Osmanlı Devleti’nin ilk anayasal metni olan 1876 tarihli belge hangisidir?
- A) Tanzimat Fermanı
- B) Sened-i İttifak
- C) Kanun-i Esasi
- D) Misak-ı Millî
- E) Islahat Fermanı
Doğru cevap: C
Çözüm: Kanun-i Esasi 1876’da ilan edilerek anayasal monarşi ve Meclis-i Umumi’nin kurulmasının hukuki temelini oluşturdu.
Eski yazı türlerini çözümleyerek el yazmalarının okunmasını sağlayan yardımcı bilim hangisidir?
- A) Nümismatik
- B) Jeoloji
- C) Kartografya
- D) Antropometri
- E) Paleografya
Doğru cevap: E
Çözüm: Paleografya geçmiş dönemlerin yazı biçimlerini inceleyip okumaya yardımcı olur; taş kitabelerde epigrafi de devreye girer.
Göktürk Kağanlığı’nın 552 yılında kurulmasında öne çıkan hükümdar hangisidir?
- A) Bumin Kağan
- B) Mete Han
- C) Attila
- D) Alp Arslan
- E) Melikşah
Doğru cevap: A
Çözüm: Bumin Kağan, Avar/Rouran egemenliğine son vererek Birinci Göktürk Kağanlığı’nın kuruluşunda belirleyici rol oynamıştır.
“Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.” düşüncesi hangi belgeyle özdeşleşmiştir?
- A) Mondros Ateşkesi
- B) Lozan Antlaşması
- C) Mudanya Ateşkesi
- D) Amasya Genelgesi
- E) Ankara Antlaşması
Doğru cevap: D
Çözüm: 22 Haziran 1919 tarihli Amasya Genelgesi, kurtuluşun ulusal iradeye dayanması gerektiğini açıkça vurgulamıştır.
1444 Varna Savaşı’nda Osmanlı ordusuna hangi padişah komuta etmiştir?
- A) I. Mehmed
- B) II. Mehmed
- C) II. Murad
- D) I. Selim
- E) I. Süleyman
Doğru cevap: C
Çözüm: Varna Savaşı 1444’te II. Murad döneminde Haçlı ordusuna karşı kazanılmış ve Balkanlardaki Osmanlı konumunu güçlendirmiştir.
Lale Devri sırasında tahta bulunan Osmanlı padişahı kimdir?
- A) III. Selim
- B) II. Mahmud
- C) III. Ahmed
- D) I. Abdülmecid
- E) II. Abdülhamid
Doğru cevap: C
Çözüm: III. Ahmed dönemi ve Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa’nın çalışmaları Lale Devri’nin kültürel ve diplomatik yenilikleriyle ilişkilidir.
Avrupa Hun Devleti’nin en tanınmış hükümdarlarından biri aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Satuk Buğra Han
- B) Nizamülmülk
- C) Kılıç Arslan II
- D) Alp Arslan
- E) Attila
Doğru cevap: E
Çözüm: Attila, Avrupa Hun Devleti hükümdarıdır; Doğu ve Batı Roma ile yürüttüğü diplomasi ve seferlerle tanınır.
Eski paraların yazılarını, görsellerini ve basıldığı dönemleri inceleyen bilim hangisidir?
- A) Paleontoloji
- B) Etnografya
- C) Astronomi
- D) Nümismatik
- E) Kronometri
Doğru cevap: D
Çözüm: Nümismatik tarihî sikkeleri inceler. Sikkeler hükümdar adı, ekonomi ve siyasi egemenlik hakkında bilgi sunabilir.
23 Ağustos–13 Eylül 1921 tarihleri arasında gerçekleşen meydan savaşı hangisidir?
- A) I. İnönü Savaşı
- B) II. İnönü Savaşı
- C) Başkomutanlık Meydan Muharebesi
- D) Kütahya-Eskişehir Savaşları
- E) Sakarya Meydan Muharebesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Sakarya Meydan Muharebesi 23 Ağustos–13 Eylül 1921’de yapıldı; Türk ordusunun savunmada önemli bir başarısıdır.
Osmanlıların Karesioğulları topraklarını alması hangi alanda gelişmelerini kolaylaştırdı?
- A) Hindistan’da sömürge kurma
- B) Denizcilik ve Rumeli’ye geçiş
- C) Kızıldeniz’de ilk sefer
- D) İran’da Safevî tahtını alma
- E) Karadeniz’in doğusunda maden çıkarma
Doğru cevap: B
Çözüm: Karesi Beyliği’nin katılması Osmanlıya kıyı toprakları, gemiler ve tecrübeli denizciler kazandırmış; Rumeli’ye geçişi kolaylaştırmıştır.
1856’da ilan edilen ve gayrimüslim tebaaya ilişkin düzenlemeleri genişleten belge hangisidir?
- A) Islahat Fermanı
- B) Tanzimat Fermanı
- C) Kanun-i Esasi
- D) Sened-i İttifak
- E) Amasya Genelgesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Islahat Fermanı 1856’da ilan edilerek özellikle gayrimüslim tebaanın statüsü ve haklarına ilişkin düzenlemeler getirdi.
1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nun temel egemenlik ilkesi hangisidir?
- A) Egemenlik padişah ailesinin ortak mülküdür.
- B) Egemenlik yalnız yabancı devletlere aittir.
- C) Egemenlik askerî valilere devredilmiştir.
- D) Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir.
- E) Egemenlik kapitülasyonlarla paylaşılır.
Doğru cevap: D
Çözüm: 1921 Anayasası millî egemenliği temel ilke kabul etmiş; TBMM’nin egemenliğin kullanıldığı merkez olduğunu belirtmiştir.
Yazının icadı genel tarih dönemlendirmesinde hangi ayrımı oluşturur?
- A) İlk Çağ ile Orta Çağ arasındaki ayrımı
- B) Orta Çağ ile Yeni Çağ arasındaki ayrımı
- C) Tarih öncesi dönem ile tarih çağları arasındaki ayrımı
- D) Yeni Çağ ile Yakın Çağ arasındaki ayrımı
- E) Tarih ile coğrafya derslerinin ayrımını
Doğru cevap: C
Çözüm: Yazının bulunması, yazılı belgelerin kullanılabildiği tarih çağlarının başlangıcı için genel dönüm noktası kabul edilir.
Fetret Devri’ni sona erdirerek Osmanlı yönetiminde birliği yeniden kuran padişah kimdir?
- A) I. Mehmed (Çelebi Mehmed)
- B) I. Murad
- C) II. Bayezid
- D) IV. Mehmed
- E) III. Selim
Doğru cevap: A
Çözüm: Çelebi Mehmed 1413 yılında rakip şehzadeleri yenerek Fetret Devri’ni bitirmiş, Osmanlı siyasi birliğini yeniden sağlamıştır.
Anadolu’daki ilk Türk denizcilik girişimleriyle tanınan İzmir merkezli beylik hangisidir?
- A) Saltuklular
- B) Mengücekliler
- C) Danişmentliler
- D) Artuklular
- E) Çaka Beyliği
Doğru cevap: E
Çözüm: Çaka Bey İzmir çevresinde deniz gücü kurmuştur; Anadolu Türk denizcilik tarihinin erken örnekleri arasında yer alır.
1538 Preveze Deniz Savaşı’nda Osmanlı donanmasının başındaki kaptan kimdir?
- A) Piri Reis
- B) Turgut Reis
- C) Çaka Bey
- D) Sokullu Mehmed Paşa
- E) Barbaros Hayreddin Paşa
Doğru cevap: E
Çözüm: Preveze Deniz Savaşı Barbaros Hayreddin Paşa komutasında kazanılmış, Osmanlıların Akdeniz’deki deniz gücünü pekiştirmiştir.
Türkçenin söz varlığı ve lehçelerini tanıtmak amacıyla yazılan “Divanü Lügati’t-Türk” kime aittir?
- A) Kaşgarlı Mahmud
- B) Yusuf Has Hacib
- C) Ahmed Yesevi
- D) Hoca Dehhani
- E) Nizamülmülk
Doğru cevap: A
Çözüm: Kaşgarlı Mahmud’un Divanü Lügati’t-Türk adlı eseri, Türk dilini tanıtan sözlük ve kültür kaynağı olarak önem taşır.
Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’ndan çekilme sürecini başlatan 30 Ekim 1918 tarihli belge hangisidir?
- A) Mudanya Ateşkes Antlaşması
- B) Lozan Barış Antlaşması
- C) Uşi Antlaşması
- D) Bükreş Antlaşması
- E) Mondros Ateşkes Antlaşması
Doğru cevap: E
Çözüm: Mondros Ateşkesi 30 Ekim 1918’de imzalandı; Osmanlı ordusunun durumunu ve İtilaf Devletlerinin işgal hareketlerini etkiledi.
Hititlerin başkenti aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sardes
- B) Ninova
- C) Babil
- D) Memfis
- E) Hattuşa
Doğru cevap: E
Çözüm: Hitit Devleti’nin başkenti Hattuşa, günümüzde Çorum yakınlarındaki Boğazköy bölgesindedir; arşivleri önemlidir.
Latin harflerine dayalı yeni Türk alfabesinin kabul edildiği tarih hangisidir?
- A) 25 Kasım 1925
- B) 17 Şubat 1926
- C) 1 Kasım 1928
- D) 5 Aralık 1934
- E) 20 Nisan 1924
Doğru cevap: C
Çözüm: Yeni Türk harflerinin kabulüne ilişkin kanun 1 Kasım 1928’de çıkarıldı; okuryazarlığın yaygınlaştırılması amacıyla çalışmalar yürütüldü.