p ve q için bütün doğruluk durumları incelendiğinde (p ⇒ q) ∧ p kaç durumda doğrudur?
Doğru cevap: A
Çözüm: p doğru değilse son ve işlemi yanlıştır. p doğruyken koşullu önermenin de doğru olması için q doğru olmalıdır. Yalnız p = 1, q = 1 durumu uygundur.
İki bağımsız önerme için p ∨ q ifadesi doğruluk tablosunun kaç satırında doğrudur?
Doğru cevap: B
Çözüm: Dört olası doğruluk ikilisinden yalnız p ve q birlikte yanlışken veya önermesi yanlıştır. Kalan üç satırda en az biri doğru olur.
p ⇔ q önermesi iki değişkenli doğruluk tablosunun kaç satırında doğru olur?
Doğru cevap: C
Çözüm: Çift yönlü koşul yalnız doğruluk değerleri eşitse doğrudur. İki değişken için (1,1) ve (0,0) durumları vardır; toplam iki satır.
¬(p ∧ q) ifadesi iki önerme için kaç doğruluk durumunda doğru olur?
Doğru cevap: D
Çözüm: p ∧ q yalnız ikisi birden doğru olduğunda doğru olur. Değili, bu tek durumun dışındaki üç satırda doğru sonuç verir.
(p ⇒ q) ∨ (q ⇒ p) önermesi iki değişkenin kaç doğruluk durumunda doğrudur?
Doğru cevap: E
Çözüm: Her iki koşullu önermenin birlikte yanlış olması mümkün değildir: birinin yanlışlığı p=1,q=0; diğerininki q=1,p=0 gerektirir. Bu nedenle dört satırda da en az biri doğrudur.
(p ⇒ q) ∧ (q ⇒ p) ifadesi iki değişkenli tabloda kaç kez doğrudur?
Doğru cevap: A
Çözüm: İki koşul birlikte doğruysa p ve q aynı doğruluk değerindedir. İkisi de doğru ya da ikisi de yanlış olduğunda sonuç doğrudur: iki satır.
p, q ve r bağımsız önermeler olduğunda p ∧ (q ∨ r) kaç doğruluk durumunda doğrudur?
Doğru cevap: B
Çözüm: p = 1 olmak zorundadır. q ve r için dört olasılıktan yalnız (0,0) birleşik veya ifadesini yanlış yapar. Böylece üç durum elde edilir.
p, q, r için (p ∨ q) ∧ r önermesi sekiz satırın kaçında doğrudur?
Doğru cevap: C
Çözüm: r doğru olmalı ve p ile q önermelerinden en az biri doğru olmalıdır. r=1 iken p,q için üç uygun ikili vardır, sonuç üç satırdır.
Üç değişkenli doğruluk tablosunda (p ⇒ q) ∧ (q ⇒ r) önermesi kaç satırda doğrudur?
Doğru cevap: D
Çözüm: p=0,q=0 iken r için iki durum uygundur. p=0,q=1 ise yalnız r=1 uygundur; p=1,q=1 iken de yalnız r=1 uygundur. Toplam dört durumdur.
p, q, r için (p ⇔ q) ∨ r önermesi sekiz doğruluk durumunun kaçında doğrudur?
Doğru cevap: E
Çözüm: r doğru olduğu dört durumda ifade doğrudur. r yanlış olduğunda p=q olan iki durumda eşdeğerlik doğrudur. Toplam altı durum vardır.
p, q, r için p ⇒ (q ∨ r) önermesi kaç doğruluk durumunda yanlıştır?
Doğru cevap: A
Çözüm: Koşullu önerme yalnız p=1 ve sonuç=0 iken yanlıştır. q ∨ r ancak q=0, r=0 iken sıfırdır; bu şartlar tek durum verir.
p, q, r önermeleri için ¬(p ∨ q) ∧ r ifadesi kaç durumda doğrudur?
Doğru cevap: B
Çözüm: De Morgan kuralına göre p ve q birlikte yanlış olmalı, r de doğru olmalıdır. Bu üç koşulu sağlayan yalnız bir doğruluk satırı bulunur.
“Her gerçek sayı x için x² ≥ 0” önermesinin değili hangisidir?
- A) En az bir gerçek sayı için x² ≥ 0.
- B) Hiçbir gerçek sayı için x² < 0 değil.
- C) En az bir gerçek sayı için x² < 0.
- D) Her gerçek sayı için x² = 0.
- E) Her gerçek sayı için x² < 0.
Doğru cevap: C
Çözüm: Evrensel niceleyicinin değili varlıksal niceleyicidir. “Her x için x² ≥ 0” ifadesinin değili “En az bir x için x² < 0” olur; değili yanlış olsa bile biçim doğrudur.
“En az bir gerçek sayı x için x² < 0” önermesinin değili hangisidir?
- A) En az bir gerçek sayı x için x² ≥ 0.
- B) En az iki x için x² > 0.
- C) Hiçbir x için x² = 0 değildir.
- D) Her gerçek sayı x için x² ≥ 0.
- E) Her gerçek sayı x için x² < 0.
Doğru cevap: D
Çözüm: Varlıksal niceleyicinin değili evrensel niceleyicidir. x² < 0 eşitsizliğinin değili x² ≥ 0 olduğundan her gerçek sayı için bu yargı elde edilir.
∀x∈ℕ, P(x) ⇒ Q(x) önermesinin mantıksal değili hangisidir?
- A) ∃x∈ℕ, ¬P(x) ∧ Q(x)
- B) ∀x∈ℕ, ¬P(x) ⇒ ¬Q(x)
- C) ∃x∈ℕ, ¬P(x) ∨ Q(x)
- D) ∀x∈ℕ, P(x) ∨ Q(x)
- E) ∃x∈ℕ, P(x) ∧ ¬Q(x)
Doğru cevap: E
Çözüm: Tümel nicelemenin değili en az bir karşı örneğin varlığıdır. P ⇒ Q yalnız P doğru, Q yanlışken bozulduğu için ∃x (P(x) ∧ ¬Q(x)) gerekir.
p ⇒ q doğru ve p doğru olarak biliniyorsa hangi yargı kesinlikle doğrudur?
- A) q
- B) ¬p
- C) ¬q
- D) p ⇔ ¬q
- E) q yanlış olabilir
Doğru cevap: A
Çözüm: Öncül p doğru ve p ⇒ q doğru ise koşullu önermenin yanlış olmaması için q da doğru olmalıdır. Bu çıkarım modus ponens kuralıdır.
p ⇒ q doğru ve q yanlış ise aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
- A) p ⇔ q
- B) ¬p
- C) q ⇒ ¬p yanlış
- D) p ∧ q
- E) p
Doğru cevap: B
Çözüm: Koşullu önerme doğruyken sonuç q yanlışsa öncül p doğru olamaz; aksi hâlde koşul yanlış olurdu. Bu modus tollens çıkarımıdır.
p ⇒ q doğru ve q doğru ise p ile ilgili hangi sonuç çıkarılabilir?
- A) p ve q birbirinin değilidir.
- B) p ⇒ q kesin yanlıştır.
- C) p hakkında kesin karar verilemez.
- D) p kesin doğrudur.
- E) p kesin yanlıştır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Sonuç q doğruyken p doğru da yanlış da olabilir; her iki durumda p ⇒ q doğrudur. Bu nedenle sonucu doğrulamak öncülü kanıtlamaz.
p ∨ q doğru ve p yanlış olarak verildiğinde hangisi zorunludur?
- A) p doğru
- B) q yanlış
- C) ¬q doğru
- D) q doğru
- E) p ⇔ q doğru
Doğru cevap: D
Çözüm: Kapsayıcı veya ifadesinin doğru olması için en az bir bileşen doğru olmalıdır. p yanlış verildiğine göre bu koşulu yalnız q sağlar.
“Her doğal sayı x için P(x) doğrudur” önermesi doğruysa, 5 doğal sayısı için hangisi zorunludur?
- A) P(5) yanlıştır.
- B) P(5) önerme değildir.
- C) P(5) belirlenemez.
- D) P(5) ve ¬P(5) birlikte doğrudur.
- E) P(5) doğrudur.
Doğru cevap: E
Çözüm: Evrensel niceleme tanım kümesindeki tüm elemanlar için P yükleminin doğru olduğunu belirtir. 5 doğal sayı olduğundan P(5) de doğrudur.