etmeden tek seferde boşaltmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Asit-suyla karışım ekzotermik olabilir; asidin kontrollü olarak suya eklenmesi sıçrama riskini azaltır.
Şişeden alınan kimyasalın kullanılmayan bölümünü ana şişeye geri dökmemek neden önemlidir?
- A) Bütün maddeleri daha uçucu yapmak
- B) Maddenin element olmasını sağlamak
- C) Ana stokta kirlenme ve tepkime riskini önlemek
- D) Her zaman parlaklığını artırmak
- E) Şişenin kütlesini gizlemek
Doğru cevap: C
Çözüm: Artan kimyasal farklı maddelerle temas etmiş olabilir; stok şişeye geri dökülmesi kontaminasyona neden olabilir.
Uçucu ve zararlı buhar çıkaran kimyasalla işlem yapılacaksa hangi düzenek önceliklidir?
- A) Uygun çeker ocak
- B) Açık sınıf masasında koklayarak çalışmak
- C) Buharı fanla diğer öğrencilere üflemek
- D) Kapalı, havalandırmasız dolap
- E) Yüzü doğrudan kabın üzerine getirmek
Doğru cevap: A
Çözüm: Çeker ocak, zararlı buharların çalışma alanından kontrollü uzaklaştırılmasına yardımcı olur.
Üzerinde alev üstünde çember bulunan güvenlik işareti hangi tehlikeyi belirtir?
- A) Sadece biyolojik örnek
- B) Kesinlikle yanmaz katı
- C) Çevreye her koşulda zararsız madde
- D) Yalnız basınçsız gaz
- E) Oksitleyici madde
Doğru cevap: E
Çözüm: Alev üstünde çember piktogramı oksitleyiciyi, tek başına alev işareti ise yanıcı tehlikesini ifade edebilir.
Kimyasalın ciltte yanık, metalde aşınma oluşturduğu uyarısı hangi piktogramla ilişkilidir?
- A) Yalnız gaz tüpü
- B) Korozif
- C) Yalnız çevre
- D) Sadece radyoaktif
- E) Sadece ses şiddeti
Doğru cevap: B
Çözüm: Korozif piktogramı deriye ve göze ciddi hasar ile bazı metallere aşındırıcı etki riskini belirtir.
Bilinmeyen kimyasalın göze sıçraması halinde en uygun ilk yaklaşım hangisidir?
- A) Kontakt lens üzerine yeni çözücü damlatmak
- B) Gözleri ovuşturmak
- C) Başka bir kimyasalla nötrleştirmeyi denemek
- D) Göz duşuyla bol suyla yıkamak ve hemen sorumluya haber vermek
- E) Bekleyip ağrı geçmesini izlemek
Doğru cevap: D
Çözüm: Kimyasal göz maruziyetinde hızlı ve sürekli suyla yıkama ile yetkili kişilerden acil yardım isteme temel ilkedir.
Cu, Ag, Fe ve Au sembollerine karşılık gelen element adları sırasıyla hangisidir?
- A) Bakır, gümüş, flor, altın
- B) Kobalt, argon, demir, alüminyum
- C) Bakır, gümüş, demir, altın
- D) Kalsiyum, gümüş, demir, altın
- E) Bakır, altın, demir, gümüş
Doğru cevap: C
Çözüm: Cu bakır, Ag gümüş, Fe demir, Au altın sembolüdür; tarihî/Latince ad kökenleri nedeniyle ezberlenir.
N, Na ve Ne sembollerinin doğru element sırası hangisidir?
- A) Azot, sodyum, neon
- B) Sodyum, neon, azot
- C) Azot, neon, sodyum
- D) Nikel, sodyum, helyum
- E) Neon, azot, sodyum
Doğru cevap: A
Çözüm: N azot, Na sodyum, Ne neon elementini gösterir; ikinci harfin büyük/küçük yazımı önemlidir.
2Ca(OH)₂ ifadesinde toplam atom sayısı kaçtır?
Doğru cevap: E
Çözüm: Bir Ca(OH)₂ biriminde 1 Ca+2 O+2 H=5 atom vardır; baştaki 2 katsayısıyla toplam 10 olur.
3Al₂(SO₄)₃ ifadesinde toplam oksijen atomu sayısı kaçtır?
- A) 48
- B) 36
- C) 12
- D) 18
- E) 24
Doğru cevap: B
Çözüm: Tek Al₂(SO₄)₃ biriminde 3×4=12 oksijen; baştaki katsayı 3 ile 36 oksijen atomu gösterilir.
2Mg(NO₃)₂ ifadesindeki toplam atom sayısı kaçtır?
Doğru cevap: D
Çözüm: Mg(NO₃)₂ biriminde 1 Mg+2 N+6 O=9 atom bulunur. Baştaki 2 toplam 18 atom yapar.
Ca₃(PO₄)₂ bileşiğinin bir formül biriminde toplam kaç atom vardır?
Doğru cevap: C
Çözüm: Formülde 3 Ca, 2 P ve 8 O vardır; 3+2+8=13 atom bulunur.
Karbon içermesine rağmen geleneksel sınıflandırmada çoğunlukla anorganik kabul edilen bileşik hangisidir?
- A) CO₂
- B) CH₄
- C) C₂H₅OH
- D) C₆H₁₂O₆
- E) CH₃COOH
Doğru cevap: A
Çözüm: Karbondioksit karbonlu olsa da yaygın organik kimya sınıflamasında anorganik karbon bileşiklerinden biridir.
Aşağıdaki madde çiftlerinden hangisi yalnız elementlerden oluşur?
- A) NH₃ ve N₂
- B) O₂ ve H₂O
- C) NaCl ve H₂
- D) CO₂ ve O₃
- E) O₂ ve O₃
Doğru cevap: E
Çözüm: O₂ ve O₃ sadece oksijen atomlarından oluşan element molekülleridir; farklı element türü içermezler.
2H₂+O₂→2H₂O denkleminde atomların korunumu için doğru ifade hangisidir?
- A) Atom türleri değişerek yeni element oluşur.
- B) Her iki tarafta 4 H ve 2 O atomu vardır.
- C) Ürünlerde yalnız oksijen atomu bulunur.
- D) Girenlerde 2 H, ürünlerde 4 H vardır.
- E) Girenlerde 4 O, ürünlerde 2 O vardır.
Doğru cevap: B
Çözüm: Denkleşmiş tepkimede 2H₂ dört H, O₂ iki O; 2H₂O da dört H ve iki O içerir.
Enzimlerin canlı dokudaki görevini ve bir ilaç örneğinin miktar analizini inceleyen iki araştırma alanı sırasıyla hangisidir?
- A) Polimer kimyası ve jeoloji
- B) Analitik kimya ve botanik
- C) Anorganik kimya ve akustik
- D) Biyokimya ve analitik kimya
- E) Fizikokimya ve astronomi
Doğru cevap: D
Çözüm: Enzimlerin işlevi biyokimyanın, ilaçtaki bileşenin sayısal miktarını belirleme analitik kimyanın konusudur.