Yağlı bir kir misel oluşturularak sudan uzaklaştırılırken moleküllerin yönelimi nasıl olmalıdır?
- A) Hidrofilik başlar yalnız yağın tam merkezine girer.
- B) Bütün kuyruklar sudan tamamen ayrı bir metal oluşturur.
- C) Apolar kuyruklar kirde, hidrofilik başlar suda kalır.
- D) Hem baş hem kuyruk yalnız havayla etkileşir.
- E) Miselin içi mutlaka saf kalsiyum tuzundan oluşur.
Doğru cevap: C
Çözüm: Misel oluşumunda hidrofobik uçlar yağlı kiri sararken hidrofilik başlar dışa, sulu ortama yönelir.
Fosfat içeren bazı temizlik ürünlerinin sulara aşırı karışması hangi çevresel sonuca katkı sağlayabilir?
- A) Besin zenginleşmesi ve ötrofikasyon oluşumuna
- B) Tüm su canlılarının oksijene ihtiyaç duymamasına
- C) Suyun doğal olarak metalik hâle geçmesine
- D) Gölde fosfor elementinin fiziksel olarak yok olmasına
- E) Ortamın kesinlikle saf, iyon içermeyen suya dönüşmesine
Doğru cevap: A
Çözüm: Fosfatlar alg gelişimini artırarak ötrofikasyona katkı verebilir; ayrışma ve solunum suyun çözünmüş oksijenini azaltabilir.
Bir temizlik maddesinin biyolojik olarak parçalanabilir olması neyi ifade eder?
- A) Her koşulda sıfır çevresel etkiye sahip olmasını
- B) Sadece 100 °C’de buharlaşabilmesini
- C) Hiçbir kimyasal bağının bulunmamasını
- D) Her kullanımda mutlaka zararsız metal üretmesini
- E) Mikroorganizmalarca belirli koşullarda parçalanabilmesini
Doğru cevap: E
Çözüm: Biyolojik parçalanabilirlik, uygun çevresel koşullarda mikrobiyal süreçlerle parçalanma özelliğidir; zararsızlık garantisi değildir.
Sert suda sabuna kıyasla çoğu sentetik deterjanın daha etkin kalmasının açıklaması hangisidir?
- A) Deterjanların bütün metal iyonlarını protona dönüştürmesi
- B) Bazı deterjanların Ca²⁺ ve Mg²⁺ ile sabun gibi kolay çökelek oluşturmaması
- C) Sert suyun hiçbir iyon içermemesi
- D) Sabunun yalnız yüksek sıcaklıkta asit hâline gelmesi
- E) Deterjan moleküllerinin hidrofilik bölüm içermemesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Yaygın sentetik deterjan yüzey aktifleri sert su iyonlarından sabuna göre daha az etkilenebilir; ürünün türü de sonucu değiştirir.
Ambalaj üzerinde geri dönüşüm kodu 1 ve PET yazan bir ürün için hangisi doğrudur?
- A) Ürün mutlaka polivinil klorürdür.
- B) Ürün saf bakırdan imal edilmiştir.
- C) Plastik kesinlikle ilk kullanımda doğada tamamen yok olur.
- D) Malzeme polietilen tereftalat türündedir.
- E) Malzeme doğrudan kâğıt selülozudur.
Doğru cevap: D
Çözüm: Plastik reçine tanımlama kodu 1 PET/PETE sınıfını belirtir; kod tek başına her yerde geri dönüştürülebilirlik garantisi değildir.
Yapışmayı azaltan bazı kaplamalarda kullanılan PTFE polimerinin bilinen kullanım alanı hangisidir?
- A) Yalnız doğal ipek lifinin üretimi
- B) Pencere camının silis kristali oluşturması
- C) Uygun koşullarda yapışmaz yüzey kaplamaları
- D) Bakır-çinko pirinç dökümü
- E) Etanolün fermantasyonla üretilmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: PTFE düşük yüzey enerjili bir polimerdir; uygun üretim ve kullanım koşullarında yapışmaz kaplamalarda değerlendirilir.
Kauçuğun kükürt bağlarıyla çapraz bağlanarak daha dayanıklı hâle getirilmesi hangi işlemdir?
- A) Vulkanizasyon
- B) Damıtma
- C) Kristallendirme
- D) Dekantasyon
- E) Süblimleşme
Doğru cevap: A
Çözüm: Vulkanizasyonda kauçuk zincirleri arasında köprüler oluşur; elastikiyet ve dayanım özellikleri değişir.
Termoplastikler ile termosetler karşılaştırıldığında hangi ifade genellikle doğrudur?
- A) Termosetler eriyerek sonsuz kez ilk biçimine döner.
- B) Her termoplastik mutlaka doğal proteindir.
- C) Termosetlerde çapraz bağ bulunması hiçbir özellik değiştirmez.
- D) İki malzeme türü kimyasal açıdan daima aynı polimerdir.
- E) Termoplastikler ısıtıldığında yeniden şekillendirilebilir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Termoplastikler yumuşatılıp tekrar şekillendirilebilirken çoğu termoset çapraz bağlı ağ yapısı nedeniyle eriyip tekrar kalıplanamaz.
Bir polimer zinciri, kütlesi 28 g/mol olan bir tekrar biriminden 100 tane içerirse yaklaşık molar kütlesi kaç olur?
- A) 280 g/mol
- B) 2800 g/mol
- C) 28 g/mol
- D) 128 g/mol
- E) 280 000 g/mol
Doğru cevap: B
Çözüm: Basitleştirilmiş hesapta tekrar birimi kütlesi ile birim sayısı çarpılır: 28×100=2800 g/mol; uç gruplar ihmal edilir.
120 kg ayrıştırılmış bir plastik atığın %75’i kullanılabilir ürün hâline geliyorsa geri kazanılan ürün kütlesi kaç kilogramdır?
- A) 30 kg kullanılabilir ürün
- B) 60 kg geri kazanılmış ürün
- C) 105 kg yeniden üretilmiş ürün
- D) 90 kg geri kazanılmış ürün
- E) 160 kg son ürün
Doğru cevap: D
Çözüm: Kullanılabilir oran %75 olduğuna göre 120×0,75=90 kg ürün elde edilir; kalan 30 kg farklı işlem/kayıp olabilir.
Porselen ve seramiklerin çoğu için aşağıdaki özelliklerden hangisi beklenir?
- A) Tümüyle saf etilen moleküllerinden üretilmeleri
- B) Her zaman elektriği bakır kadar iyi iletmeleri
- C) İnorganik hammaddelerin yüksek sıcaklıkta işlenmesi
- D) Yalnız canlı hücrelerden doğrudan oluşmaları
- E) Tümünün suya atıldığında kendiliğinden erimesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Seramikler genellikle kil ve benzeri inorganik maddelerin şekillendirilip pişirilmesiyle elde edilir; kırılgan olabilir.
Çeliğin temel bileşimini gösteren doğru ifade hangisidir?
- A) Demir ve karbon temelli bir alaşımdır.
- B) Yalnız bakır ile kalay içerir.
- C) Saf demir elementinin değişmez tek biçimidir.
- D) Yalnız silisyum dioksit kristalidir.
- E) İçeriğinde hiçbir metal atomu bulunmayan polimerdir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Çelik demir-karbon esaslı alaşımdır; türüne göre krom, nikel gibi farklı elementler de bulunabilir.
Paslanmaz çelikte korozyon direncinin artmasına önemli katkı veren element hangisidir?
- A) Sodyumun suyla şiddetli tepkimeye girmesi
- B) Helyumun çelik içinde gaz olarak kalması
- C) Azotun tamamen yok olması
- D) Saf bakırın tek başına çeliği oluşturması
- E) Kromun koruyucu yüzey tabakası oluşturması
Doğru cevap: E
Çözüm: Krom içeren paslanmaz çeliklerde koruyucu krom oksit tabakası, uygun koşullarda korozyon direncini artırır.
Bir kozmetik üründeki içerik listesinin tüketici açısından en temel işlevlerinden biri nedir?
- A) Ürünün tüm kullanıcılar için alerji yapmayacağını kesin kanıtlaması
- B) Üründe bulunan bileşenleri tanımaya yardımcı olması
- C) Son kullanma tarihinin gereksiz olduğunu göstermesi
- D) Ürünün ilaç olarak hastalıkları tedavi ettiğini kanıtlaması
- E) Kimyasal madde bulunmadığını kesin olarak bildirmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: İçerik listesi bileşenleri gösterir; duyarlılık ve uygunluk değerlendirmesinde yararlıdır fakat mutlak güvenlik kanıtı değildir.
Bir kozmetik ürüne koruyucu madde eklenmesinin amaçlarından biri hangisidir?
- A) Kozmetiğin tüm moleküllerini besin proteinine çevirmek
- B) İçeriğe hiç madde kalmamasını sağlamak
- C) Ürünü tüm sıcaklıklarda sonsuza kadar bozulmaz yapmak
- D) Uygun koşullarda mikrobiyal bozulmayı sınırlamak
- E) Ambalajı paslanmaz çelik alaşımına dönüştürmek
Doğru cevap: D
Çözüm: Koruyucular ürünün kullanım süresince mikrobiyal bozulmasını azaltmaya yardımcı olabilir; son kullanma kuralları devam eder.
Güneş koruyucu ürünlerin başlıca işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bütün cilt hastalıklarını tek başına kesin tedavi etmek
- B) Tüm ışık türlerinin deriye ulaşmasını sıfırlamak
- C) UV ışınlarına maruz kalmayı azaltmaya yardımcı olmak
- D) Cildi kalıcı olarak UV üreten kaynağa çevirmek
- E) Besinlerin raf ömrünü artırmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Güneş koruyucular uygun kullanıldığında UV maruziyetini azaltır; tek başına tüm riskleri ortadan kaldırmaz.
Yağ ile suyun daha kararlı bir karışım hâlinde tutulmasına yardım eden gıda katkısı hangi gruptadır?
- A) Emülgatörler
- B) Yalnız sofra tuzu kristalleri
- C) Saf elementel oksijen gazları
- D) Bakır alaşımları
- E) Polimer zinciri kesicileri
Doğru cevap: A
Çözüm: Emülgatörler yağ-su arayüzünde etkileşerek dağılan damlacıkların birleşmesini yavaşlatabilir.
Gıdalarda antioksidan katkı kullanılmasının temel hedefi hangisidir?
- A) Bütün mikroorganizmaları kesinlikle aynı anda yok etmek
- B) Gıdayı mutlak olarak sonsuz ömürlü yapmak
- C) Yağların tamamını metal iyonuna dönüştürmek
- D) Ambalajdaki camı çözmek
- E) Oksidasyona bağlı bozulma süreçlerini yavaşlatmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Antioksidan maddeler oksidatif değişimleri yavaşlatmaya yardımcı olur; mikrobiyal sterilizasyonla aynı süreç değildir.
Pastörizasyon ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
- A) Gıdadaki tüm sporları her koşulda tamamen yok eder.
- B) Belirli ısı uygulamalarıyla mikroorganizma yükünü azaltır.
- C) Yalnız fiziksel olarak katı bir alaşım üretir.
- D) Besindeki her molekülü saf karbon hâline getirir.
- E) Hiç sıcaklık değişimi olmadan daima gerçekleşir.
Doğru cevap: B
Çözüm: Pastörizasyon uygun sıcaklık-süre uygulamasıyla hedef mikroorganizmaları azaltır; her durumda sterilizasyon anlamına gelmez.
Gıda ürününde “E” kodlu katkı maddesi görülmesi tek başına hangi sonuca izin verir?
- A) Ürünün mutlaka bozulmuş olduğuna
- B) Katkının her miktarda kesinlikle zehirli olduğuna
- C) Ürünün tüm besin değerlerinin sıfırlandığına
- D) Belirli bir katkı maddesinin kodla tanımlandığına
- E) Gıdanın yalnız yapay polimerden üretildiğine
Doğru cevap: D
Çözüm: E kodları katkı maddelerinin tanımlanmasına yarar; güvenlik değerlendirmesi izin verilen kullanım koşulları ve miktarlarına bağlıdır.