NaCl oluşumunda sodyum ve klorun iyon yükleri sırasıyla nasıldır?
- A) Na²⁺ ve Cl²⁻
- B) Na⁻ ve Cl⁺
- C) Na⁺ ve Cl⁻
- D) Na⁺ ve Cl²⁻
- E) Na²⁻ ve Cl⁺
Doğru cevap: C
Çözüm: Sodyum bir elektron vererek +1, klor bir elektron alarak −1 yüklü iyon oluşturur.
Mg²⁺ ile Cl⁻ iyonlarından oluşan bileşiğin formülü hangisidir?
- A) MgCl₂
- B) MgCl₃
- C) MgCl
- D) Mg₂Cl
- E) Mg₂Cl₃
Doğru cevap: A
Çözüm: Bir Mg²⁺ iyonunun +2 yükünü dengelemek için iki Cl⁻ gerekir; formül MgCl₂ olur.
Ca²⁺ ve F⁻ iyonları arasındaki iyonik bileşiğin formülü nedir?
- A) Ca₂F₃
- B) CaF₃
- C) CaF
- D) Ca₂F
- E) CaF₂
Doğru cevap: E
Çözüm: Bir Ca²⁺ iyonu ile iki F⁻ iyonu net sıfır yük oluşturur; oran 1:2’dir.
Al³⁺ ve O²⁻ iyonlarından oluşan bileşik hangisidir?
- A) Al₃O₂
- B) Al₂O₃
- C) AlO₃
- D) Al₂O
- E) AlO
Doğru cevap: B
Çözüm: Toplam yükün sıfır olması için iki Al³⁺ (+6) ve üç O²⁻ (−6) kullanılır.
Na⁺ ile O²⁻ iyonlarından oluşan bileşiğin en basit formülü nedir?
- A) NaO
- B) NaO₂
- C) Na₂O₂
- D) Na₂O
- E) Na₃O
Doğru cevap: D
Çözüm: İki sodyum iyonu toplam +2, bir oksit iyonu −2 yük taşır; Na₂O elektriksel olarak nötrdür.
O₂ molekülünde iki oksijen atomu arasında kaç ortak elektron çifti vardır?
- A) Hiç
- B) Bir
- C) İki
- D) Üç
- E) Dört
Doğru cevap: C
Çözüm: O₂ basit Lewis gösteriminde O=O çift bağı içerir; iki ortak elektron çifti bulunur.
N₂ molekülünde iki azot atomunu bağlayan ortak elektron çifti sayısı kaçtır?
- A) Üç
- B) Dört
- C) Beş
- D) Bir
- E) İki
Doğru cevap: A
Çözüm: N₂’de azotlar arasında üçlü kovalent bağ vardır; üç elektron çifti ortaklaşa kullanılır.
HCl molekülündeki H–Cl bağı neden polar kovalenttir?
- A) H elektronlarını bütünüyle metal örgüsüne verdiği için
- B) H ve Cl iki metal olduğu için
- C) Bağın iki ucunda yalnız nötron bulunduğu için
- D) İki atomun proton sayıları eşit olduğu için
- E) Cl elektronegatifliği H’den yüksek olduğu için
Doğru cevap: E
Çözüm: Klor bağ elektronlarını hidrojenden daha fazla çektiğinden Hδ⁺–Clδ⁻ kutuplaşması oluşur.
CO₂ molekülü neden apolar kabul edilir?
- A) C=O bağları apolar olduğu için
- B) Doğrusal ve simetrik yapıda bağ dipolleri birbirini götürdüğü için
- C) CO₂ metalik bağ içerdiği için
- D) Molekülde hiç elektron bulunmadığı için
- E) İyonik kristal yaptığı için
Doğru cevap: B
Çözüm: CO₂’de iki C=O bağı polardır ancak zıt yönlü bağ dipolleri doğrusal yapıda toplamda sıfır olur.
H₂O molekülünün polar olmasının temel nedeni nedir?
- A) Tamamen doğrusal olması
- B) İki O atomu içermesi
- C) Metalik bağ oluşturması
- D) Açısal şekli nedeniyle O–H bağ dipollerinin birbirini yok etmemesi
- E) Her atomun sıfır elektronegatiflikte olması
Doğru cevap: D
Çözüm: O atomundaki bağ yapmayan elektron çiftleri açısal geometriye yol açar; dipoller toplanır.
CCl₄ molekülü C–Cl bağları polar olmasına rağmen neden apolardır?
- A) Klorun hiç elektronegatifliği olmadığı için
- B) Molekül net iyon yükü taşıdığı için
- C) Simetrik dört yüzlü yapıda bağ dipolleri birbirini dengelediği için
- D) Her C–Cl bağı iyonik olduğu için
- E) CCl₄ tek atomlu olduğu için
Doğru cevap: C
Çözüm: Dört C–Cl bağının dipol vektörleri simetrik tetrahedral geometride birbirini yok eder.
NH₃ molekülünün polar olmasının temel nedeni hangisidir?
- A) Üçgen piramit geometride bağ dipollerinin toplamının sıfır olmaması
- B) Yalnız metal içermesi
- C) İyonik kristal oluşturması
- D) Hidrojen atomlarının elektron içermemesi
- E) Doğrusal simetrik olması
Doğru cevap: A
Çözüm: NH₃’te azotun ortaklaşmamış elektron çifti üçgen piramit yapı oluşturur; net dipol vardır.
CH₄ molekülünün polar olmamasının nedeni nedir?
- A) CH₄’ün iyonik yapılı olması
- B) CH₄’ün tek atomlu olması
- C) Molekülde hiç bağ bulunmaması
- D) Molekülün net +4 yüklü olması
- E) Simetrik dört yüzlü yapıda C–H bağ dipollerinin dengelenmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Metanın simetrik tetrahedral yapısında bağ dipolleri birbirini dengeler; molekül apolardır.
Saf metanol (CH₃OH) molekülleri arasında hidrojen bağı görülmesinin nedeni nedir?
- A) Metalik elektron denizi içermesi
- B) O–H bağı bulunması
- C) Yalnız C–H bağları içermesi
- D) Hiç oksijen içermemesi
- E) İyonik kristal yapması
Doğru cevap: B
Çözüm: Metanolde O–H grubunun H atomu komşu molekülün O atomuyla hidrojen bağı kurabilir.
CH₃OCH₃ (dimetil eter) moleküllerinin kendi aralarında belirgin hidrojen bağı kuramamasının nedeni nedir?
- A) Bütün atomların metal olması
- B) Molekülün dört tane oksijen içermesi
- C) Hiç oksijen atomu taşımaması
- D) O veya N veya F’ye bağlı H içermemesi
- E) Molekülde yalnız iyonik bağ bulunması
Doğru cevap: D
Çözüm: Dimetil eter bağ kabul edicisi O içerse de kendi molekülünde O–H, N–H veya F–H donörü olmadığı için kendi aralarında tipik H bağı oluşturamaz.
İki apolar etan (C₂H₆) molekülü arasındaki baskın etkileşim hangisidir?
- A) Metalik bağ
- B) İyonik bağ
- C) London kuvvetleri
- D) İyon-dipol
- E) Hidrojen bağı
Doğru cevap: C
Çözüm: Etan apolar bir moleküldür; aralarında anlık dipollerden kaynaklanan London etkileşimleri etkindir.
İki HCl molekülü arasında, London kuvvetlerine ek olarak hangi etkileşim bulunur?
- A) Dipol-dipol
- B) Metalik bağ
- C) İyonik örgü bağı
- D) Nükleer kuvvet
- E) Zorunlu hidrojen bağı
Doğru cevap: A
Çözüm: HCl polar olduğu için kalıcı dipolleri arasında dipol-dipol etkileşimi vardır; London da her zaman bulunur.
Sodyum klorürün suda çözünmesinde Na⁺ ile su arasındaki özel etkileşim nedir?
- A) Yalnız çekirdekler arası bağ
- B) Metalik bağ
- C) İyon-iyon kristal örgü bağı
- D) Apolar kovalent bağ
- E) İyon-dipol
Doğru cevap: E
Çözüm: Polar su molekülünün kısmi negatif O ucu Na⁺ iyonuna yönelir; iyon-dipol etkileşimi oluşur.
Sıvı suyun kaynaması sırasında hangi etkileşimler ağırlıklı olarak aşılır?
- A) Yeni NaCl iyonik örgüleri
- B) H₂O molekülleri arasındaki zayıf çekimler
- C) Karbon-metal bağları
- D) Her H₂O molekülündeki O–H kovalent bağları
- E) Oksijen çekirdeğindeki nükleer bağlar
Doğru cevap: B
Çözüm: Kaynamada su molekülleri kimliklerini korur; moleküller arası hidrojen bağı ve diğer çekimler aşılır.
Tahta parçasının yanarak kül ve gaz oluşturması hangi olaydır?
- A) Yalnız donma
- B) Sadece buharlaşma
- C) Saf suyun yoğuşması
- D) Kimyasal değişim
- E) Yalnız erime
Doğru cevap: D
Çözüm: Yanma sonucunda başlangıçtaki kimyasal türlerden farklı ürünler oluştuğundan kimyasal değişimdir.