Halifelik kurumu TBMM tarafından hangi tarihte kaldırılmıştır?
- A) 3 Mart 1924
- B) 1 Kasım 1922
- C) 13 Ekim 1923
- D) 17 Şubat 1926
- E) 1 Kasım 1928
Doğru cevap: A
Çözüm: Halifelik 3 Mart 1924’te kaldırıldı. Saltanatın 1922’de kaldırılmasıyla aynı olay değildir.
Akdeniz ticareti yoluyla alfabe kullanımının yayılmasına katkıda bulunan topluluk hangisidir?
- A) Sümerler
- B) Babilliler
- C) Fenikeliler
- D) Hititler
- E) Frigler
Doğru cevap: C
Çözüm: Fenikelilerin geliştirdiği ses temelli alfabe, deniz ticareti bağlantıları sayesinde başka toplumlara aktarılmıştır.
Osmanlıların Rumeli’de tutunmasında ilk önemli askerî üslerden biri olan kale hangisidir?
- A) Rumeli Hisarı
- B) Yedikule Hisarı
- C) Anadolu Hisarı
- D) Çimpe Kalesi
- E) Alanya Kalesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Çimpe Kalesi, Osmanlıların Gelibolu çevresindeki erken Rumeli varlığında bir dayanak olmuş; fetihlerin ilerlemesini kolaylaştırmıştır.
III. Selim’in kurduğu yeni düzenli askerî teşkilatın adı nedir?
- A) Nizam-ı Cedid
- B) Asakir-i Mansure-i Muhammediye
- C) Sekban-ı Cedid
- D) Yaya ve Müsellem
- E) Humbaracı Ocağı
Doğru cevap: A
Çözüm: III. Selim döneminde Nizam-ı Cedid yeni usulde eğitim ve teşkilatlandırmayı amaçlayan askerî reformlar arasında yer alır.
Tarih derslerinde devlet adında “Türk” sözcüğünü ilk kez kullanmasıyla tanıtılan siyasi teşkilat hangisidir?
- A) Asya Hun Devleti
- B) Uygur Kağanlığı
- C) Karahanlı Devleti
- D) Göktürk Kağanlığı
- E) Türkiye Selçuklu Devleti
Doğru cevap: D
Çözüm: Göktürk Kağanlığı, Türk adını devlet adı olarak taşıyan ilk siyasi teşkilat kabul edilir; kuruluşu 552 yılına tarihlenir.
İstanbul’un fethinden önce Boğaz geçişini kontrol etmeye yönelik yapılan hisar hangisidir?
- A) Alanya Kalesi
- B) Topkapı Sarayı
- C) Selimiye Camii
- D) Rumeli Hisarı
- E) Kilitbahir Tabyası
Doğru cevap: D
Çözüm: Fatih Sultan Mehmed 1452’de Rumeli Hisarı’nı yaptırarak İstanbul kuşatması öncesinde Boğaz’daki denetimi güçlendirmiştir.
Anadolu’da Türk varlığını kalıcılaştıran ve 1176 yılında Bizans’a karşı kazanılan savaş hangisidir?
- A) Miryokefalon Savaşı
- B) Dandanakan Savaşı
- C) Pasinler Savaşı
- D) Kösedağ Savaşı
- E) Ankara Savaşı
Doğru cevap: A
Çözüm: Miryokefalon’da II. Kılıç Arslan, Bizans ordusunu yenmiştir; Anadolu’daki Türk egemenliğinin kalıcılığı açısından önemlidir.
Osmanlı saltanatı TBMM kararıyla hangi tarihte kaldırılmıştır?
- A) 3 Mart 1924
- B) 29 Ekim 1923
- C) 1 Kasım 1922
- D) 23 Nisan 1920
- E) 24 Temmuz 1923
Doğru cevap: C
Çözüm: Saltanat 1 Kasım 1922’de kaldırıldı; halifelik kurumu ise 3 Mart 1924’e kadar devam etti.
Osmanlı Türkçesiyle basım yapan matbaanın geliştirilmesinde 1720’lerde öne çıkan kişi kimdir?
- A) Midhat Paşa
- B) Alemdar Mustafa Paşa
- C) Ziya Gökalp
- D) Namık Kemal
- E) İbrahim Müteferrika
Doğru cevap: E
Çözüm: İbrahim Müteferrika, Sait Çelebi ile birlikte Türkçe eser basan matbaanın kurulmasında rol aldı; Osmanlı’daki ilk matbaa olduğu söylenemez.
Olayların oluş sırasını ve tarihlerini belirlemeye yarayan tarihsel yöntem hangisidir?
- A) Nümismatik
- B) Paleografya
- C) Arkeometri
- D) Kronoloji
- E) Diplomatik
Doğru cevap: D
Çözüm: Kronoloji olayların zamanını ve sıralamasını araştırır; tarihsel süreçte neden-sonuç bağı kurmayı kolaylaştırır.
Bir tarihçinin olayları anlamak için farklı dönem belgelerini birbiriyle karşılaştırması öncelikle neyi artırır?
- A) Olayın geçmişte yeniden yaşanmasını
- B) Yazılı belgelerin kendiliğinden değişmesini
- C) Yorumunun kanıtlara dayanma ve güvenilirlik düzeyini
- D) Tek bir anlatının mutlak doğru sayılmasını
- E) Belgelerin tümünün aynı görüşü savunmasını
Doğru cevap: C
Çözüm: Kaynakları karşılaştırmak tek bir anlatının sınırlılığını azaltır; çelişkileri, ortak bilgileri ve bakış açılarını belirginleştirir.
Sakarya Meydan Muharebesi sonrasında Mustafa Kemal’e verilen askerî rütbe hangisidir?
- A) Tuğgeneral
- B) Mareşal
- C) Korgeneral
- D) Yüzbaşı
- E) Albay
Doğru cevap: B
Çözüm: Sakarya zaferi sonrasında TBMM 19 Eylül 1921’de Mustafa Kemal’e Gazi unvanını ve Mareşal rütbesini verdi.
1718 Pasarofça Antlaşması sonrasında başlayan ve 1730’a kadar süren Osmanlı dönemi hangi adla anılır?
- A) Lale Devri
- B) Fetret Devri
- C) Tanzimat Devri
- D) I. Meşrutiyet
- E) İstibdat Devri
Doğru cevap: A
Çözüm: Lale Devri geleneksel olarak 1718 Pasarofça Antlaşması’yla başlatılır ve 1730 Patrona Halil İsyanı’yla sona erer.
Türk tarihindeki yerleşik yaşam, kent kültürü ve Manihaizm ile özellikle ilişkilendirilen erken Türk devleti hangisidir?
- A) Asya Hun Devleti
- B) Avrupa Hun Devleti
- C) Büyük Selçuklu Devleti
- D) Gazne Devleti
- E) Uygur Kağanlığı
Doğru cevap: E
Çözüm: Uygurlar tarım, kentleşme ve yazılı kültüre katkılarıyla öne çıkar; Manihaizm bazı hükümdarların himayesinde yayılmıştır.
Osmanlıların kuruluş döneminde mücadele ettiği başlıca komşu devlet hangisiydi?
- A) Safevî Devleti
- B) Memlük Devleti
- C) Karahanlı Devleti
- D) Bizans İmparatorluğu
- E) Gazne Devleti
Doğru cevap: D
Çözüm: Osmanlı Beyliği Bizans sınırında gelişmiş, erken fetihlerde Bizans tekfurları ve yerel güçlerle mücadele etmiştir.
Bir savaşın yapıldığı dönemde yazılmış askerî emir belgesi hangi kaynak türüne örnektir?
- A) Birinci el yazılı kaynak
- B) İkinci el popüler özet
- C) Sözlü halk anlatısı
- D) Yorum amaçlı modern roman
- E) Yalnızca görsel tasarım
Doğru cevap: A
Çözüm: Olayla aynı dönemde üretilen emir belgesi birinci el kaynaktır; savaş hakkında sonradan yazılan kitap ise ikinci el kaynaktır.
Büyük Selçuklu veziri Nizamülmülk ile ilişkilendirilen eğitim kurumları hangileridir?
- A) Enderun Mektebi
- B) Darülfünun
- C) Köy Enstitüleri
- D) Nizamiye Medreseleri
- E) Rüştiye Mektepleri
Doğru cevap: D
Çözüm: Nizamiye medreseleri, Büyük Selçuklu döneminde Nizamülmülk’ün desteğiyle sistemli yüksek öğretim kurumları olarak gelişmiştir.
1911’de Osmanlı Devleti’nin Kuzey Afrika’daki Trablusgarp topraklarına saldıran devlet hangisidir?
- A) İtalya
- B) İngiltere
- C) Fransa
- D) Rusya
- E) Yunanistan
Doğru cevap: A
Çözüm: İtalya 1911’de Trablusgarp’a saldırdı; savaş 1912’de Uşi Antlaşması’yla sona erdi.
Misak-ı Millî kararları 1920’de hangi kurumda kabul edildi?
- A) Birinci TBMM
- B) Heyet-i Temsiliye
- C) Meclis-i Ayan
- D) Saltanat Şurası
- E) Son Osmanlı Meclis-i Mebusanı
Doğru cevap: E
Çözüm: Misak-ı Millî, 28 Ocak 1920’de son Osmanlı Meclis-i Mebusanında kabul edildi; ulusal sınır ve bağımsızlık hedeflerini belirledi.
Edirne’nin Osmanlı hâkimiyetine alınması hangi padişah dönemiyle ilişkilendirilir?
- A) I. Murad
- B) I. Selim
- C) II. Bayezid
- D) II. Osman
- E) IV. Murad
Doğru cevap: A
Çözüm: Edirne, I. Murad döneminde Osmanlı yönetimine katılmış ve Balkan seferleri açısından önemli bir siyasi merkez hâline gelmiştir.