Samsun’a çıkış, Havza Genelgesi ve Amasya Genelgesi arasındaki doğru kronolojik sıra hangisidir?
- A) Amasya Genelgesi → Samsun → Havza Genelgesi
- B) Samsun → Havza Genelgesi → Amasya Genelgesi
- C) Havza Genelgesi → Amasya Genelgesi → Samsun
- D) Samsun → Amasya Genelgesi → Havza Genelgesi
- E) Amasya Genelgesi → Havza Genelgesi → Samsun
Doğru cevap: B
Çözüm: Samsun 19 Mayıs, Havza Genelgesi 28 Mayıs, Amasya Genelgesi 22 Haziran 1919 tarihlidir.
Amasya Genelgesi’nde kurtuluşun milletin kararına bağlanması hangi ilkenin habercisi olarak yorumlanır?
- A) Saltanatın güçlendirilmesi
- B) Manda yönetimi
- C) Mutlak monarşi
- D) Millî egemenlik
- E) Kapitülasyonların sürdürülmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Amasya Genelgesi, ülkenin bağımsızlığının milletin kendi iradesiyle sağlanacağını vurgulayarak millî egemenlik anlayışına işaret eder.
Erzurum Kongresi’nde “manda ve himaye kabul edilemez” kararının başlıca anlamı nedir?
- A) Tam bağımsızlık anlayışının benimsenmesi
- B) Bir yabancı devletin yönetimini isteme
- C) Saltanat makamının yetkisini artırma
- D) İşgalleri onaylama
- E) Ülkenin yabancı devletlere bölünmesini kabul etme
Doğru cevap: A
Çözüm: Erzurum Kongresi’nde manda ve himayenin reddedilmesi bağımsızlığın bir başka devletin koruması altına bırakılmayacağını ortaya koyar.
Erzurum Kongresi’nin bölgesel olarak toplanıp ulusal kararlar alması nasıl açıklanabilir?
- A) Kongrenin yalnız dış ticaret antlaşması yapmasıyla
- B) Bütün kongrelerin sadece yerel yol yapımını tartışmasıyla
- C) Bölgesel temsilin bütün vatanı ilgilendiren bağımsızlık ilkeleri benimsemesiyle
- D) Meclis-i Mebusanın kapatılmasının hiç gerçekleşmemesiyle
- E) Sivas Kongresi’nin 1923’te düzenlenmesiyle
Doğru cevap: C
Çözüm: Erzurum Kongresi Doğu Anadolu’daki gelişmeler üzerine toplansa da millî sınırlar ve bağımsızlık gibi tüm ülkeye yönelik kararlar aldı.
Sivas Kongresi’nde millî cemiyetlerin birleştirilmesinin temel amacı nedir?
- A) Bütün millî teşkilatları dağıtmak
- B) Manda yönetimini kabul etmek
- C) Meclis-i Mebusanı kaldırmak
- D) Dış devletlere askerî yetki bırakmak
- E) Ulusal direnişte örgütsel birlik ve koordinasyon sağlamak
Doğru cevap: E
Çözüm: Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adı altında birleşme, farklı bölgelerin millî mücadele çalışmalarını koordine etmeyi amaçladı.
Heyet-i Temsiliye’nin Sivas Kongresi sonrasında bütün ülkeyi temsil etme iddiası hangi gelişmeyle ilişkilidir?
- A) İstanbul’un 1453’te fethedilmesiyle
- B) Millî örgütlenmenin bölgesel çerçeveden ulusal çerçeveye taşınmasıyla
- C) Kanun-i Esasi’nin 1876’da ilan edilmesiyle
- D) Lozan’ın 1919’da imzalanmasıyla
- E) Halifeliğin 1919’da kaldırılmasıyla
Doğru cevap: B
Çözüm: Sivas Kongresi kararlarıyla Heyet-i Temsiliye’nin temsil alanı genişlemiş; ulusal örgütlenmenin merkezi olarak işlev görmüştür.
Misak-ı Millî kararlarının son Osmanlı Meclis-i Mebusanında kabul edilmesi neyi gösterir?
- A) Türkiye Cumhuriyeti’nin 1920’de ilan edildiğini
- B) Halifeliğin 1920’de kaldırıldığını
- C) TBMM’nin 1919’da açıldığını
- D) Millî bağımsızlık ve sınır hedeflerinin İstanbul’daki mecliste de benimsendiğini
- E) Sevr’in Meclis-i Mebusanca yürürlüğe konduğunu
Doğru cevap: D
Çözüm: Son Osmanlı Meclis-i Mebusanı Misak-ı Millî’yi kabul ederek bağımsızlık ve sınır taleplerini siyasi karar hâline getirdi.
İstanbul’un 16 Mart 1920’de resmen işgal edilmesi Ankara’da hangi siyasi süreci hızlandırdı?
- A) TBMM’nin açılması ve millî iradeye dayalı yönetimin kurulması
- B) Cumhuriyetin 16 Mart’ta ilan edilmesi
- C) Lozan’ın imzalanması
- D) Halifeliğin aynı gün kaldırılması
- E) Montreux Sözleşmesi’nin yapılması
Doğru cevap: A
Çözüm: İstanbul’un işgali ve Meclis-i Mebusanın çalışamaz duruma gelmesi, Ankara’da TBMM’nin 23 Nisan 1920’de açılmasını hızlandırdı.
Sevr Antlaşması (1920) ile Lozan Antlaşması (1923) arasındaki temel siyasi fark hangisidir?
- A) Sevr Cumhuriyet tarafından hazırlanıp Lozan Osmanlıya dayatılmıştır.
- B) İki belge de 1923’te aynı gün kabul edilmiştir.
- C) Sevr ağır paylaşım hükümleri içerirken Lozan Türkiye’nin bağımsızlığını esas alan barış düzenini belirledi.
- D) Sevr Boğazları Türkiye’ye bırakırken Lozan tüm egemenliği kaldırmıştır.
- E) Lozan yalnız iç yönetimdeki öğretim programını düzenlemiştir.
Doğru cevap: C
Çözüm: Sevr Osmanlı heyetine imzalatılmış fakat Osmanlı Meclisince onaylanmamış ve uygulamaya tam geçmemiştir; Lozan 1923’te yeni barış düzeni oluşturdu.
I. İnönü zaferi sonrasında TBMM Hükûmetinin Londra Konferansı’na davet edilmesi hangi gelişmeyi örneklendirir?
- A) TBMM’nin uluslararası alanda tamamen görmezden gelinmesini
- B) İnönü Savaşlarının 1919’da tamamlanmasını
- C) Lozan Antlaşması’nın 1921’de imzalanmasını
- D) İstanbul’un Bizans’a geri verilmesini
- E) Askerî başarının diplomatik muhatap alınmayı güçlendirmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: I. İnönü zaferi, Ankara hükûmetinin hem iç meşruiyetini hem diplomatik görünürlüğünü artıran gelişmelerdendir.
Mustafa Kemal’in Sakarya öncesi başkomutanlık yetkileriyle ordunun ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik aldığı kararlar hangileridir?
- A) Tanzimat Fermanı
- B) Tekâlif-i Milliye Emirleri
- C) Kanun-i Esasi
- D) Misak-ı Millî
- E) Havza Genelgesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Ağustos 1921 Tekâlif-i Milliye Emirleri, ordunun Sakarya savunması öncesinde malzeme ve lojistik ihtiyaçlarının karşılanmasını amaçladı.
Sakarya Meydan Muharebesi sonrasında Türk ordusunun savaş stratejisinde hangi aşamaya geçilmesi kolaylaştı?
- A) Silahlı direnişten tamamen vazgeçmeye
- B) Doğu Cephesi’nin ilk kez kurulmasına
- C) Bütün cephelerin yabancılara teslimine
- D) Savunma başarısından genel taarruz hazırlıklarına
- E) TBMM’nin çalışmalarını durdurmasına
Doğru cevap: D
Çözüm: Sakarya zaferi Yunan ordusunun ilerleyişini durdurdu; TBMM kuvvetlerine genel taarruz için hazırlanma fırsatı sağladı.
Mudanya Ateşkesi sonucunda Doğu Trakya konusunda sağlanan temel kazanım hangisidir?
- A) Silahlı çatışma olmadan Türkiye yönetimine bırakılması sürecinin düzenlenmesi
- B) Doğu Trakya’nın Bizans’a devredilmesi
- C) Lozan’daki bütün sınırların aynı gün kesinleşmesi
- D) Kapitülasyonların Mudanya’da kaldırılması
- E) Kıbrıs’ın savaşsız teslim edilmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Mudanya, Doğu Trakya’nın Yunan kuvvetlerinden boşaltılarak Türkiye yönetimine teslim edilmesine ilişkin düzenleme içerdi.
Lozan Barış Antlaşması’nda kapitülasyonların kaldırılması hangi alandaki bağımsızlığı güçlendirmiştir?
- A) Saltanatın geri getirilmesi
- B) Yabancıların sınırsız ayrıcalık kazanması
- C) Ekonomik ve hukukî egemenlik
- D) Kapitülasyonların süresiz uzatılması
- E) Meclisin tamamen kapatılması
Doğru cevap: C
Çözüm: Lozan’da kapitülasyonların kaldırılması, yabancı devletlere tanınmış hukukî ve ekonomik ayrıcalıkların sona erdirilmesi bakımından önemlidir.
17 Şubat–4 Mart 1923 İzmir İktisat Kongresi hangi temel hedefle ilişkilidir?
- A) Saltanatı yeniden kurmak
- B) Çanakkale Boğazı’nı yabancı yönetime bırakmak
- C) Harf İnkılabı’nı 1923’te tamamlamak
- D) Balkan devletleriyle yeni bir savaş başlatmak
- E) Yeni devletin ekonomik kalkınma ve bağımsızlık politikalarını tartışmak
Doğru cevap: E
Çözüm: İzmir İktisat Kongresi, Millî Mücadele sonrasında ekonomik bağımsızlık ve kalkınma hedeflerinin tartışıldığı önemli toplantıdır.
3 Mart 1924 tarihli Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun temel amacı hangisidir?
- A) Tüm okulları kapatıp eğitimi durdurmak
- B) Öğretimi birleştirerek eğitim kurumlarını ortak devlet denetiminde toplamak
- C) Yalnız denizcilik okullarını kurmak
- D) Devletin maliyesini yeniden düzenlemek
- E) Seçimlerde kadınlara oy hakkı vermek
Doğru cevap: B
Çözüm: Tevhid-i Tedrisat Kanunu, eğitim kurumlarını Millî Eğitim Bakanlığı bünyesinde birleştirerek öğretimde bütünlük amaçladı.
1926 Türk Medeni Kanunu’nun kabulü en doğrudan hangi alanı düzenledi?
- A) Sınır antlaşmaları ve askerî üsler
- B) Sadece uluslararası deniz trafiği
- C) Cephane ve silah tedariki
- D) Aile, evlenme, boşanma ve kişiler hukuku
- E) Balkan ittifakının üyeliği
Doğru cevap: D
Çözüm: 1926 Türk Medeni Kanunu aile ve kişiler hukukunu laik esaslarla düzenleyerek toplumsal ve hukukî modernleşmeye katkı verdi.
Kadınlara belediye seçimlerine katılma hakkı ile milletvekili seçme ve seçilme hakkı sırasıyla hangi yıllarda verildi?
- A) 1930 ve 1934
- B) 1923 ve 1924
- C) 1926 ve 1928
- D) 1934 ve 1930
- E) 1937 ve 1939
Doğru cevap: A
Çözüm: Kadınlar belediye seçim haklarını 1930’da, milletvekili seçme ve seçilme haklarını 5 Aralık 1934’te elde etti.
Atatürk’ün devletçilik ilkesi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Bütün ekonomik faaliyetleri yalnız yabancı şirketlere bırakır.
- B) Devletin sanayi yatırımlarını yasaklar.
- C) Devletin kalkınmada etkin rolünü savunurken özel girişimi tümden dışlamaz.
- D) Ekonomik yaşamda kamu yatırımlarına hiç yer vermez.
- E) Bütün üretimin sadece askerî kurumlarca yapılmasını ister.
Doğru cevap: C
Çözüm: Atatürk dönemi devletçilik yaklaşımı, kamu yatırımlarını teşvik etmiş fakat özel girişimin tamamen kaldırılmasını amaçlamamıştır.
1934 Balkan Antantı’nın kurulmasında Türkiye’nin temel dış politika hedefi hangisidir?
- A) Yeni bir Balkan fetih savaşı başlatmak
- B) Boğazların bütün denetimini yabancılara vermek
- C) Lozan’ı tek taraflı geçersiz kılmak
- D) İtalya’ya Trablusgarp’ı geri vermek
- E) Balkanlarda karşılıklı güvenlik ve barışı desteklemek
Doğru cevap: E
Çözüm: Balkan Antantı 1934’te Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında bölgesel güvenlik ve barış amacıyla kuruldu.