PVC olarak kısaltılan plastiğin açılımı hangisidir?
- A) Polimerik sodyum karbonat
- B) Polietilen tereftalat
- C) Polipropilen karbonat
- D) Polivinil klorür
- E) Polisilikat kalsiyum
Doğru cevap: D
Çözüm: PVC, vinil klorür (kloroeten) monomerinden üretilen ve farklı alanlarda kullanılan bir polimerdir.
PET kısaltmasıyla bilinen polimer en yaygın olarak hangi alanda kullanılır?
- A) Sadece kurşun akü plakalarının üretimi
- B) Yalnız bakır elektrik kablosu çekimi
- C) İçecek şişeleri ve bazı gıda ambalajları
- D) Saf hidrojen gazı depolanması
- E) Bütün pencere camlarının hammaddesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Polietilen tereftalat (PET), hafif ve biçimlendirilebilir olması nedeniyle içecek şişelerinde ve çeşitli ambalajlarda kullanılır.
Geleneksel cam üretiminde önemli bir ham madde olan bileşiğin formülü hangisidir?
- A) Silisyum dioksit (SiO₂)
- B) Sodyum hidroksit (NaOH)
- C) Amonyum klorür (NH₄Cl)
- D) Metan gazı (CH₄)
- E) Sülfürik asit (H₂SO₄)
Doğru cevap: A
Çözüm: Cam üretiminde silis önemli bir hammaddedir; cam türüne göre soda ve kireç taşı gibi katkılar da kullanılır.
Kâğıdın temel yapısını oluşturan doğal polimer hangisidir?
- A) Polistiren
- B) Polivinil klorür esaslı reçine
- C) Politetrafloroetilen
- D) Poliüretan
- E) Selüloz
Doğru cevap: E
Çözüm: Kâğıt lifleri çoğunlukla bitkisel kökenli selülozdan oluşur; selüloz doğal bir polisakkarittir.
Bakır ile kalayın oluşturduğu yaygın alaşım hangi adla bilinir?
- A) Bakır-çinko içeren pirinç
- B) Bronz (tunç)
- C) Paslanmaz çelik
- D) Lehim dışı saf alüminyum
- E) Dökme demir
Doğru cevap: B
Çözüm: Bronz bakır-kalay, pirinç ise bakır-çinko alaşımıdır; bu iki alaşım sınavlarda sık karşılaştırılır.
Bakır ve çinkonun birleşmesiyle oluşan yaygın alaşım hangisidir?
- A) Bronz olarak adlandırılan Cu-Sn
- B) Çelik türü olan Fe-C
- C) Saf bakır metali
- D) Pirinç alaşımı
- E) Alüminyum oksit seramiği
Doğru cevap: D
Çözüm: Pirinç, bakır (Cu) ile çinkonun (Zn) oluşturduğu alaşımdır; bronzdan bileşimiyle ayrılır.
Bir kozmetik üründeki içerik listesinin tüketici açısından en temel işlevlerinden biri nedir?
- A) Ürünün tüm kullanıcılar için alerji yapmayacağını kesin kanıtlaması
- B) Üründe bulunan bileşenleri tanımaya yardımcı olması
- C) Son kullanma tarihinin gereksiz olduğunu göstermesi
- D) Ürünün ilaç olarak hastalıkları tedavi ettiğini kanıtlaması
- E) Kimyasal madde bulunmadığını kesin olarak bildirmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: İçerik listesi bileşenleri gösterir; duyarlılık ve uygunluk değerlendirmesinde yararlıdır fakat mutlak güvenlik kanıtı değildir.
Bir kozmetik ürüne koruyucu madde eklenmesinin amaçlarından biri hangisidir?
- A) Kozmetiğin tüm moleküllerini besin proteinine çevirmek
- B) İçeriğe hiç madde kalmamasını sağlamak
- C) Ürünü tüm sıcaklıklarda sonsuza kadar bozulmaz yapmak
- D) Uygun koşullarda mikrobiyal bozulmayı sınırlamak
- E) Ambalajı paslanmaz çelik alaşımına dönüştürmek
Doğru cevap: D
Çözüm: Koruyucular ürünün kullanım süresince mikrobiyal bozulmasını azaltmaya yardımcı olabilir; son kullanma kuralları devam eder.
Güneş koruyucu ürünlerin başlıca işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bütün cilt hastalıklarını tek başına kesin tedavi etmek
- B) Tüm ışık türlerinin deriye ulaşmasını sıfırlamak
- C) UV ışınlarına maruz kalmayı azaltmaya yardımcı olmak
- D) Cildi kalıcı olarak UV üreten kaynağa çevirmek
- E) Besinlerin raf ömrünü artırmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Güneş koruyucular uygun kullanıldığında UV maruziyetini azaltır; tek başına tüm riskleri ortadan kaldırmaz.
Yağ ile suyun daha kararlı bir karışım hâlinde tutulmasına yardım eden gıda katkısı hangi gruptadır?
- A) Emülgatörler
- B) Yalnız sofra tuzu kristalleri
- C) Saf elementel oksijen gazları
- D) Bakır alaşımları
- E) Polimer zinciri kesicileri
Doğru cevap: A
Çözüm: Emülgatörler yağ-su arayüzünde etkileşerek dağılan damlacıkların birleşmesini yavaşlatabilir.
Gıdalarda antioksidan katkı kullanılmasının temel hedefi hangisidir?
- A) Bütün mikroorganizmaları kesinlikle aynı anda yok etmek
- B) Gıdayı mutlak olarak sonsuz ömürlü yapmak
- C) Yağların tamamını metal iyonuna dönüştürmek
- D) Ambalajdaki camı çözmek
- E) Oksidasyona bağlı bozulma süreçlerini yavaşlatmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Antioksidan maddeler oksidatif değişimleri yavaşlatmaya yardımcı olur; mikrobiyal sterilizasyonla aynı süreç değildir.
Pastörizasyon ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
- A) Gıdadaki tüm sporları her koşulda tamamen yok eder.
- B) Belirli ısı uygulamalarıyla mikroorganizma yükünü azaltır.
- C) Yalnız fiziksel olarak katı bir alaşım üretir.
- D) Besindeki her molekülü saf karbon hâline getirir.
- E) Hiç sıcaklık değişimi olmadan daima gerçekleşir.
Doğru cevap: B
Çözüm: Pastörizasyon uygun sıcaklık-süre uygulamasıyla hedef mikroorganizmaları azaltır; her durumda sterilizasyon anlamına gelmez.
Gıda ürününde “E” kodlu katkı maddesi görülmesi tek başına hangi sonuca izin verir?
- A) Ürünün mutlaka bozulmuş olduğuna
- B) Katkının her miktarda kesinlikle zehirli olduğuna
- C) Ürünün tüm besin değerlerinin sıfırlandığına
- D) Belirli bir katkı maddesinin kodla tanımlandığına
- E) Gıdanın yalnız yapay polimerden üretildiğine
Doğru cevap: D
Çözüm: E kodları katkı maddelerinin tanımlanmasına yarar; güvenlik değerlendirmesi izin verilen kullanım koşulları ve miktarlarına bağlıdır.
Bir içeceğin ısıl işlemle pastörize edilmesi ile sterilize edilmesini ayıran temel fark hangisidir?
- A) Pastörizasyon her zaman tam steril ürün anlamına gelir.
- B) Pastörizasyon her koşulda tüm sporları ortadan kaldırmayı amaçlamaz.
- C) Sterilizasyon hiçbir mikroorganizmayı etkilemez.
- D) Pastörizasyon yalnız metal alaşımı üretimi için kullanılır.
- E) Sterilizasyon gıda kimyasıyla hiçbir ilişki taşımaz.
Doğru cevap: B
Çözüm: Pastörizasyon hedef mikroorganizma yükünü azaltırken sterilizasyon koşullarının amacı daha kapsamlı mikrobiyal inaktivasyondur.
Ürün etiketinde “E kodlu katkı” görüp maddenin tehlikesi hakkında karar verirken hangisi esas alınmalıdır?
- A) Yalnız kodun E harfiyle başlaması
- B) Kodun yazı puntosunun büyük olması
- C) Ambalaj üzerinde hiçbir sayının bulunmaması
- D) Katkı türü ile izin verilen kullanım ve miktar bilgileri
- E) Etiketteki bütün renklerin aynı tonda olması
Doğru cevap: D
Çözüm: E numarası katkı maddesini tanımlar; güvenlik yargısı maddenin özellikleri ve düzenlemelerdeki kullanım koşullarına bağlıdır.
Bronz, pirinç ve çeliğin ana bileşimleri hangi seçenekte doğru eşleştirilmiştir?
- A) Bronz: Fe–C; pirinç: Cu–Sn; çelik: Cu–Zn
- B) Bronz: Cu–Zn; pirinç: Fe–C; çelik: Cu–Sn
- C) Bronz: Cu–Sn; pirinç: Cu–Zn; çelik: Fe–C
- D) Bronz: Si–O; pirinç: Na–Cl; çelik: H–O
- E) Bronz: Fe–Sn; pirinç: C–H; çelik: Na–O
Doğru cevap: C
Çözüm: Bronz bakır-kalay, pirinç bakır-çinko ve çelik demir-karbon temelli alaşımdır; kullanım özellikleri bileşimden etkilenir.
Aşağıdaki dört başlangıç maddesi-polimer eşleştirmesinden hangisi doğrudur?
- A) Eten→PE; propen→PP; kloroeten→PVC; etilen glikol+tereftalik asit→PET
- B) Eten→PVC; propen→PET; kloroeten→PE; etilen glikol+tereftalik asit→PP
- C) Eten→cam; propen→kâğıt; kloroeten→çelik; etilen glikol+tereftalik asit→bronz
- D) Eten→PP; propen→PVC; kloroeten→PET; etilen glikol+tereftalik asit→PE
- E) Eten→seramik; propen→cam; kloroeten→pirinç; etilen glikol+tereftalik asit→çimento
Doğru cevap: A
Çözüm: PE eten, PP propen, PVC kloroeten monomeriyle ilişkilidir; PET bir polyester olup etilen glikol ve tereftalik asitten elde edilebilir.
Bir polimerin tekrar birimi C₃H₆ ve zincirde 200 birim bulunuyor. Uç grupları ihmal ederek polimerin yaklaşık molar kütlesi kaç g/mol hesaplanır? (C=12, H=1)
- A) 4200 g/mol
- B) 6000 g/mol
- C) 12 600 g/mol
- D) 2400 g/mol
- E) 8400 g/mol
Doğru cevap: E
Çözüm: C₃H₆ tekrar biriminin molar kütlesi 3×12+6=42 g/mol; 200×42=8400 g/mol olur.
Kâğıt, cam, plastik ve metalin geri dönüştürülme biçimleri için hangi değerlendirme doğrudur?
- A) Bütün maddeler aynı sıcaklıkta kimyasal olarak saf suya dönüşür.
- B) Malzemelerin kimyasal ve fiziksel özellikleri farklı işlem teknikleri gerektirir.
- C) Cam ve metal geri dönüşümünde malzeme türünü ayırmak gereksizdir.
- D) Kâğıt lifleri ve bakır metalinin atomik yapısı birebir aynıdır.
- E) Plastiklerin tamamı yeniden işlenirken zorunlu olarak aynı erime noktasına sahiptir.
Doğru cevap: B
Çözüm: Cam, metal, kâğıt ve farklı plastikler farklı fiziksel/kimyasal özellikler taşıdığından toplama ve işleme yöntemleri değişir.
Bir okulda 200 kg kâğıt atığının %60’ı ayrı toplanıyor; ayrı toplananın %75’i geri kazanılabiliyor. Net geri kazanım kaç kilogramdır?
- A) 120 kg geri kazanılmış kâğıt
- B) 150 kg geri kazanılmış kâğıt
- C) 80 kg geri kazanılmış kâğıt
- D) 90 kg geri kazanılmış kâğıt
- E) 45 kg geri kazanılmış kâğıt
Doğru cevap: D
Çözüm: Önce 200×0,60=120 kg ayrı toplanır, sonra 120×0,75=90 kg net geri kazanım sağlanır.