"Şiddetli yağmur başladığı için açık hava konseri ertelendi." cümlesinde iki olay arasındaki anlam ilişkisi hangisidir?
- A) Amaç–sonuç
- B) Koşul–sonuç
- C) Karşılaştırma
- D) Varsayım
- E) Neden–sonuç
Doğru cevap: E
Çözüm: Konserin ertelenmesine yol açan gerçekleşmiş neden yağmurun başlamasıdır; istenen bir hedef ya da şart bildirilmemiştir.
"Kitabı zamanında yetiştirmek için her sabah erkenden yazıyor." cümlesindeki "için" hangi anlam ilişkisini kurmuştur?
- A) Amaç–sonuç
- B) Neden–sonuç
- C) Eşitlik
- D) Hayıflanma
- E) Yakınma
Doğru cevap: A
Çözüm: Erken yazma eylemi, kitabı zamanında yetiştirme hedefine yöneliktir; amaç henüz gerçekleşmiş olmak zorunda değildir.
"Bu romanı bitirirsen düşüncelerini birlikte tartışabiliriz." cümlesinde tartışmanın gerçekleşmesi neye bağlanmıştır?
- A) Yeni bir roman alınmasına
- B) Tartışmanın ertelenmesine
- C) Yazarla görüşülmesine
- D) Romanın beğenilmesine
- E) Romanın bitirilmesine
Doğru cevap: E
Çözüm: "Bitirirsen" koşul bildirir; birlikte tartışma, romanın bitirilmesine bağlıdır.
"Yeni kütüphane, eskisine göre daha geniş bir salona sahip." cümlesinde hangi anlatım özelliği öne çıkar?
- A) Tanımlama
- B) Karşılaştırma
- C) Sitem
- D) Öz eleştiri
- E) Olasılık
Doğru cevap: B
Çözüm: İki kütüphane, salon genişliği bakımından kıyaslanmıştır; "daha" bu ilişkiyi belirginleştirir.
Aşağıdaki cümlelerden hangisi doğrulanabilir bir bilgi bildirir?
- A) Kitabın dili herkesi büyülüyor.
- B) Kitap on iki bölümden oluşuyor.
- C) En güzel bölüm kitabın sonudur.
- D) Yazarın üslubu kusursuzdur.
- E) Bu öykü diğerlerinden üstündür.
Doğru cevap: B
Çözüm: Bölüm sayısı sayılarak denetlenebilir. Diğer seçenekler kişisel beğeni ve değerlendirme içerir.
"Bu şiir, son yıllarda okuduğum en etkileyici metin." cümlesinin anlatımı için hangisi doğrudur?
- A) Tamamen nesnel bir bilgi verir.
- B) Bir koşulun sonucunu bildirir.
- C) Geleceğe dönük tasarı sunar.
- D) Bir olasılığı kesinleştirir.
- E) Öznel değerlendirme içerir.
Doğru cevap: E
Çözüm: "En etkileyici" yargısı okurun kişisel beğenisine dayanır; herkes için ölçülebilir bir özellik değildir.
Yazarın "Bu öyküyü tek gecede yazdım." sözü aşağıdakilerden hangisinde doğrudan aktarılmıştır?
- A) Yazar öyküyü tek gecede yazdığını söyledi.
- B) Yazarın öyküyü bir gecede yazdığı belirtildi.
- C) Yazarın bir gecede öykü yazdığı duyuldu.
- D) Yazarın öyküsünü geceleri yazdığı açıklandı.
- E) Yazar, "Bu öyküyü tek gecede yazdım." dedi.
Doğru cevap: E
Çözüm: Doğrudan anlatımda söz, söyleniş biçimi korunarak tırnak içinde aktarılır; öteki seçenekler aktarımı dönüştürür.
"Öğretmen, sınavın cuma günü yapılacağını açıkladı." cümlesi hangi anlatım biçimine örnektir?
- A) Doğrudan anlatım
- B) Öz eleştiri
- C) Dolaylı anlatım
- D) Kinayeli anlatım
- E) Tanım cümlesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Öğretmenin sözü kişi ve kip açısından dönüştürülerek aktarılmıştır; birebir alıntı verilmemiştir.
"Romanda, köyünden ayrılan bir çocuğun kentteki yaşamı anlatılır." cümlesi eserle ilgili hangi bilgiyi verir?
- A) İçerik
- B) Üslup
- C) Baskı sayısı
- D) Yazarın amacı
- E) Okurun beğenisi
Doğru cevap: A
Çözüm: Cümle eserde ne anlatıldığını belirtir; anlatımın nasıl kurulduğuna ilişkin bir özellik söylemez.
"Yazar kısa ve devrik cümlelerle hareketli bir anlatım kurmuş." cümlesinde eser hakkında hangi yön değerlendirilir?
- A) İçerik
- B) Olay zamanı
- C) Kahraman sayısı
- D) Üslup
- E) Kitabın konusu
Doğru cevap: D
Çözüm: Sözcük ve cümlelerin kullanılma biçimi anlatım tarzıyla, yani üslupla ilgilidir.
"Akşam saatlerinde hava yeniden soğuyabilir." cümlesi hangi anlamı taşır?
- A) Kesinlik
- B) Eşitlik
- C) Kanıksama
- D) Olasılık
- E) Pişmanlık
Doğru cevap: D
Çözüm: "Soğuyabilir" gerçekleşmesi kesin olmayan bir ihtimali belirtir; sonuç kesinleşmemiştir.
"Ufukta kara bulutlar toplandı; birazdan yağmur başlayacak gibi." cümlesindeki düşünce için hangisi söylenebilir?
- A) Belirtiye dayalı tahmindir.
- B) Kesin bir saptamadır.
- C) Geçmişe dönük pişmanlıktır.
- D) Gerçekleşmemiş beklentidir.
- E) Yapılması planlanan bir tasarıdır.
Doğru cevap: A
Çözüm: Kara bulutlar gözlenen belirtidir; yağmurun başlayacağı bu işaretten hareketle tahmin edilmektedir.
"Bir kez de önemli günümde yanımda olsaydın." cümlesinin baskın duygusu hangisidir?
- A) Sitem
- B) Sevinç
- C) Tasarı
- D) Kanıksama
- E) Ön yargı
Doğru cevap: A
Çözüm: Konuşan, kendisine yakın birinin yokluğundan kırgınlık duyduğunu doğrudan ona yönelterek ifade eder.
"Mahalledeki çocukların oyun oynayacak alanı kalmadı." diyen birinin sözünde hangi tutum ağır basar?
- A) Öneri
- B) Eşitlik
- C) Varsayım
- D) Yakınma
- E) Övünme
Doğru cevap: D
Çözüm: Çocukların oyun alanlarının azalmasından şikâyet edilmektedir; bir çözüm önerisi sunulmamıştır.
"Keşke geçen yıl açılan kursa ben de yazılsaydım; şimdi kayıtlar kapandı." cümlesinde hangi duygu öne çıkar?
- A) Küçümseme
- B) Kanıksama
- C) Hayıflanma
- D) Saptama
- E) Eşitlik
Doğru cevap: C
Çözüm: Geçmişteki bir fırsat değerlendirilmediği için üzülme vardır; bu, hayıflanmadır.
"Ona böyle sert konuştuğum için hâlâ üzülüyorum." cümlesi hangi duyguya örnektir?
- A) Olasılık
- B) Tasarı
- C) Ön yargı
- D) Pişmanlık
- E) Karşılaştırma
Doğru cevap: D
Çözüm: Yapılmış bir davranışın ardından duyulan üzüntü dile getirilmiştir; yalnız kaçırılmış fırsat anlatılmamıştır.
"Konuyu daha iyi anlamak için önce kısa bir özet çıkarsan iyi olur." cümlesindeki asıl tutum nedir?
- A) Kesin hüküm verme
- B) Öneride bulunma
- C) Öz eleştiri yapma
- D) Küçümseme bildirme
- E) Varsayım oluşturma
Doğru cevap: B
Çözüm: Birine daha iyi çalışma yöntemi tavsiye edilmektedir; söylenen zorunlu bir karar değildir.
"Diyelim ki yarın bütün ulaşım araçları durdu; okula nasıl giderdin?" cümlesinde hangi anlam vardır?
- A) Gerçekleşmiş neden
- B) Varsayım
- C) Nesnel saptama
- D) Doğrudan alıntı
- E) Aşamalı değişim
Doğru cevap: B
Çözüm: Henüz gerçekleşmemiş bir durum, düşünme amacıyla gerçekleşmiş gibi kabul edilmiştir.
"Söyleşi, iki ya da daha çok kişinin bir konu hakkında karşılıklı konuşmasıdır." cümlesinin özelliği hangisidir?
- A) Karşılaştırma
- B) Sitem
- C) Tanımlama
- D) Eşitlik
- E) Yakınma
Doğru cevap: C
Çözüm: Bir kavramın ne olduğu anlatıldığı için tanım cümlesidir; iki ayrı kavramın üstünlüğü kıyaslanmamıştır.
"Takımın oyun düzeni haftalar ilerledikçe daha uyumlu hâle geldi." cümlesinde hangi anlam belirgindir?
- A) Anlık karşıtlık
- B) Gerçekleşmemiş beklenti
- C) Aşamalı değişim
- D) Sözün doğrudan aktarımı
- E) Bir olasılığın reddi
Doğru cevap: C
Çözüm: Uyumun zaman içinde giderek artması, bir anda değil aşama aşama gerçekleşen değişimi anlatır.