H₂ molekülünde iki hidrojen atomu arasındaki bağ türü nedir?
- A) Metalik bağ
- B) İyon-dipol etkileşimi
- C) Hidrojen bağı
- D) İyonik bağ
- E) Apolar kovalent bağ
Doğru cevap: E
Çözüm: Eşit elektronegatiflikteki iki H atomu elektron çiftini eşit paylaşarak apolar kovalent bağ yapar.
Bakır metalinin atomlarını bir arada tutan bağ türü hangisidir?
- A) İyonik bağ
- B) Metalik bağ
- C) Moleküller arası London
- D) Hidrojen bağı
- E) Dipol-dipol etkileşimi
Doğru cevap: B
Çözüm: Saf bakırdaki tanecikler metalik örgüde delokalize elektronlarla güçlü metalik bağ oluşturur.
Aşağıdakilerden hangisi zayıf moleküller arası etkileşimdir?
- A) Atom çekirdeğini bir arada tutan nükleer kuvvet
- B) İyonik bağ
- C) Kovalent bağ
- D) London kuvvetleri
- E) Metalik bağ
Doğru cevap: D
Çözüm: London etkileşimleri anlık ve indüklenmiş dipoller arasında oluşan zayıf çekim türüdür.
Hidrojen bağı oluşumunda H atomunun hangi atomlarla kovalent bağlı olması tipiktir?
- A) He, Ne veya Ar
- B) Mg, Al veya Si
- C) F, O veya N
- D) Na, K veya Ca
- E) Cu, Fe veya Zn
Doğru cevap: C
Çözüm: Güçlü hidrojen bağı için hidrojenin F, O ya da N atomuna bağlı olması temel koşullardandır.
Saf HF molekülleri arasındaki belirgin özel çekim hangisidir?
- A) Hidrojen bağı
- B) İyonik kristal bağı
- C) Nükleer etkileşim
- D) Yalnız iyon-dipol etkileşimi
- E) Metalik bağ
Doğru cevap: A
Çözüm: HF moleküllerinde H doğrudan F atomuna bağlı olduğundan moleküller arasında hidrojen bağı oluşabilir.
Saf HCl molekülleri arasında hidrojen bağı dışında öne çıkan etkileşim hangisidir?
- A) Metalik bağ
- B) İyonik bağ
- C) Yalnız iyon-dipol
- D) Proton aktarımıyla metalik bağ
- E) Dipol-dipol etkileşimi
Doğru cevap: E
Çözüm: HCl polar moleküldür; saf örnekte kalıcı dipoller arasında dipol-dipol ve ayrıca London etkileşimleri bulunur.
Na⁺ iyonunun su molekülleriyle etkileşimi hangi türdendir?
- A) Nükleer bağ
- B) İyon-dipol
- C) Metalik bağ
- D) Kovalent bağ
- E) Yalnız London
Doğru cevap: B
Çözüm: Na⁺ iyonu polar H₂O moleküllerinin kısmi negatif oksijen ucunu çeker; bu iyon-dipol etkileşimidir.
HCl molekülündeki H–Cl bağı neden polar kovalenttir?
- A) H elektronlarını bütünüyle metal örgüsüne verdiği için
- B) H ve Cl iki metal olduğu için
- C) Bağın iki ucunda yalnız nötron bulunduğu için
- D) İki atomun proton sayıları eşit olduğu için
- E) Cl elektronegatifliği H’den yüksek olduğu için
Doğru cevap: E
Çözüm: Klor bağ elektronlarını hidrojenden daha fazla çektiğinden Hδ⁺–Clδ⁻ kutuplaşması oluşur.
CO₂ molekülü neden apolar kabul edilir?
- A) C=O bağları apolar olduğu için
- B) Doğrusal ve simetrik yapıda bağ dipolleri birbirini götürdüğü için
- C) CO₂ metalik bağ içerdiği için
- D) Molekülde hiç elektron bulunmadığı için
- E) İyonik kristal yaptığı için
Doğru cevap: B
Çözüm: CO₂’de iki C=O bağı polardır ancak zıt yönlü bağ dipolleri doğrusal yapıda toplamda sıfır olur.
H₂O molekülünün polar olmasının temel nedeni nedir?
- A) Tamamen doğrusal olması
- B) İki O atomu içermesi
- C) Metalik bağ oluşturması
- D) Açısal şekli nedeniyle O–H bağ dipollerinin birbirini yok etmemesi
- E) Her atomun sıfır elektronegatiflikte olması
Doğru cevap: D
Çözüm: O atomundaki bağ yapmayan elektron çiftleri açısal geometriye yol açar; dipoller toplanır.
CCl₄ molekülü C–Cl bağları polar olmasına rağmen neden apolardır?
- A) Klorun hiç elektronegatifliği olmadığı için
- B) Molekül net iyon yükü taşıdığı için
- C) Simetrik dört yüzlü yapıda bağ dipolleri birbirini dengelediği için
- D) Her C–Cl bağı iyonik olduğu için
- E) CCl₄ tek atomlu olduğu için
Doğru cevap: C
Çözüm: Dört C–Cl bağının dipol vektörleri simetrik tetrahedral geometride birbirini yok eder.
NH₃ molekülünün polar olmasının temel nedeni hangisidir?
- A) Üçgen piramit geometride bağ dipollerinin toplamının sıfır olmaması
- B) Yalnız metal içermesi
- C) İyonik kristal oluşturması
- D) Hidrojen atomlarının elektron içermemesi
- E) Doğrusal simetrik olması
Doğru cevap: A
Çözüm: NH₃’te azotun ortaklaşmamış elektron çifti üçgen piramit yapı oluşturur; net dipol vardır.
CH₄ molekülünün polar olmamasının nedeni nedir?
- A) CH₄’ün iyonik yapılı olması
- B) CH₄’ün tek atomlu olması
- C) Molekülde hiç bağ bulunmaması
- D) Molekülün net +4 yüklü olması
- E) Simetrik dört yüzlü yapıda C–H bağ dipollerinin dengelenmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Metanın simetrik tetrahedral yapısında bağ dipolleri birbirini dengeler; molekül apolardır.
NaCl katısının erimesi ile sıvı H₂O’nun buharlaşması arasındaki temel fark hangisidir?
- A) İlkinde iyonik örgü etkileşimleri, ikincisinde moleküller arası çekimler aşılır.
- B) İlkinde yalnız London, ikincisinde iyonik bağ aşılır.
- C) İlkinde metalik, ikincisinde nükleer bağ kopar.
- D) İkisinde de mutlaka yeni element oluşur.
- E) İkisinde de O–H kovalent bağları kopar.
Doğru cevap: A
Çözüm: NaCl kristal örgüsü güçlü iyon-iyon çekimlerine; sıvı su molekülleri arası daha zayıf çekimlere dayanır.
NaCl’nin suda çözünmesi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Suya geçerken Na ve Cl proton sayılarını değiştirir.
- B) İyon-dipol yerine metalik bağ zorunludur.
- C) NaCl bağımsız nötr moleküller hâlinde kalır.
- D) NaCl mutlaka yeni elemente dönüşür.
- E) İyonik örgü ayrılır, iyon-dipol hidratlaşması oluşur; tipik çözünme fiziksel değişimdir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Suda çözünürken iyonlar ayrılır ve hidratlanır; Na⁺ ve Cl⁻ kimlikleri korunduğundan yeni madde oluşumu sayılmaz.
HCl(aq) ile NaOH(aq) karıştırılıp NaCl ve su oluştuğunda olayın sınıflandırılması nedir?
- A) Yalnız süzme
- B) Kimyasal değişim; nötrleşme tepkimesi
- C) Yalnız buharlaşma
- D) Yalnız metalin şekil değiştirmesi
- E) Yalnız hâl değişimi
Doğru cevap: B
Çözüm: Asit ve baz tepkimeye girerek yeni kimyasal ürünler oluşturur; bu bir nötrleşme tepkimesidir.
BF₃ molekülünde B–F bağları polar olmasına rağmen molekül neden apolardır?
- A) BF₃ H bağı yapan H içerdiğinden
- B) BF₃ yalnız metalik bağ içerdiği için
- C) B–F bağları tamamen yüksüz ve elektron içermez.
- D) Üçgen düzlem simetrisi nedeniyle bağ dipolleri toplamı sıfırdır.
- E) BF₃ tek atomlu olduğundan
Doğru cevap: D
Çözüm: BF₃ üçgen düzlemsel ve simetrik olduğu için üç B–F bağının dipolleri birbirini dengeler.
Al³⁺ ve S²⁻ iyonlarından meydana gelen nötr bileşiğin formülü nedir?
- A) AlS₃
- B) Al₂S
- C) Al₂S₃
- D) AlS
- E) Al₃S₂
Doğru cevap: C
Çözüm: İki Al³⁺ toplam +6 ve üç S²⁻ toplam −6 yük getirir; iyon oranı 2:3’tür.
FeCl₃ bileşiğinde klor −1 değerlikli kabul edilirse demirin yükü ve adlandırma hangisidir?
- A) Fe³⁺; demir(III) klorür
- B) Fe⁺; demir(I) klorür
- C) Fe³⁻; demir(−III) klorür
- D) Fe⁰; demir klor
- E) Fe²⁺; demir(II) klorür
Doğru cevap: A
Çözüm: Üç Cl⁻ iyonunun toplam yükü −3 olduğundan Fe iyonu +3 olmalı; bileşik demir(III) klorürdür.
CO ile CO₂ bileşiklerinin sistematik adları sırasıyla hangisidir?
- A) Karbon dioksit ve karbon monoksit
- B) Dikarbon monoksit ve karbon oksit
- C) Karbon monoklorür ve karbon dioksit
- D) Karbon trioksit ve karbon monoksit
- E) Karbon monoksit ve karbon dioksit
Doğru cevap: E
Çözüm: CO’da bir oksijen olduğundan monoksit; CO₂’de iki oksijen olduğundan dioksit kullanılır.