Aşağıdakilerden hangisi kimyasal tür olarak bir iyon örneğidir?
- A) H₂O
- B) O₂
- C) Na⁺
- D) He
- E) N₂
Doğru cevap: C
Çözüm: Na⁺ elektron kaybetmiş sodyum katyonudur; diğer seçenekler nötr atom veya molekül örnekleridir.
Aşağıdakilerden hangisi tek atomlu nötr kimyasal türdür?
- A) He
- B) CO₂
- C) H₂
- D) Na⁺
- E) Cl⁻
Doğru cevap: A
Çözüm: Helyum soy gazdır ve tek atomlu nötr tür olarak bulunabilir; H₂ ve CO₂ moleküldür.
H₂O kimyasal türü hangi sınıfa girer?
- A) Nötron
- B) Elektron
- C) Tek atomlu iyon
- D) Katyon
- E) Molekül
Doğru cevap: E
Çözüm: H₂O iki hidrojen ve bir oksijen atomunun kovalent bağlarla oluşturduğu bir moleküldür.
İyonik bağın temelinde hangi etkileşim bulunur?
- A) Metalik elektron denizi
- B) Zıt yüklü iyonlar arasındaki elektrostatik çekim
- C) Çekirdeklerin kaynaşması
- D) Nötronların ortaklaşması
- E) İki nötr apolar molekül arasında London etkileşimi
Doğru cevap: B
Çözüm: İyonik kristallerde pozitif ve negatif iyonlar arasındaki elektrostatik çekim güçlü bağı oluşturur.
Kovalent bağın oluşumunda temel olay nedir?
- A) Atomların protonlarını değiştirmesi
- B) Nötronların bir atomdan diğerine geçmesi
- C) Yalnız zıt iyonların çekilmesi
- D) Atomların elektronlarını ortaklaşa kullanması
- E) Elektronların bütün metal örgüsüne yayılması
Doğru cevap: D
Çözüm: Kovalent bağda atomlar aralarında bir veya daha fazla elektron çiftini ortaklaşa kullanır.
Metalik bağ hangi açıklamayla ilişkilidir?
- A) Yalnız soy gaz atomları arasındaki etkileşim
- B) Moleküller arasında yalnız hidrojen bağı
- C) Metal katyonları ile hareketli elektronlar arasındaki çekim
- D) Atomlar arasında zorunlu iyon alışverişi
- E) İki ametal arasında elektron ortaklaşması
Doğru cevap: C
Çözüm: Metalik örgüde pozitif metal iyonları ile delokalize elektronların çekimi metalik bağı açıklar.
NaCl katısında tanecikleri bir arada tutan temel güçlü etkileşim hangisidir?
- A) İyonik bağ
- B) London kuvveti
- C) Moleküller arası dipol-dipol
- D) Hidrojen bağı
- E) Metalik bağ
Doğru cevap: A
Çözüm: Sodyum klorür kristalinde Na⁺ ve Cl⁻ iyonları arasındaki çekim iyonik bağ karakterindedir.
NaCl oluşumunda sodyum ve klorun iyon yükleri sırasıyla nasıldır?
- A) Na²⁺ ve Cl²⁻
- B) Na⁻ ve Cl⁺
- C) Na⁺ ve Cl⁻
- D) Na⁺ ve Cl²⁻
- E) Na²⁻ ve Cl⁺
Doğru cevap: C
Çözüm: Sodyum bir elektron vererek +1, klor bir elektron alarak −1 yüklü iyon oluşturur.
Mg²⁺ ile Cl⁻ iyonlarından oluşan bileşiğin formülü hangisidir?
- A) MgCl₂
- B) MgCl₃
- C) MgCl
- D) Mg₂Cl
- E) Mg₂Cl₃
Doğru cevap: A
Çözüm: Bir Mg²⁺ iyonunun +2 yükünü dengelemek için iki Cl⁻ gerekir; formül MgCl₂ olur.
Ca²⁺ ve F⁻ iyonları arasındaki iyonik bileşiğin formülü nedir?
- A) Ca₂F₃
- B) CaF₃
- C) CaF
- D) Ca₂F
- E) CaF₂
Doğru cevap: E
Çözüm: Bir Ca²⁺ iyonu ile iki F⁻ iyonu net sıfır yük oluşturur; oran 1:2’dir.
Al³⁺ ve O²⁻ iyonlarından oluşan bileşik hangisidir?
- A) Al₃O₂
- B) Al₂O₃
- C) AlO₃
- D) Al₂O
- E) AlO
Doğru cevap: B
Çözüm: Toplam yükün sıfır olması için iki Al³⁺ (+6) ve üç O²⁻ (−6) kullanılır.
Na⁺ ile O²⁻ iyonlarından oluşan bileşiğin en basit formülü nedir?
- A) NaO
- B) NaO₂
- C) Na₂O₂
- D) Na₂O
- E) Na₃O
Doğru cevap: D
Çözüm: İki sodyum iyonu toplam +2, bir oksit iyonu −2 yük taşır; Na₂O elektriksel olarak nötrdür.
O₂ molekülünde iki oksijen atomu arasında kaç ortak elektron çifti vardır?
- A) Hiç
- B) Bir
- C) İki
- D) Üç
- E) Dört
Doğru cevap: C
Çözüm: O₂ basit Lewis gösteriminde O=O çift bağı içerir; iki ortak elektron çifti bulunur.
N₂ molekülünde iki azot atomunu bağlayan ortak elektron çifti sayısı kaçtır?
- A) Üç
- B) Dört
- C) Beş
- D) Bir
- E) İki
Doğru cevap: A
Çözüm: N₂’de azotlar arasında üçlü kovalent bağ vardır; üç elektron çifti ortaklaşa kullanılır.
H₂O ve H₂S moleküllerini karşılaştırırken H₂O’nun kaynama noktasının beklenenden yüksek olmasını en iyi ne açıklar?
- A) H₂O’nun iyonik kristal oluşturması
- B) H₂S’nin metalik bağ içermesi
- C) H₂O molekülleri arasında güçlü hidrojen bağları oluşması
- D) H₂O’da O–H bağlarının kaynarken tümüyle kopması
- E) H₂S’nin H₂O’dan daha küçük mol kütleli olması
Doğru cevap: C
Çözüm: O atomuna bağlı H, su molekülleri arasında hidrojen bağı sağlar; H₂S’de bu özel çekim belirgin değildir.
HF ve HCl maddelerinin kaynama noktası karşılaştırmasında HF’nin daha yüksek olmasının başlıca nedeni nedir?
- A) HF molekülleri arasında hidrojen bağı bulunması
- B) HCl’nin tamamının apolar olması
- C) HCl moleküllerinin metalik bağla tutulması
- D) HF’nin iyonik katı olması
- E) HF’de London kuvvetlerinin hiç olmaması
Doğru cevap: A
Çözüm: HF’de H–F bağı nedeniyle kuvvetli moleküller arası hidrojen bağları görülür; HCl’de tipik H bağı yoktur.
NH₃ ile PH₃ karşılaştırıldığında NH₃’ün anomalik yüksek kaynama noktasının başlıca nedeni hangisidir?
- A) PH₃’ün daha küçük mol kütleli olması
- B) NH₃’te yalnız metalik bağ bulunması
- C) PH₃’ün iyonik bağlı olması
- D) NH₃’ün tamamen apolar olması
- E) NH₃ molekülleri arasında hidrojen bağı kurulabilmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Azota bağlı hidrojenler NH₃ molekülleri arasında hidrojen bağı oluşturabilir; PH₃ için bu durum beklenmez.
CH₄ ve C₂H₆ apolar moleküllerinin kaynama noktaları için hangi yorum uygundur?
- A) İkisi de iyonik kristal oluşturur.
- B) C₂H₆ genellikle daha yüksek kaynar; London etkileşimleri daha güçlüdür.
- C) C₂H₆ molekülleri arasında güçlü metalik bağ vardır.
- D) CH₄’te hiçbir zayıf etkileşim bulunmaz.
- E) CH₄ mutlaka daha yüksek kaynar; hidrojen bağı oluşturur.
Doğru cevap: B
Çözüm: Etan daha büyük elektron bulutu ve daha yüksek polarize edilebilirlik sayesinde metandan güçlü London çekimlerine sahiptir.
Br₂ ile I₂ apolar moleküllerinin London kuvvetleri karşılaştırması hangisidir?
- A) Br₂’de zorunlu daha güçlüdür.
- B) Her ikisinde kesinlikle sıfırdır.
- C) I₂ yalnız iyonik bağ içerir.
- D) I₂’de genellikle daha güçlüdür.
- E) Br₂ metalik bağlıdır.
Doğru cevap: D
Çözüm: İyot molekülünün elektron bulutu daha büyük ve kolay kutuplaşabilir olduğu için London kuvvetleri genellikle artar.
Bir molekülde polar kovalent bağlar bulunduğu hâlde molekülün apolar olması hangi örnekte doğrudur?
- A) HF; iki atom arasında elektronegatiflik farkı yoktur.
- B) HCl; doğrusal iki atomlu olduğu için her zaman apolardır.
- C) CO₂; bağ dipolleri simetriden dolayı sıfırlanır.
- D) H₂O; açısal yapıdan dolayı apolardır.
- E) NH₃; üçgen piramit olduğu için apolardır.
Doğru cevap: C
Çözüm: CO₂’de C=O bağları polar olmasına rağmen doğrusal yapı nedeniyle net dipol sıfırdır.