Saf bir sıvının buhar basıncını artırmak için hangi değişiklik yapılabilir?
- A) Sıvı miktarını iki katına çıkarmak
- B) Kabın taban alanını artırmak
- C) Sıcaklığını artırmak
- D) Sıvıyı aynı sıcaklıkta daha derin kaba aktarmak
- E) Aynı sıcaklıkta sıvı yüzeyini küçültmek
Doğru cevap: C
Çözüm: Denge buhar basıncı aynı sıvı için sıcaklığa bağlıdır; sıcaklık artınca daha fazla tanecik gaz fazına geçebilir.
Deniz seviyesinden yüksek bir yere çıkıldığında saf suyun kaynama sıcaklığı nasıl değişir?
- A) Azalır; dış basınç düşer.
- B) Suya bağlı olarak her zaman 0 °C olur.
- C) Artar; dış basınç düşer.
- D) Değişmez; kaynama basınçtan bağımsızdır.
- E) 100 °C’nin mutlaka üstüne çıkar.
Doğru cevap: A
Çözüm: Dış basınç azaldığında sıvının buhar basıncı dış basınca daha düşük sıcaklıkta eşit olur.
Düdüklü tencerenin yiyecekleri daha hızlı pişirmesinin başlıca nedeni hangisidir?
- A) Suyun buhar basıncının her sıcaklıkta sıfırlanması
- B) İçerideki suyun kimyasal olarak başka elemente dönüşmesi
- C) Suyun özkütlesinin sıfır olması
- D) Suyun donma sıcaklığının 100 °C olması
- E) İç basınç artınca suyun kaynama sıcaklığının yükselmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Düdüklü tencerede basınç yükselir; suyun kaynama sıcaklığı 100 °C üzerine çıkabildiğinden yemek daha yüksek sıcaklıkta pişer.
Aynı sıcaklıktaki etanol ve suyun denge buhar basınçlarını karşılaştırırken hangi özellik öncelikle dikkate alınır?
- A) Sıvıların başlangıç kütlelerinin farklılığı
- B) Moleküller arası çekimlerin göreli gücü
- C) Kabın dış yüzeyinin boyası
- D) Sıvı yüzeyindeki yazının şekli
- E) Kapların rengi
Doğru cevap: B
Çözüm: Moleküller arası çekim zayıfladıkça taneciklerin gaz hâline geçme eğilimi ve aynı sıcaklıktaki buhar basıncı genellikle artar.
Bir sıvının sıcaklığı artırıldığında, başka koşullar aynıysa viskozitesi genellikle nasıl değişir?
- A) Artar
- B) Önce mutlaka sıfırlanır
- C) Her sıvıda sabit kalır
- D) Azalır
- E) Sıvının rengiyle aynı oranda artar
Doğru cevap: D
Çözüm: Sıvı taneciklerinin artan hareketliliği akışa direncin azalmasına yol açar; sıvılarda viskozite genellikle düşer.
Aynı sıvının sıcaklığı yükseldiğinde yüzey gerilimi genellikle nasıl değişir?
- A) Tamamen kütleye dönüşür
- B) Artar
- C) Azalır
- D) Her koşulda değişmez
- E) Bir anda sonsuz olur
Doğru cevap: C
Çözüm: Sıcaklık artışı taneciklerin hareketini artırır ve kohezyonun yüzeyde oluşturduğu etkiyi genellikle zayıflatır.
Aşağıdaki katılardan hangisi iyonik kristal örneğidir?
- A) NaCl
- B) Kuru buz (CO₂)
- C) Grafit
- D) Elmas
- E) Bakır
Doğru cevap: A
Çözüm: NaCl kristalinde Na⁺ ve Cl⁻ iyonları elektrostatik çekimle düzenli bir örgü oluşturur.
Aşağıdakilerden hangisi moleküler katıya örnektir?
- A) Sofra tuzu
- B) Demir
- C) Kuvars (SiO₂)
- D) Elmas
- E) Kuru buz (CO₂)
Doğru cevap: E
Çözüm: Katı CO₂, ayrı CO₂ moleküllerinin zayıf moleküller arası kuvvetlerle bir arada tutulduğu moleküler katıdır.
Elmasın çok yüksek sertliğinin temel nedeni hangisidir?
- A) Zayıf London kuvvetlerinden ibaret olması
- B) Üç boyutlu kovalent ağ örgüsü
- C) Tamamının hareketli iyonlardan oluşması
- D) Sadece hidrojen bağı içermesi
- E) Moleküllerinin bağımsız sıvı damlacıkları olması
Doğru cevap: B
Çözüm: Elmas karbon atomlarının üç boyutlu çok güçlü kovalent ağından oluşur; bağımsız moleküller içermez.
Metalik kristallerin elektrik iletkenliğini sağlayan temel özellik hangisidir?
- A) Hiç elektron bulundurmaması
- B) Elektronların çekirdekte sabitlenmesi
- C) Moleküller arası hidrojen bağları
- D) Delokalize elektronların hareket edebilmesi
- E) Kristalde yalnız nötr gaz atomları olması
Doğru cevap: D
Çözüm: Metal örgüsündeki hareketli elektronlar uygulanan elektrik alan altında yük taşır.
Sabit basınçta saf bir katı erirken erime süresi boyunca sıcaklık için hangisi doğrudur?
- A) Her saniye iki katına çıkar.
- B) O an sıfır Kelvin olur.
- C) Genellikle sabit kalır.
- D) Sürekli doğrusal artar.
- E) Mutlaka sürekli azalır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Saf maddenin erime sırasında aldığı ısı tanecikler arası etkileşimlerin aşılmasına gider; sıcaklık erime boyunca sabittir.
Bir ısıtma eğrisinin yatay bölümü aşağıdakilerden hangisine işaret eder?
- A) Saf maddenin hâl değişimine
- B) Çekirdek parçalanmasına
- C) Madde kütlesinin sıfıra inmesine
- D) Tüm taneciklerin hareketsiz olmasına
- E) Her zaman kimyasal yanmaya
Doğru cevap: A
Çözüm: Sabit basınçta saf maddenin hâl değiştirdiği bölümde alınan enerji sıcaklık yükseltmek yerine faz değişimine harcanır.
Kapalı bir kapta sıvı–buhar dengesi kurulması için hangi durum geçerlidir?
- A) Buharlaşma tamamen durur.
- B) Yoğuşma tamamen durur.
- C) Sıvının tüm molekülleri yok olur.
- D) Gaz tanecikleri hareketini bırakır.
- E) Buharlaşma ve yoğuşma hızları eşitlenir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Dinamik dengede iki yönlü tanecik geçişi devam eder; buharlaşma ve yoğuşma hızları eşittir.
Aynı sıcaklıktaki saf suyun bir kısmı, içinde sıvı kalacak biçimde kapalı dengeli kaptan alınırsa buhar basıncı için hangisi doğrudur?
- A) Basınç her zaman iki katına çıkar.
- B) Yeterli sıvı kaldığı sürece denge buhar basıncı değişmez.
- C) Sıvı miktarı yarıya inerse basınç da yarıya iner.
- D) Sıvı kalmasa da basınç zorunlu sabit kalır.
- E) Basınç sıvı rengine bağlı olarak sıfırlanır.
Doğru cevap: B
Çözüm: Denge buhar basıncı aynı sıvı için sıcaklığa bağlıdır; buharlaşma dengesi için yeterli sıvı bulunduğu sürece miktara bağlı değildir.
Açık kaptaki bir sıvının yüzey alanı büyütüldüğünde hangisi genel olarak artar?
- A) Sıvının atom numarası
- B) Saf sıvının kaynama sıcaklığı
- C) Aynı sıcaklıktaki denge buhar basıncı
- D) Buharlaşma hızı
- E) Sıvının molekül kütlesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Büyük yüzey daha çok taneciğin çevreye kaçmasına olanak verir ve buharlaşma hızını artırabilir.
Rüzgârlı havada ıslak çamaşırların daha hızlı kurumasının nedeni hangisidir?
- A) Suyun donma noktasının artması
- B) Suyun zorunlu olarak iyonik kristale dönüşmesi
- C) Yüzeye yakın nemli havanın uzaklaşması
- D) Havanın kütlesinin sıfır olması
- E) Suyun hidrojen atomlarının yok olması
Doğru cevap: C
Çözüm: Rüzgâr buharlaşmış suyu yüzeyden uzaklaştırır; çevre havasındaki su buharı birikimini azaltır.
Camsı katıların keskin bir erime noktası göstermemesinin nedeni olarak hangisi söylenebilir?
- A) Düzenli uzun menzilli kristal örgüye sahip olmamaları
- B) Her zaman iyonik kristal olmaları
- C) Sadece metalik bağ içermeleri
- D) Yalnız nötr atomlardan oluşmaları
- E) Hiç tanecik içermemeleri
Doğru cevap: A
Çözüm: Amorf camlar düzenli kristal örgü göstermez; ısınırken dar bir sıcaklık aralığında keskin erime yerine yumuşama gösterebilir.
Buzun su üzerinde yüzmesini açıklayan doğru ifade hangisidir?
- A) Buz suya göre kimyasal olarak farklı elementtir.
- B) Buzun yoğunluğu sıvı suyunkinden büyüktür.
- C) Buzda hiç molekül yoktur.
- D) Sıvı suda yalnız metalik bağ vardır.
- E) Buzun yoğunluğu sıvı suyunkinden küçüktür.
Doğru cevap: E
Çözüm: Suyun açık hidrojen bağlı kristal yapısı buzda daha düşük yoğunluk oluşturur; bu nedenle buz yüzer.
İki gaz aynı sıcaklıkta bulunuyorsa ideal gaz yaklaşımında ortalama kinetik enerjileri için hangisi doğrudur?
- A) Yalnız kapların rengine bağlıdır.
- B) Eşittir.
- C) Gazlardan biri kesin sıvılaşır.
- D) Büyük mol kütleli olanın mutlaka iki katıdır.
- E) Az yoğun olanın mutlaka sıfırdır.
Doğru cevap: B
Çözüm: İdeal gaz taneciklerinin ortalama kinetik enerjisi yalnız mutlak sıcaklıkla ilişkilidir; eşit sıcaklıkta eşittir.
Basınç altında kolaylıkla sıvılaşabilen propan–bütan karışımı yakıtın kısaltması hangisidir?
- A) CNG
- B) O₃
- C) NH₃
- D) LPG
- E) LNG
Doğru cevap: D
Çözüm: LPG sıvılaştırılmış petrol gazıdır ve çoğunlukla propan ile bütandan oluşur; LNG ise sıvılaştırılmış doğal gazdır.