Karma Test

MSÜ Türkçe Fiilde Çatı - Karma Test 2

MSÜ Türkçe Fiilde Çatı konusuna yönelik farklı zorluk seviyelerinden 20 sorudan oluşan Karma Test 2. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Türkçe
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
Fiilde Çatı
Test türü
Karma Test
Test numarası
2

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

“Kuşlar gökyüzünde sürü hâlinde uçuştu.” cümlesindeki “uçuştu” yüklemi öznesine göre hangi çatıdadır?

Soru 2 / 20

“Murat defteri masaya bıraktı.” cümlesindeki “bıraktı” yüklemi öznesine göre hangi çatıdadır?

Soru 3 / 20

“Duvarlar ustalar tarafından boyandı.” cümlesindeki “boyandı” yüklemi öznesine göre hangi çatıdadır?

Soru 4 / 20

“Öğrenci kitabı dikkatle okudu.” cümlesindeki “okudu” fiili nesne alabilme bakımından nasıl sınıflandırılır?

Soru 5 / 20

“Bebek biraz sonra uyudu.” cümlesindeki “uyudu” fiili nesne alabilme bakımından nasıl sınıflandırılır?

Soru 6 / 20

“Yazar yeni bir öykü yazdı.” cümlesindeki “yazdı” fiili nesne alabilme bakımından nasıl sınıflandırılır?

Soru 7 / 20

“Çocuk habere sevinip güldü.” cümlesindeki “güldü” fiili nesne alabilme bakımından nasıl sınıflandırılır?

Soru 8 / 20

Hangisinde yüklem nesne alabilme bakımından geçişsizdir?

Soru 9 / 20

Hangi cümlede oldurgan fiil vardır?

Soru 10 / 20

Hangisinde geçişli bir fiile yaptırma eki gelerek ettirgenlik oluşmuştur?

Soru 11 / 20

Hangi fiil çiftinde geçişsiz kök, ek alarak geçişli hâle gelmiştir?

Soru 12 / 20

Hangi çiftte geçişli fiilin işi bir başkasına yaptırması söz konusudur?

Soru 13 / 20

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem ad soylu olduğundan fiilde çatı özelliği aranmaz?

Soru 14 / 20

“Müdür belgeleri çalışanlara hazırlattı.” cümlesindeki “hazırlattı” için hangisi doğrudur?

Soru 15 / 20

“Ali banyoda kendi kendine yıkandı.” ve “Bebek bakıcısı tarafından yıkandı.” cümlelerindeki “yıkandı” fiillerinin çatıları sırasıyla hangisidir?

Soru 16 / 20

Aşağıdaki cümlelerin hangisindeki -ş sesleri işteşlik eki değildir?

Soru 17 / 20

“Çocuklar birbirlerini gördüler.” cümlesinde fiilin işteş sayılmamasının nedeni nedir?

Soru 18 / 20

“Kitaplar öğretmenler tarafından okundu.” cümlesinin sözde öznesi hangisidir?

Soru 19 / 20

Edilgen çatıyla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Soru 20 / 20

Aşağıdakilerden hangisinde fiil cümlede nesne almamış olsa bile nesne alabilen geçişli fiildir?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. “Kuşlar gökyüzünde sürü hâlinde uçuştu.” cümlesindeki “uçuştu” yüklemi öznesine göre hangi çatıdadır?

    • A) Etken çatı
    • B) Edilgen çatı
    • C) İşteş çatı
    • D) Dönüşlü çatı
    • E) Çatı özelliği aranmaz

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Uçuş- fiilindeki -uş eki birden çok öznenin birlikte yaptığı hareketi bildirir. Kuşların topluca uçuşması, birlikte işteş çatı örneğidir.

  2. “Murat defteri masaya bıraktı.” cümlesindeki “bıraktı” yüklemi öznesine göre hangi çatıdadır?

    • A) İşteş çatı
    • B) Çatı özelliği aranmaz
    • C) Dönüşlü çatı
    • D) Etken çatı
    • E) Edilgen çatı

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Bırakma işini Murat adlı gerçek özne doğrudan yapmaktadır. Yüklemde edilgenlik veya dönüşlülük yoktur; nesnenin varlığı etken olmayı engellemez.

  3. “Duvarlar ustalar tarafından boyandı.” cümlesindeki “boyandı” yüklemi öznesine göre hangi çatıdadır?

    • A) Etken çatı
    • B) İşteş çatı
    • C) Çatı özelliği aranmaz
    • D) Dönüşlü çatı
    • E) Edilgen çatı

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Boya-n-dı yüklemindeki -n edilgenlik bildirir. Duvarlar eylemden etkilenmiş sözde öznedir; işi yapan ustalar tarafından sözüyle ifade edilmiştir.

  4. “Öğrenci kitabı dikkatle okudu.” cümlesindeki “okudu” fiili nesne alabilme bakımından nasıl sınıflandırılır?

    • A) Geçişli fiil
    • B) Edilgen fiil
    • C) İşteş fiil
    • D) Geçişsiz fiil
    • E) Dönüşlü fiil

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Oku- fiiline “neyi?” sorusu sorulduğunda kitabı cevabı alınır. Doğrudan nesne alabildiği için fiil nesnesine göre geçişlidir.

  5. “Bebek biraz sonra uyudu.” cümlesindeki “uyudu” fiili nesne alabilme bakımından nasıl sınıflandırılır?

    • A) Dönüşlü fiil
    • B) Geçişsiz fiil
    • C) Edilgen fiil
    • D) Geçişli fiil
    • E) İşteş fiil

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Uyu- fiili nesne alamaz; “neyi uyudu?” sorusu anlamlı bir nesne oluşturmaz. Bu yüzden uyudu yüklemi geçişsiz fiildir.

  6. “Yazar yeni bir öykü yazdı.” cümlesindeki “yazdı” fiili nesne alabilme bakımından nasıl sınıflandırılır?

    • A) Edilgen fiil
    • B) İşteş fiil
    • C) Geçişli fiil
    • D) Dönüşlü fiil
    • E) Geçişsiz fiil

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Yaz- fiili “neyi yazdı?” sorusuna bir öykü yanıtını verebilir. Nesne alabildiğinden yüklem geçişli çatılıdır.

  7. “Çocuk habere sevinip güldü.” cümlesindeki “güldü” fiili nesne alabilme bakımından nasıl sınıflandırılır?

    • A) Geçişli fiil
    • B) Dönüşlü fiil
    • C) İşteş fiil
    • D) Geçişsiz fiil
    • E) Edilgen fiil

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Gül- fiili doğrudan nesne alamaz; bir şeye gülmek ifadesindeki şeye dolaylı tümleçtir. Bu nedenle güldü geçişsiz fiildir.

  8. Hangisinde yüklem nesne alabilme bakımından geçişsizdir?

    • A) Öğrenci pencereyi kapattı.
    • B) Çocuk oyuncağı kırdı.
    • C) Bebek hemen uyudu.
    • D) Adam mektubu yazdı.
    • E) Öğretmen metni okudu.

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Uyumak doğrudan nesne alamayan bir fiildir. Diğer cümlelerdeki kapatmak, yazmak, kırmak ve okumak fiilleri nesne alabilen geçişli fiillerdir.

  9. Hangi cümlede oldurgan fiil vardır?

    • A) Bütün duvarlar boyandı.
    • B) Ayşe kendisi hazırlandı.
    • C) İki kardeş selamlaştı.
    • D) Öğretmen öğrencileri güldürdü.
    • E) Müdür yazıyı yazdırdı.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Gülmek geçişsizken güldürmek nesne alır; bu oldurganlıktır. Yazdırmak geçişli yazmak fiilinden ettirgenleşir; öteki fiiller farklı çatıdadır.

  10. Hangisinde geçişli bir fiile yaptırma eki gelerek ettirgenlik oluşmuştur?

    • A) Anne bebeği uyuttu.
    • B) Kuşlar uçuştu.
    • C) İşçiler dinlendi.
    • D) Çocuklar yarıştı.
    • E) Müdür yazıyı yazdırdı.

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Yazmak zaten geçişli bir fiildir; yazdırmak başkasına yazdırma anlamı katar. Uyutmak geçişsiz uyumaktan oldurgan, dinlendi dönüşlü/etken, uçuştu işteş örneğidir.

  11. Hangi fiil çiftinde geçişsiz kök, ek alarak geçişli hâle gelmiştir?

    • A) Gülmek → güldürmek
    • B) Okumak → okutmak
    • C) Yazmak → yazdırmak
    • D) Silmek → sildirmek
    • E) Dikmek → diktirmek

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Gülmek geçişsizdir, güldürmek “kimi güldürdü?” sorusuna cevap verdiği için geçişlidir. Öteki çiftlerin ilk fiilleri zaten nesne alabilen geçişli fiillerdir.

  12. Hangi çiftte geçişli fiilin işi bir başkasına yaptırması söz konusudur?

    • A) Düşmek → düşürmek
    • B) Yazmak → yazdırmak
    • C) Uyumak → uyutmak
    • D) Gülmek → güldürmek
    • E) Uçmak → uçurmak

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Yazmak geçişli fiildir ve yazdırmak, yazma eylemini başka bir kişiye yaptırmayı bildirir. Diğer çiftlerde geçişsiz kökten geçişli fiil türemiştir; oldurganlıktır.

  13. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem ad soylu olduğundan fiilde çatı özelliği aranmaz?

    • A) Çocuklar bahçede koştu.
    • B) Pencere açıldı.
    • C) Hava bugün oldukça soğuktur.
    • D) Komşular selamlaştı.
    • E) Öğrenci kitap okudu.

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Soğuk sıfatı ek-fiille yüklem olmuştur; çekimli eylem kökü taşımadığından bu yüklemde fiilde çatı aranmaz. Diğer cümlelerin yüklemleri fiildir.

  14. “Müdür belgeleri çalışanlara hazırlattı.” cümlesindeki “hazırlattı” için hangisi doğrudur?

    • A) Birlikte işteştir.
    • B) Geçişli kökten ettirgendir.
    • C) Geçişsiz kökten oldurgandır.
    • D) Dönüşlü çatılıdır.
    • E) Edilgen çatılıdır.

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Hazırlamak nesne alabilen geçişli fiildir. Hazırlatmak belgeleri çalışanlara hazırlatma anlamı taşıdığı için ettirgenlik bildirir.

  15. “Ali banyoda kendi kendine yıkandı.” ve “Bebek bakıcısı tarafından yıkandı.” cümlelerindeki “yıkandı” fiillerinin çatıları sırasıyla hangisidir?

    • A) Edilgen – edilgen
    • B) Dönüşlü – dönüşlü
    • C) Dönüşlü – edilgen
    • D) Etken – işteş
    • E) İşteş – edilgen

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Ali kendi üzerinde yıkama eylemini yaptığı için ilk kullanım dönüşlüdür. Bebek yıkama işini kendisi yapmaz; bakıcısı tarafından sözü ikinci kullanımın edilgen olduğunu gösterir.

  16. Aşağıdaki cümlelerin hangisindeki -ş sesleri işteşlik eki değildir?

    • A) İnsanlar birlikte gülüştü.
    • B) İki komşu selamlaştı.
    • C) İki kardeş dövüştü.
    • D) İşçiler sabahtan beri çalıştı.
    • E) İki arkadaş görüştü.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Çalış- bu cümlede eylemi birlikte veya karşılıklı yapma anlamı kuran işteşlik eki taşımaz; çalışmak sözlükte fiil kökü olarak kullanılır. Diğer fiillerde işteşlik anlamı vardır.

  17. “Çocuklar birbirlerini gördüler.” cümlesinde fiilin işteş sayılmamasının nedeni nedir?

    • A) Öznenin çoğul olması
    • B) Yüklemin görülen geçmiş zamanda olması
    • C) Fiilin nesne alması
    • D) Birbirlerini sözcüğünün bulunması
    • E) Gör- fiilinin biçimce işteşlik eki almamış olması

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Birbirlerini sözcüğü cümleye karşılıklılık anlamı katsa da gör- fiili -ış/-iş/-uş/-üş işteşlik eki almamıştır; yüklem biçim bakımından etkendir.

  18. “Kitaplar öğretmenler tarafından okundu.” cümlesinin sözde öznesi hangisidir?

    • A) Kitaplar
    • B) Okuma işini yapanlar
    • C) Öğretmenler
    • D) Tarafından
    • E) Okundu

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Oku-n-du edilgen fiildir. Kitaplar eylemden etkilenen ve sözde özne olan ögedir. Öğretmenler tarafından ifadesi işi yapanları belirtir.

  19. Edilgen çatıyla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

    • A) Edilgen fiilde işi yapan her zaman dil bilgisel özne olarak bulunur.
    • B) Edilgen fiilde gerçek işi yapan gizlenebilir; etkilenen öge sözde özne olabilir.
    • C) Edilgen fiil yalnızca geçişsiz köklerden türetilir.
    • D) Edilgen fiil mutlaka karşılıklı eylem bildirir.
    • E) Edilgen fiilde dönüşlülük eki bulunması zorunludur.

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Edilgen çatıda eylemi yapan gerçek özne açıkça belirtilmeyebilir; “Cam silindi.” cümlesinde cam sözde öznedir. Edilgenlik işteşlik ve dönüşlülükten ayrıdır.

  20. Aşağıdakilerden hangisinde fiil cümlede nesne almamış olsa bile nesne alabilen geçişli fiildir?

    • A) Çocuk sabah güldü.
    • B) Yaşlı adam bankta oturdu.
    • C) Öğrenci bütün gün okudu.
    • D) Bebek bütün gün uyudu.
    • E) Çocuk bütün gün koştu.

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Okumak “neyi okudu?” sorusuyla kitap, dergi gibi nesneler alabilir; bu cümlede nesne söylenmemiş olması fiilin geçişli niteliğini değiştirmez.