CH₄ molekülleri arasındaki temel etkileşim hangisidir?
- A) Hidrojen bağı
- B) İyon-dipol etkileşimi
- C) İyonik bağ
- D) London kuvvetleri
- E) Metalik bağ
Doğru cevap: D
Çözüm: CH₄ simetrik apolar bir moleküldür; molekülleri arasındaki temel çekim London kuvvetleridir.
Suyun buharlaşması genel olarak hangi değişim türüdür?
- A) Yanma tepkimesi
- B) Elektroliz
- C) Fiziksel değişim
- D) Asit-baz tepkimesi
- E) Kimyasal ayrışma
Doğru cevap: C
Çözüm: Buharlaşmada H₂O kimyasal kimliği korunur; moleküller arası çekimler büyük ölçüde aşılır.
Demirin paslanması hangi değişim türüdür?
- A) Kimyasal değişim
- B) Yalnız hâl değişimi
- C) Yalnız biçim değişimi
- D) Sadece süzme
- E) Yalnız kristal büyütme
Doğru cevap: A
Çözüm: Paslanmada demirin kimyasal türü tepkime sonucu değişir ve yeni demir oksit/hidroksit türleri oluşur.
Aşağıdakilerden hangisi güçlü kimyasal bağdır?
- A) Dipol-indüklenmiş dipol
- B) Dipol-dipol
- C) London etkileşimi
- D) Hidrojen bağı
- E) Kovalent bağ
Doğru cevap: E
Çözüm: Kovalent bağ elektron ortaklaşmasıyla oluşan güçlü atomlar arası etkileşimdir.
Saf su molekülünün şekli ve kutupluluğu için hangisi doğrudur?
- A) Dört yüzlü ve apolardır.
- B) Açısal ve polardır.
- C) Tek atomlu ve yüksüzdür.
- D) Doğrusal ve apolardır.
- E) Üçgen düzlem ve apolardır.
Doğru cevap: B
Çözüm: H₂O molekülü açısaldır; O–H bağ dipolleri birbirini yok etmez ve molekül polar olur.
CO₂ molekülünün toplam dipol özelliği için hangisi doğrudur?
- A) İyonik kristaldir.
- B) Metalik örgüdür.
- C) Hidrojen bağı donörüdür.
- D) Doğrusal ve apolardır.
- E) Açısal ve polardır.
Doğru cevap: D
Çözüm: CO₂ doğrusal simetrik yapıda olduğu için polar C=O bağlarının dipolleri birbirini dengeler.
Saf metanol (CH₃OH) molekülleri arasında hidrojen bağı görülmesinin nedeni nedir?
- A) Metalik elektron denizi içermesi
- B) O–H bağı bulunması
- C) Yalnız C–H bağları içermesi
- D) Hiç oksijen içermemesi
- E) İyonik kristal yapması
Doğru cevap: B
Çözüm: Metanolde O–H grubunun H atomu komşu molekülün O atomuyla hidrojen bağı kurabilir.
CH₃OCH₃ (dimetil eter) moleküllerinin kendi aralarında belirgin hidrojen bağı kuramamasının nedeni nedir?
- A) Bütün atomların metal olması
- B) Molekülün dört tane oksijen içermesi
- C) Hiç oksijen atomu taşımaması
- D) O veya N veya F’ye bağlı H içermemesi
- E) Molekülde yalnız iyonik bağ bulunması
Doğru cevap: D
Çözüm: Dimetil eter bağ kabul edicisi O içerse de kendi molekülünde O–H, N–H veya F–H donörü olmadığı için kendi aralarında tipik H bağı oluşturamaz.
İki apolar etan (C₂H₆) molekülü arasındaki baskın etkileşim hangisidir?
- A) Metalik bağ
- B) İyonik bağ
- C) London kuvvetleri
- D) İyon-dipol
- E) Hidrojen bağı
Doğru cevap: C
Çözüm: Etan apolar bir moleküldür; aralarında anlık dipollerden kaynaklanan London etkileşimleri etkindir.
İki HCl molekülü arasında, London kuvvetlerine ek olarak hangi etkileşim bulunur?
- A) Dipol-dipol
- B) Metalik bağ
- C) İyonik örgü bağı
- D) Nükleer kuvvet
- E) Zorunlu hidrojen bağı
Doğru cevap: A
Çözüm: HCl polar olduğu için kalıcı dipolleri arasında dipol-dipol etkileşimi vardır; London da her zaman bulunur.
Sodyum klorürün suda çözünmesinde Na⁺ ile su arasındaki özel etkileşim nedir?
- A) Yalnız çekirdekler arası bağ
- B) Metalik bağ
- C) İyon-iyon kristal örgü bağı
- D) Apolar kovalent bağ
- E) İyon-dipol
Doğru cevap: E
Çözüm: Polar su molekülünün kısmi negatif O ucu Na⁺ iyonuna yönelir; iyon-dipol etkileşimi oluşur.
Sıvı suyun kaynaması sırasında hangi etkileşimler ağırlıklı olarak aşılır?
- A) Yeni NaCl iyonik örgüleri
- B) H₂O molekülleri arasındaki zayıf çekimler
- C) Karbon-metal bağları
- D) Her H₂O molekülündeki O–H kovalent bağları
- E) Oksijen çekirdeğindeki nükleer bağlar
Doğru cevap: B
Çözüm: Kaynamada su molekülleri kimliklerini korur; moleküller arası hidrojen bağı ve diğer çekimler aşılır.
Tahta parçasının yanarak kül ve gaz oluşturması hangi olaydır?
- A) Yalnız donma
- B) Sadece buharlaşma
- C) Saf suyun yoğuşması
- D) Kimyasal değişim
- E) Yalnız erime
Doğru cevap: D
Çözüm: Yanma sonucunda başlangıçtaki kimyasal türlerden farklı ürünler oluştuğundan kimyasal değişimdir.
N₂O₅ molekülünün sistematik adı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Diazot trioksit
- B) Diazot pentaoksit
- C) Azot monoksit
- D) Azot dioksit
- E) Dinitrojen monoksit
Doğru cevap: B
Çözüm: İki azot için di-, beş oksijen için penta- önekleri kullanılır; N₂O₅ diazot pentaoksittir.
H₂O molekülünde oksijenin Lewis gösteriminde ortaklaşmamış elektron çifti sayısı kaçtır?
- A) Üç
- B) Dört
- C) Sıfır
- D) İki
- E) Bir
Doğru cevap: D
Çözüm: Oksijen altı değerlik elektronundan iki bağ kurarken iki bağ yapmayan elektron çifti taşır.
NH₃ molekülünde azotun ortaklaşmamış elektron çifti sayısı kaçtır?
- A) İki
- B) Üç
- C) Bir
- D) Dört
- E) Sıfır
Doğru cevap: C
Çözüm: Azotun beş değerlik elektronundan üçü H ile bağ yapımına katılır; bir yalnız çift kalır.
Aşağıdakilerden hangisi hem dipol-dipol hem London etkileşimi gösterebilir?
- A) Saf HCl
- B) Saf Ne
- C) Saf CH₄
- D) Saf He
- E) Saf N₂
Doğru cevap: A
Çözüm: HCl polar olduğundan kalıcı dipol-dipol etkileşimine sahiptir; tüm moleküllerde London da vardır.
Saf CH₃OH ve saf CH₃OCH₃ örneklerinin birbirleriyle hidrojen bağı oluşturma davranışı için hangisi doğrudur?
- A) Her ikisi de iyonik kristaldir.
- B) Her ikisi de O–H bağı taşır.
- C) Sadece dimetil eter kendi arasında H bağı kurar.
- D) Hiçbirinde London kuvveti yoktur.
- E) Metanol kendi arasında H bağı kurar, dimetil eter kendi arasında tipik H bağı kuramaz.
Doğru cevap: E
Çözüm: Metanol O–H bağıyla H bağı donörüdür; dimetil eterde O atomu olsa da O–H, N–H, F–H yoktur.
Sıvı su ısıtılıp gaz hâline geçirildiğinde hangisi doğru olur?
- A) H₂O molekülü zorunlu iyonik kristale dönüşür.
- B) Zayıf moleküller arası çekimler büyük ölçüde aşılır; moleküldeki O–H bağı korunur.
- C) Suyun atomları metalik bağ oluşturur.
- D) O–H bağlarının hepsi kopar ve H₂ ile O₂ oluşur.
- E) Oksijen proton sayısı değişir.
Doğru cevap: B
Çözüm: Buharlaşma bir fiziksel değişimdir; H₂O molekülleri arası çekim aşılırken kovalent O–H bağları kalır.
Polar NH₃ molekülünün apolar Ne atomuna yaklaşmasıyla oluşan özel zayıf etkileşim hangi türdendir?
- A) Metalik bağ
- B) İyon-dipol
- C) Kalıcı dipol-dipol
- D) Dipol-indüklenmiş dipol
- E) İyonik bağ
Doğru cevap: D
Çözüm: NH₃ kalıcı dipolü Ne elektron bulutunu geçici olarak kutuplaştırabilir; bu dipol-indüklenmiş dipoldür.