Gazın doğrudan katıya dönüşmesi hangi olaydır?
- A) Erime
- B) Kaynama
- C) Süblimleşme
- D) Buharlaşma
- E) Kırağılaşma
Doğru cevap: E
Çözüm: Kırağılaşmada gaz tanecikleri sıvı hâle uğramadan doğrudan katı yapı oluşturur.
Sıvının yalnız yüzeyinde ve her sıcaklıkta gerçekleşebilen olay hangisidir?
- A) Kaynama
- B) Buharlaşma
- C) Donma
- D) Erime
- E) Kırağılaşma
Doğru cevap: B
Çözüm: Buharlaşma sıvının yüzeyinde farklı sıcaklıklarda gerçekleşebilir; kaynama ise sıvının her yerinde gerçekleşir.
Saf sıvının kaynaması sırasında hangi ifade doğrudur?
- A) Sıvının kütlesi aniden iki katına çıkar.
- B) Sadece yüzeyde gazlaşma olur.
- C) Sıvı bir anda katıya dönüşür.
- D) Sıvının her yerinde buhar kabarcıkları oluşur.
- E) Moleküllerin kimyasal formülü değişir.
Doğru cevap: D
Çözüm: Kaynama sırasında sıvının iç bölgelerinde de buhar kabarcıkları oluşur; buharlaşmadan ayıran temel farktır.
Suyun normal atmosfer basıncında donma sıcaklığı kaç °C’dir?
- A) 75 °C
- B) 100 °C
- C) 0 °C
- D) 25 °C
- E) 50 °C
Doğru cevap: C
Çözüm: Saf su normal atmosfer basıncında yaklaşık 0 °C’de donar; aynı koşullarda buz da bu sıcaklıkta erir.
Deniz seviyesinde normal atmosfer basıncında saf su yaklaşık kaç °C’de kaynar?
- A) 100 °C
- B) 25 °C
- C) 50 °C
- D) 75 °C
- E) 0 °C
Doğru cevap: A
Çözüm: 1 atm dış basınçta saf su yaklaşık 100 °C sıcaklıkta kaynar.
Sıvının akmaya karşı gösterdiği dirence ne ad verilir?
- A) Buhar basıncı
- B) Özkütle
- C) Erime ısısı
- D) Genleşme
- E) Viskozite
Doğru cevap: E
Çözüm: Viskozite sıvının akışa gösterdiği dirençtir; balın suya göre yavaş akması buna örnektir.
Sıvı yüzeyinin ince bir zar gibi davranmasına yol açan özellik hangisidir?
- A) Nükleer çekim
- B) Yüzey gerilimi
- C) Metalik bağ
- D) İyonlaşma enerjisi
- E) Atom numarası
Doğru cevap: B
Çözüm: Yüzeydeki sıvı taneciklerine etki eden net kohezyon kuvvetleri yüzey gerilimini oluşturur.
Aşağıdakilerden hangisi moleküler katıya örnektir?
- A) Sofra tuzu
- B) Demir
- C) Kuvars (SiO₂)
- D) Elmas
- E) Kuru buz (CO₂)
Doğru cevap: E
Çözüm: Katı CO₂, ayrı CO₂ moleküllerinin zayıf moleküller arası kuvvetlerle bir arada tutulduğu moleküler katıdır.
Elmasın çok yüksek sertliğinin temel nedeni hangisidir?
- A) Zayıf London kuvvetlerinden ibaret olması
- B) Üç boyutlu kovalent ağ örgüsü
- C) Tamamının hareketli iyonlardan oluşması
- D) Sadece hidrojen bağı içermesi
- E) Moleküllerinin bağımsız sıvı damlacıkları olması
Doğru cevap: B
Çözüm: Elmas karbon atomlarının üç boyutlu çok güçlü kovalent ağından oluşur; bağımsız moleküller içermez.
Metalik kristallerin elektrik iletkenliğini sağlayan temel özellik hangisidir?
- A) Hiç elektron bulundurmaması
- B) Elektronların çekirdekte sabitlenmesi
- C) Moleküller arası hidrojen bağları
- D) Delokalize elektronların hareket edebilmesi
- E) Kristalde yalnız nötr gaz atomları olması
Doğru cevap: D
Çözüm: Metal örgüsündeki hareketli elektronlar uygulanan elektrik alan altında yük taşır.
Sabit basınçta saf bir katı erirken erime süresi boyunca sıcaklık için hangisi doğrudur?
- A) Her saniye iki katına çıkar.
- B) O an sıfır Kelvin olur.
- C) Genellikle sabit kalır.
- D) Sürekli doğrusal artar.
- E) Mutlaka sürekli azalır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Saf maddenin erime sırasında aldığı ısı tanecikler arası etkileşimlerin aşılmasına gider; sıcaklık erime boyunca sabittir.
Bir ısıtma eğrisinin yatay bölümü aşağıdakilerden hangisine işaret eder?
- A) Saf maddenin hâl değişimine
- B) Çekirdek parçalanmasına
- C) Madde kütlesinin sıfıra inmesine
- D) Tüm taneciklerin hareketsiz olmasına
- E) Her zaman kimyasal yanmaya
Doğru cevap: A
Çözüm: Sabit basınçta saf maddenin hâl değiştirdiği bölümde alınan enerji sıcaklık yükseltmek yerine faz değişimine harcanır.
Kapalı bir kapta sıvı–buhar dengesi kurulması için hangi durum geçerlidir?
- A) Buharlaşma tamamen durur.
- B) Yoğuşma tamamen durur.
- C) Sıvının tüm molekülleri yok olur.
- D) Gaz tanecikleri hareketini bırakır.
- E) Buharlaşma ve yoğuşma hızları eşitlenir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Dinamik dengede iki yönlü tanecik geçişi devam eder; buharlaşma ve yoğuşma hızları eşittir.
Sabit sıcaklıktaki ideal bir gazın hacmi yarıya düşürülürse basıncı ne olur?
- A) İki katına çıkar.
- B) Dörtte birine iner.
- C) Sıfırlanır.
- D) Yarıya iner.
- E) Değişmez.
Doğru cevap: A
Çözüm: Boyle yasasına göre sabit sıcaklık ve madde miktarında P ile V ters orantılıdır; hacim yarıya inince basınç iki katına çıkar.
Sabit basınç ve sabit mol sayısında ideal bir gazın mutlak sıcaklığı 300 K’den 450 K’ye çıkarılırsa hacmi nasıl değişir?
- A) İlk hacminin yarısı olur.
- B) İlk hacminin 3 katı olur.
- C) Değişmez.
- D) İlk hacminin 2 katı olur.
- E) İlk hacminin 1,5 katı olur.
Doğru cevap: E
Çözüm: Charles yasası gereği sabit basınçta V/T sabittir; 450/300 oranı 1,5 olduğundan hacim 1,5 katına çıkar.
Sabit hacim ve sabit mol sayısında ideal gazın sıcaklığı 200 K’den 300 K’ye çıkarsa basınç oranı Pson/Pilk kaçtır?
Doğru cevap: B
Çözüm: Gay-Lussac ilişkisi P/T sabit olduğunu söyler; sıcaklık Kelvin cinsinden 300/200=1,5 katına çıktığı için basınç da 1,5 katına çıkar.
Aynı sıcaklıkta He ve O₂ gazları için ortalama kinetik enerjiler ve taneciklerin ortalama hızları hangi seçenekte doğru karşılaştırılmıştır?
- A) O₂’nin hem kinetik enerjisi hem hızı daha büyüktür.
- B) O₂’nin ortalama kinetik enerjisi daha büyük, hızları eşittir.
- C) He’nin ortalama kinetik enerjisi daha büyük, hızları eşittir.
- D) Ortalama kinetik enerjiler eşit, He’nin ortalama hızı daha büyüktür.
- E) Hem kinetik enerji hem hız zorunlu eşittir.
Doğru cevap: D
Çözüm: Aynı sıcaklıkta ortalama kinetik enerjiler eşittir; daha hafif He tanecikleri aynı enerjiye daha yüksek hızla sahip olur.
Bir sıvının yüzeyindeki buharlaşma ile kaynama arasındaki ilişki için hangisi doğrudur?
- A) Kaynama yalnız yüzeyde, buharlaşma dipte olur.
- B) Her ikisinde zorunlu yeni element oluşur.
- C) Kaynamada sıvının her yerinde kabarcık oluşur; buharlaşma ise yüzeydedir.
- D) Her ikisi her sıcaklıkta sıvının her yerinde başlar.
- E) Buharlaşma yalnız normal kaynama noktasında olur.
Doğru cevap: C
Çözüm: Buharlaşma sıvı yüzeyinde her sıcaklıkta görülebilir; kaynama, buhar basıncı dış basınca ulaştığında hacmin içinde de gerçekleşir.
İyonik NaCl kristali ve moleküler CO₂(k) için aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?
- A) NaCl iyonik örgülü, CO₂(k) ise moleküler katıdır.
- B) NaCl bağımsız nötr NaCl moleküllerinden oluşur.
- C) CO₂(k) üç boyutlu kovalent ağ katısıdır.
- D) Her ikisinde de tek etkileşim hidrojen bağıdır.
- E) İkisi de hareketli elektronlu metalik kristaldir.
Doğru cevap: A
Çözüm: NaCl zıt yüklü iyonlardan oluşan kristal örgüye, katı CO₂ ise moleküller arası zayıf çekimlerle bir arada duran bir yapıya sahiptir.
Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisinde kristal katı sınıfı doğru verilmiştir?
- A) NaCl – moleküler katı
- B) Fe – iyonik katı
- C) Kuru buz – metalik katı
- D) Elmas – amorf katı
- E) SiO₂ (kuvars) – kovalent ağ katısı
Doğru cevap: E
Çözüm: Kuvars atomların güçlü kovalent bağlarla uzanan ağ örgüsüne sahiptir; diğer sınıflamalar yanlıştır.