12 Mart 1921’de kabul edilen İstiklal Marşı’nın şairi kimdir?
- A) Mehmet Âkif Ersoy
- B) Yahya Kemal Beyatlı
- C) Namık Kemal
- D) Tevfik Fikret
- E) Ziya Gökalp
Doğru cevap: A
Çözüm: Mehmet Âkif Ersoy’un yazdığı İstiklal Marşı 12 Mart 1921’de TBMM tarafından millî marş olarak kabul edilmiştir.
Batı Cephesi’nde I. İnönü Savaşı sırasında Türk birliklerinin başlıca komutanı kimdir?
- A) Kâzım Karabekir
- B) Fevzi Paşa (Çakmak)
- C) İsmet Bey (İnönü)
- D) Ali Fuat Paşa
- E) Rauf Bey
Doğru cevap: C
Çözüm: Ocak 1921’deki I. İnönü Savaşı Batı Cephesi komutanı İsmet Bey’in adıyla ilişkilidir ve TBMM ordusunun başarısıdır.
23 Ağustos–13 Eylül 1921 tarihleri arasında gerçekleşen meydan savaşı hangisidir?
- A) I. İnönü Savaşı
- B) II. İnönü Savaşı
- C) Başkomutanlık Meydan Muharebesi
- D) Kütahya-Eskişehir Savaşları
- E) Sakarya Meydan Muharebesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Sakarya Meydan Muharebesi 23 Ağustos–13 Eylül 1921’de yapıldı; Türk ordusunun savunmada önemli bir başarısıdır.
Sakarya Meydan Muharebesi sonrasında Mustafa Kemal’e verilen askerî rütbe hangisidir?
- A) Tuğgeneral
- B) Mareşal
- C) Korgeneral
- D) Yüzbaşı
- E) Albay
Doğru cevap: B
Çözüm: Sakarya zaferi sonrasında TBMM 19 Eylül 1921’de Mustafa Kemal’e Gazi unvanını ve Mareşal rütbesini verdi.
Büyük Taarruz hangi tarihte başlamıştır?
- A) 30 Ağustos 1922
- B) 23 Nisan 1920
- C) 9 Eylül 1922
- D) 26 Ağustos 1922
- E) 11 Ekim 1922
Doğru cevap: D
Çözüm: Büyük Taarruz 26 Ağustos 1922’de başladı; 30 Ağustos’ta Başkomutanlık Meydan Muharebesi kazanıldı.
11 Ekim 1922’de imzalanan, silahlı mücadele dönemini ateşkesle tamamlayan belge hangisidir?
- A) Mudanya Ateşkes Antlaşması
- B) Mondros Ateşkesi
- C) Sevr Antlaşması
- D) Lozan Antlaşması
- E) Ankara İtilafnamesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Mudanya Ateşkesi 11 Ekim 1922’de imzalandı; Doğu Trakya’nın savaşılmadan devri sürecini de düzenledi.
Osmanlı saltanatı TBMM kararıyla hangi tarihte kaldırılmıştır?
- A) 3 Mart 1924
- B) 29 Ekim 1923
- C) 1 Kasım 1922
- D) 23 Nisan 1920
- E) 24 Temmuz 1923
Doğru cevap: C
Çözüm: Saltanat 1 Kasım 1922’de kaldırıldı; halifelik kurumu ise 3 Mart 1924’e kadar devam etti.
İstanbul’un 16 Mart 1920’de resmen işgal edilmesi Ankara’da hangi siyasi süreci hızlandırdı?
- A) TBMM’nin açılması ve millî iradeye dayalı yönetimin kurulması
- B) Cumhuriyetin 16 Mart’ta ilan edilmesi
- C) Lozan’ın imzalanması
- D) Halifeliğin aynı gün kaldırılması
- E) Montreux Sözleşmesi’nin yapılması
Doğru cevap: A
Çözüm: İstanbul’un işgali ve Meclis-i Mebusanın çalışamaz duruma gelmesi, Ankara’da TBMM’nin 23 Nisan 1920’de açılmasını hızlandırdı.
Sevr Antlaşması (1920) ile Lozan Antlaşması (1923) arasındaki temel siyasi fark hangisidir?
- A) Sevr Cumhuriyet tarafından hazırlanıp Lozan Osmanlıya dayatılmıştır.
- B) İki belge de 1923’te aynı gün kabul edilmiştir.
- C) Sevr ağır paylaşım hükümleri içerirken Lozan Türkiye’nin bağımsızlığını esas alan barış düzenini belirledi.
- D) Sevr Boğazları Türkiye’ye bırakırken Lozan tüm egemenliği kaldırmıştır.
- E) Lozan yalnız iç yönetimdeki öğretim programını düzenlemiştir.
Doğru cevap: C
Çözüm: Sevr Osmanlı heyetine imzalatılmış fakat Osmanlı Meclisince onaylanmamış ve uygulamaya tam geçmemiştir; Lozan 1923’te yeni barış düzeni oluşturdu.
I. İnönü zaferi sonrasında TBMM Hükûmetinin Londra Konferansı’na davet edilmesi hangi gelişmeyi örneklendirir?
- A) TBMM’nin uluslararası alanda tamamen görmezden gelinmesini
- B) İnönü Savaşlarının 1919’da tamamlanmasını
- C) Lozan Antlaşması’nın 1921’de imzalanmasını
- D) İstanbul’un Bizans’a geri verilmesini
- E) Askerî başarının diplomatik muhatap alınmayı güçlendirmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: I. İnönü zaferi, Ankara hükûmetinin hem iç meşruiyetini hem diplomatik görünürlüğünü artıran gelişmelerdendir.
Mustafa Kemal’in Sakarya öncesi başkomutanlık yetkileriyle ordunun ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik aldığı kararlar hangileridir?
- A) Tanzimat Fermanı
- B) Tekâlif-i Milliye Emirleri
- C) Kanun-i Esasi
- D) Misak-ı Millî
- E) Havza Genelgesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Ağustos 1921 Tekâlif-i Milliye Emirleri, ordunun Sakarya savunması öncesinde malzeme ve lojistik ihtiyaçlarının karşılanmasını amaçladı.
Sakarya Meydan Muharebesi sonrasında Türk ordusunun savaş stratejisinde hangi aşamaya geçilmesi kolaylaştı?
- A) Silahlı direnişten tamamen vazgeçmeye
- B) Doğu Cephesi’nin ilk kez kurulmasına
- C) Bütün cephelerin yabancılara teslimine
- D) Savunma başarısından genel taarruz hazırlıklarına
- E) TBMM’nin çalışmalarını durdurmasına
Doğru cevap: D
Çözüm: Sakarya zaferi Yunan ordusunun ilerleyişini durdurdu; TBMM kuvvetlerine genel taarruz için hazırlanma fırsatı sağladı.
Mudanya Ateşkesi sonucunda Doğu Trakya konusunda sağlanan temel kazanım hangisidir?
- A) Silahlı çatışma olmadan Türkiye yönetimine bırakılması sürecinin düzenlenmesi
- B) Doğu Trakya’nın Bizans’a devredilmesi
- C) Lozan’daki bütün sınırların aynı gün kesinleşmesi
- D) Kapitülasyonların Mudanya’da kaldırılması
- E) Kıbrıs’ın savaşsız teslim edilmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Mudanya, Doğu Trakya’nın Yunan kuvvetlerinden boşaltılarak Türkiye yönetimine teslim edilmesine ilişkin düzenleme içerdi.
I. İnönü, II. İnönü, Sakarya ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi sırasının doğru olması hangi tarihsel süreci gösterir?
- A) Savaşların hepsinin 1919’da yaşandığını
- B) TBMM’nin kurulmadan önce 1922 zaferi kazandığını
- C) Yunan ordusuyla hiç çatışma yaşanmadığını
- D) Düzenli ordunun savunma başarılarından kesin taarruz zaferine ilerlemesini
- E) Millî Mücadele’nin 1920’de Lozan’la sona erdiğini
Doğru cevap: D
Çözüm: İnönü savaşları 1921’de, Sakarya 1921 yaz-sonbaharında, Başkomutanlık Meydan Muharebesi 30 Ağustos 1922’de gerçekleşti.
Kütahya-Eskişehir savaşlarından sonra Türk ordusunun Sakarya’nın doğusuna çekilmesi, askerî açıdan nasıl yorumlanmalıdır?
- A) Ordunun daha uygun savunma koşullarında yeniden düzenlenmesi için stratejik geri çekilme
- B) Türk ordusunun silah bırakıp savaştan kesin olarak çekilmesi
- C) TBMM’nin bütün yetkilerini Yunan ordusuna bırakması
- D) Sakarya Savaşı’nın 1919’da zaten kazanılması
- E) Büyük Taarruz’un Temmuz 1921’de tamamlanması
Doğru cevap: A
Çözüm: 1921 Kütahya-Eskişehir çarpışmaları ardından ordunun Sakarya gerisine çekilmesi savunmayı yeniden kurmak için alınan askerî karardır.
Tekâlif-i Milliye Emirleri’nde sivil kaynakların orduya yönlendirilmesi, Millî Mücadele’nin hangi özelliğini ortaya koyar?
- A) Dış devletlerin bütün askerî harcamaları karşılamasını
- B) İşgale karşı hiçbir yerel desteğin bulunmadığını
- C) Toplumun ekonomik imkânlarının savunma gereksinimleri için seferber edilmesini
- D) Savaşın yalnız deniz kuvvetleriyle yürütülmesini
- E) Halkın üretim ve ulaşımla ilişkisinin sona ermesini
Doğru cevap: C
Çözüm: Tekâlif-i Milliye Emirleri, Sakarya öncesi ordunun giyim, araç ve iaşe ihtiyaçlarını toplumun kaynaklarıyla karşılama çabasını gösterir.
Sakarya Savaşı’nda Mustafa Kemal’in savunmayı yalnız bir hatta değil geniş alana yayma yaklaşımı hangi savaş anlayışına örnektir?
- A) Tek bir siper düşünce bütün ordunun teslim olması
- B) Yalnız donanmayla kara savunması yapmak
- C) Savunma yerine tüm cepheleri boş bırakmak
- D) Ordunun hiçbir yedek kuvvet kullanmaması
- E) Savunmayı bütün harekât alanına yayarak stratejik esneklik sağlamak
Doğru cevap: E
Çözüm: “Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır” yaklaşımı, savunmanın tek çizgiyle sınırlandırılmamasını vurgular.
Mudanya Ateşkesi ve Lozan Barış Antlaşması’nın işlevleri hangi seçenekte doğru ayırt edilir?
- A) Mudanya ekonomik anayasa, Lozan askerî eğitim yönergesidir.
- B) Mudanya çatışmanın durdurulması ve Doğu Trakya’nın devri; Lozan kalıcı barış düzenidir.
- C) Mudanya 1918’de, Lozan 1920’de imzalanmıştır.
- D) Mudanya kapitülasyonları kabul etmiş, Lozan saltanatı geri getirmiştir.
- E) İki metin de yalnız iç okul yönetimini düzenler.
Doğru cevap: B
Çözüm: Mudanya 1922’de ateşkes ve Doğu Trakya’nın boşaltılması sürecini, Lozan 1923’te barış ve uluslararası egemenlik koşullarını düzenledi.
Saltanatın Lozan görüşmeleri öncesinde kaldırılması hangi siyasi sorunun önüne geçmeye yönelikti?
- A) Seçimlerde kadınların oy kullanmasını 1922’de başlatmak
- B) Harf İnkılabı’nı 1922’de tamamlamak
- C) Boğazları 1936 koşullarına göre düzenlemek
- D) Türkiye’yi uluslararası görüşmelerde kimin temsil edeceğine ilişkin ikiliği ortadan kaldırmak
- E) Balkan Antantı’nı imzalamak
Doğru cevap: D
Çözüm: Saltanatın 1 Kasım 1922’de kaldırılması, İstanbul ve Ankara hükûmetlerinin temsil yetkisi konusundaki ikiliğini sona erdirdi.
Lozan’da kapitülasyonların kaldırılması ile İzmir İktisat Kongresi’nin ekonomik bağımsızlık vurgusu birlikte hangi hedefe işaret eder?
- A) Siyasi bağımsızlığı ekonomik egemenlik ve kalkınmayla pekiştirmeye
- B) Yabancı devletlere süresiz ticari ayrıcalık tanımaya
- C) İç üretimi tümüyle durdurmaya
- D) Türkiye’de bütün özel girişimleri yasaklamaya
- E) Saltanatı ekonomik kurum olarak geri getirmeye
Doğru cevap: A
Çözüm: Lozan hukukî ve ekonomik ayrıcalıkları kaldırırken İzmir İktisat Kongresi yeni devletin üretim ve kalkınma yönelimini tartıştı.