Orta Test

MSÜ Tarih İlk Türk Devletleri ve Türk-İslam Tarihi - Orta Test

MSÜ Tarih İlk Türk Devletleri ve Türk-İslam Tarihi konusuna yönelik 20 soruluk orta seviye test. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Tarih
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
İlk Türk Devletleri ve Türk-İslam Tarihi
Test türü
Orta Test

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

Eski Türk devlet geleneğinde “ülkenin hanedan üyelerinin ortak yönetim alanı sayılması” aşağıdaki sonuçlardan hangisine zemin hazırlamıştır?

Soru 2 / 20

Eski Türklerde hatunun elçi kabulünde ve devlet toplantılarında görünmesi hangi yargıyı destekler?

Soru 3 / 20

Orhun Yazıtları’ndaki birlik ve yöneticilerin sorumluluğuna ilişkin uyarılar, öncelikle hangi amaca hizmet eder?

Soru 4 / 20

Uygurlarda Manihaizm’in bazı çevrelerde benimsenmesi, toplumun yaşam biçimine ilişkin hangi değişimle birlikte anılır?

Soru 5 / 20

Kavimler Göçü’nün Batı Roma üzerindeki sonuçlarından biri hangisidir?

Soru 6 / 20

Hazar yönetici çevrelerinde Museviliğin benimsenmesi, ilk Türk toplulukları hakkında hangi genel çıkarıma örnektir?

Soru 7 / 20

751 Talas Savaşı’nın Türk-İslam ilişkileri açısından önemi hangi seçenekte doğru verilmiştir?

Soru 8 / 20

Karahanlılar ile Gaznelilerin siyasi yapıları karşılaştırıldığında hangisi doğrudur?

Soru 9 / 20

“Kutadgu Bilig” ile “Divanü Lügati’t-Türk” eserlerinin başlıca konuları hangi seçenekte doğru eşleştirilmiştir?

Soru 10 / 20

“Atabetü’l-Hakayık” ile “Divan-ı Hikmet” için doğru yazar eşleştirmesi hangisidir?

Soru 11 / 20

Büyük Selçukluların 1040 Dandanakan Savaşı’ndan sonra 1071 Malazgirt’e uzanan başarıları hangi sıralamayla gerçekleşmiştir?

Soru 12 / 20

Tuğrul Bey’in 1055’te Bağdat’a girmesi Büyük Selçuklu siyasi konumu bakımından neyi sağlamıştır?

Soru 13 / 20

Büyük Selçuklularda gelirleri belirli hizmetler karşılığında görevlilere ayrılan ikta uygulamasının başlıca yararı nedir?

Soru 14 / 20

Nizamülmülk’ün “Siyasetname” adlı eseri, Büyük Selçukluların hangi alanına ışık tutar?

Soru 15 / 20

1071 Malazgirt Savaşı ile 1176 Miryokefalon Savaşı arasındaki temel farkı hangi ifade doğru açıklar?

Soru 16 / 20

İlk Türk beyliklerinden Saltukluların etkin olduğu merkez aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 17 / 20

Artukluların mimari mirasıyla öne çıktığı Anadolu bölgesi hangisidir?

Soru 18 / 20

Türkiye Selçuklularında kervansaray yapımına önem verilmesinin başlıca amacı hangisidir?

Soru 19 / 20

1243 Kösedağ yenilgisinden sonra Anadolu’da hangi siyasi gelişme belirginleşmiştir?

Soru 20 / 20

Türkiye Selçuklularında limanlara, kara yollarına ve kervansaraylara verilen önem hangi ekonomik politikayı gösterir?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. Eski Türk devlet geleneğinde “ülkenin hanedan üyelerinin ortak yönetim alanı sayılması” aşağıdaki sonuçlardan hangisine zemin hazırlamıştır?

    • A) Hükümdarlığın seçimle her yıl değişmesine
    • B) Taht mücadeleleri ve siyasi parçalanma riskine
    • C) Bütün boyların tek şehirde toplanmasına
    • D) Ordunun yalnız ücretli askerlerden kurulmasına
    • E) Töre kurallarının tamamen kaldırılmasına

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Ülkenin hanedanın ortak malı olarak görülmesi, hanedan mensuplarının iktidar iddiasında bulunmasını kolaylaştırmış ve bölünmeleri artırabilmiştir.

  2. Eski Türklerde hatunun elçi kabulünde ve devlet toplantılarında görünmesi hangi yargıyı destekler?

    • A) Tahta yalnız hatunların geçebildiğini
    • B) Kurultayın tamamen kaldırıldığını
    • C) Devlet kararlarının yalnız din adamlarınca alındığını
    • D) Hanedan kadınlarının devlet yönetiminde belirli roller üstlenebildiğini
    • E) Yönetimde hiçbir danışma geleneği bulunmadığını

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Hatunun siyasi tören ve görüşmelere katılması, bazı Türk devletlerinde yönetim işlerinde temsil ve etki sahibi olabildiğini gösterir.

  3. Orhun Yazıtları’ndaki birlik ve yöneticilerin sorumluluğuna ilişkin uyarılar, öncelikle hangi amaca hizmet eder?

    • A) Siyasi tecrübeyi gelecek kuşaklara aktarmaya
    • B) Bizans hukukunu Türkçeye çevirmeye
    • C) Kâğıt para basımını duyurmaya
    • D) İlk tarımsal ürünü tespit etmeye
    • E) Bütün devletleri aynı anda yönetmeye

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Yazıtlarda kağanların halkı koruma, devleti ayakta tutma ve geçmişte yapılan hatalardan ders çıkarma düşüncesi işlenir.

  4. Uygurlarda Manihaizm’in bazı çevrelerde benimsenmesi, toplumun yaşam biçimine ilişkin hangi değişimle birlikte anılır?

    • A) Atlı bozkır kültürünün tümüyle yok olmasıyla
    • B) Türkçenin kullanılmasının yasaklanmasıyla
    • C) Yerleşik yaşam ve şehir kültürünün güçlenmesiyle
    • D) Bütün Türk boylarının aynı dinî tercihi yapmasıyla
    • E) Devlet yönetiminin yalnız Bizans’a bırakılmasıyla

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Uygurlarda Manihaizm’in etkisi, kent kültürü ve yerleşikliğin gelişmesiyle birlikte ele alınır; tüm Uygurların aynı yaşam biçimini benimsediği söylenemez.

  5. Kavimler Göçü’nün Batı Roma üzerindeki sonuçlarından biri hangisidir?

    • A) Batı Roma’nın kuruluş tarihini öne çekmesi
    • B) Roma toplumunu tek bir Orta Asya boyuna dönüştürmesi
    • C) Akdeniz’de tüm ticaretin bir günde bitmesi
    • D) Doğu Roma’nın aynı yıl tamamen yıkılması
    • E) Siyasi ve askerî baskıların artmasına katkıda bulunması

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Kavimler Göçü Avrupa’daki nüfus ve siyasi dengeleri değiştirmiş; Batı Roma’nın karşılaştığı baskıları artıran süreçlerden biri olmuştur.

  6. Hazar yönetici çevrelerinde Museviliğin benimsenmesi, ilk Türk toplulukları hakkında hangi genel çıkarıma örnektir?

    • A) Bütün Türk devletlerinin aynı anda Musevi olduğuna
    • B) Türk topluluklarının farklı dinî geleneklerle etkileşebildiğine
    • C) Museviliğin yalnız Anadolu’da ortaya çıktığına
    • D) İslamiyet’in Orta Asya’da hiç bilinmediğine
    • E) Din değişiminin devlet hayatını hiçbir koşulda etkilemediğine

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Hazar yönetici çevrelerinde Museviliğin benimsenmesi, erken Türk tarihindeki dinî ve kültürel çeşitliliği gösteren örneklerdendir.

  7. 751 Talas Savaşı’nın Türk-İslam ilişkileri açısından önemi hangi seçenekte doğru verilmiştir?

    • A) Türklerin ilk kez Anadolu’da devlet kurmasını sağlaması
    • B) Selçukluların Bizans’a karşı zaferi olması
    • C) Osmanlı Devleti’nin kuruluşunu tamamlaması
    • D) Abbasilerle Karlukların yakınlaşmasına ve İslamiyet’in yayılma sürecine katkı sağlaması
    • E) Anadolu’da Moğol egemenliğini başlatması

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Talas’ta Abbasilerle Karluklar aynı tarafta yer almıştır. Bu süreç, Türklerin İslam dünyasıyla ilişkilerinin gelişmesinde etkili olmuştur.

  8. Karahanlılar ile Gaznelilerin siyasi yapıları karşılaştırıldığında hangisi doğrudur?

    • A) Karahanlılarda Türkçe kültürel üretim güçlü iken Gazne yönetimi çok etnili geniş bir coğrafyaya hükmetmiştir.
    • B) Her iki devlet yalnız deniz ticaretinden geçinmiştir.
    • C) Karahanlılar ilk kez 19. yüzyılda kurulmuştur.
    • D) Gaznelilerin hiçbir Türk hükümdarı olmamıştır.
    • E) İki devlet de İslamiyet öncesi dönemde sona ermiştir.

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Karahanlılar Türk-İslam eserleriyle, Gazneliler ise Türk hanedan yönetimi altında çok kültürlü siyasi yapı ve Hindistan seferleriyle öne çıkar.

  9. “Kutadgu Bilig” ile “Divanü Lügati’t-Türk” eserlerinin başlıca konuları hangi seçenekte doğru eşleştirilmiştir?

    • A) Türk dili sözlüğü – maden işleme teknikleri
    • B) Tıp tarihi – astronomi gözlemleri
    • C) Devlet yönetimi ve öğüt – Türk dili ve söz varlığı
    • D) Askerî haritacılık – gemi yapımı
    • E) Mimarlık kuralları – Roma kanunları

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Yusuf Has Hacib’in Kutadgu Bilig’i siyaset ve ahlak öğütleri içerir; Kaşgarlı Mahmud’un eseri Türk dili ve kültürünü tanıtır.

  10. “Atabetü’l-Hakayık” ile “Divan-ı Hikmet” için doğru yazar eşleştirmesi hangisidir?

    • A) Kaşgarlı Mahmud – Yusuf Has Hacib
    • B) Nizamülmülk – Gazneli Mahmud
    • C) Bilge Kağan – Bumin Kağan
    • D) Ahmed Yesevi – Edip Ahmet Yükneki
    • E) Edip Ahmet Yükneki – Ahmed Yesevi

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Atabetü’l-Hakayık Edip Ahmet Yükneki’ye; tasavvufi öğütleri içeren Divan-ı Hikmet Ahmed Yesevi’ye bağlanır.

  11. Büyük Selçukluların 1040 Dandanakan Savaşı’ndan sonra 1071 Malazgirt’e uzanan başarıları hangi sıralamayla gerçekleşmiştir?

    • A) Malazgirt → Dandanakan → Pasinler
    • B) Dandanakan → Pasinler → Malazgirt
    • C) Pasinler → Malazgirt → Dandanakan
    • D) Dandanakan → Malazgirt → Pasinler
    • E) Malazgirt → Pasinler → Dandanakan

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Dandanakan 1040, Pasinler 1048, Malazgirt 1071 tarihlidir. Bu savaşlar Selçukluların Horasan’dan Anadolu’ya etkisinin genişlemesini gösterir.

  12. Tuğrul Bey’in 1055’te Bağdat’a girmesi Büyük Selçuklu siyasi konumu bakımından neyi sağlamıştır?

    • A) Halifelik makamının aynı yıl tamamen kaldırılmasını
    • B) Anadolu’da Türkiye Selçuklu Devleti’nin yıkılmasını
    • C) Bizans başkentinin ele geçirilmesini
    • D) Abbasi halifeliğiyle ilişkiler üzerinden siyasi meşruiyet ve nüfuzun güçlenmesini
    • E) Moğol baskısının 13. yüzyılda bitmesini

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Tuğrul Bey’in Bağdat’a girişi Abbasi halifeliğini Büveyhî nüfuzundan kurtarmış ve Selçukluların İslam dünyasındaki itibarını artırmıştır.

  13. Büyük Selçuklularda gelirleri belirli hizmetler karşılığında görevlilere ayrılan ikta uygulamasının başlıca yararı nedir?

    • A) Kamu gelirleriyle askerî ve idari hizmetlerin desteklenmesi
    • B) Toprağın tümünün özel mülk olarak dağıtılması
    • C) Merkezî yönetim ve ordunun tamamen kaldırılması
    • D) Ticarete ilişkin her türlü verginin yok edilmesi
    • E) Sadece deniz savaşlarının finanse edilmesi

    Doğru cevap: A

    Çözüm: İkta düzeninde belirli toprakların vergi gelirleri hizmet karşılığı tahsis edilir; mülkiyetin mutlaka şahsa geçtiği anlamına gelmez.

  14. Nizamülmülk’ün “Siyasetname” adlı eseri, Büyük Selçukluların hangi alanına ışık tutar?

    • A) Sümer çivi yazısının keşfine
    • B) Antik Roma mimarisine
    • C) Devlet idaresi ve hükümdarlık anlayışına
    • D) Sanayi Devrimi teknolojisine
    • E) Osmanlı Tanzimat fermanlarına

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Siyasetname devlet yönetimi, yöneticilerin görevleri ve adalet anlayışı gibi konuları ele alır; Selçuklu idari düşüncesi için önemlidir.

  15. 1071 Malazgirt Savaşı ile 1176 Miryokefalon Savaşı arasındaki temel farkı hangi ifade doğru açıklar?

    • A) Her iki savaş da aynı hükümdar döneminde olmuştur.
    • B) Malazgirt Moğollarla, Miryokefalon Gaznelilerle yapılmıştır.
    • C) Malazgirt Türkiye Selçuklu Devleti’nin sonunu getirmiştir.
    • D) Miryokefalon Malazgirt’ten önce yapılmıştır.
    • E) Malazgirt Anadolu’ya Türk yerleşimini hızlandırmış; Miryokefalon Türk egemenliğinin kalıcılığını pekiştirmiştir.

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Malazgirt Alp Arslan’ın Bizans’a zaferidir; Miryokefalon ise II. Kılıç Arslan döneminde Bizans’a karşı kazanılmıştır.

  16. İlk Türk beyliklerinden Saltukluların etkin olduğu merkez aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) İzmir
    • B) Erzurum
    • C) Konya
    • D) Antalya
    • E) Söğüt

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Saltuklular Erzurum çevresinde faaliyet göstermiştir. Çaka Beyliği ise İzmir ve Ege kıyılarındaki denizcilikle ilişkilidir.

  17. Artukluların mimari mirasıyla öne çıktığı Anadolu bölgesi hangisidir?

    • A) Edirne ve çevresi
    • B) Bursa ve çevresi
    • C) Tekirdağ ve çevresi
    • D) Mardin ve çevresi
    • E) İzmir ve çevresi

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Artuklular Mardin, Hasankeyf ve çevresinde önemli mimari eserler bırakmıştır; bölgedeki eserleri Türk-İslam sanatına katkı sunar.

  18. Türkiye Selçuklularında kervansaray yapımına önem verilmesinin başlıca amacı hangisidir?

    • A) Ticaret yollarında güvenli konaklama ve mal dolaşımını desteklemek
    • B) Deniz ticaretini tümüyle yasaklamak
    • C) Kentlerde yalnız askerî eğitim vermek
    • D) Göçebe hayvancılığı bir günde sona erdirmek
    • E) Dış ticareti sadece tek limana kapatmak

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Kervansaraylar tüccarlara konaklama ve korunma olanağı sağlayarak Anadolu’daki kara ticaretinin canlanmasına katkıda bulunmuştur.

  19. 1243 Kösedağ yenilgisinden sonra Anadolu’da hangi siyasi gelişme belirginleşmiştir?

    • A) Büyük Selçukluların ilk kez kurulması
    • B) Bizans’ın bütün Asya topraklarına aynı gün hâkim olması
    • C) Türkiye Selçuklu merkezî otoritesinin zayıflaması ve beyliklerin güçlenmesi
    • D) Osmanlıların tüm Avrupa’yı ele geçirmesi
    • E) Talas Savaşı’nın yeniden yaşanması

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Kösedağ yenilgisi Türkiye Selçuklularını Moğol/İlhanlı baskısına açık hâle getirmiş, Anadolu’da siyasi parçalanma eğilimini artırmıştır.

  20. Türkiye Selçuklularında limanlara, kara yollarına ve kervansaraylara verilen önem hangi ekonomik politikayı gösterir?

    • A) Ticaretten tamamen vazgeçmek
    • B) Yalnız savaş ganimetine dayanmak
    • C) Bütün limanları kapatmak
    • D) Vergi toplama yetkisini tümüyle kaldırmak
    • E) Ticareti geliştirmek ve Anadolu’yu geçiş güzergâhı hâline getirmek

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Liman ve kara ticaret yollarının desteklenmesi, Anadolu’nun transit ticaret potansiyelini kullanmaya dönük bir politikadır.