Karma Test

MSÜ Türkçe Fiilde Çatı - Karma Test 3

MSÜ Türkçe Fiilde Çatı konusuna yönelik farklı zorluk seviyelerinden 20 sorudan oluşan Karma Test 3. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Türkçe
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
Fiilde Çatı
Test türü
Karma Test
Test numarası
3

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

“Anne bebeği uyuttu.” cümlesindeki “uyuttu” fiili oldurganlık/ettirgenlik yönünden hangisidir?

Soru 2 / 20

“Müdür raporu sekretere yazdırdı.” cümlesindeki “yazdırdı” fiili oldurganlık/ettirgenlik yönünden hangisidir?

Soru 3 / 20

“Komedyen seyircileri güldürdü.” cümlesindeki “güldürdü” fiili oldurganlık/ettirgenlik yönünden hangisidir?

Soru 4 / 20

“Ayşe elbiseyi terziye diktirdi.” cümlesindeki “diktirdi” fiili oldurganlık/ettirgenlik yönünden hangisidir?

Soru 5 / 20

“Bahçedeki ağaçlar kesildi.” cümlesinin sözde öznesi hangisidir?

Soru 6 / 20

“Kitap çocuklar tarafından okundu.” cümlesinde sözde özne hangisidir?

Soru 7 / 20

“Kapılar hızla kapatıldı.” cümlesinin sözde öznesi hangisidir?

Soru 8 / 20

Hangi cümlede edilgen çatılı fiil gerçek veya sözde özne kullanılmadan kurulmuştur?

Soru 9 / 20

Bir fiilin nesnesine göre geçişli olup olmadığı hangi sorularla denetlenir?

Soru 10 / 20

Aşağıdakilerin hangisinde fiil hem etken hem de nesnesine göre geçişlidir?

Soru 11 / 20

“Öğrenciler birbirini gördü.” cümlesindeki “gördü” yüklemi öznesine göre neden etken sayılır?

Soru 12 / 20

“Cam, görevli tarafından silindi.” cümlesinde “görevli tarafından” sözü neyi bildirir?

Soru 13 / 20

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birlikte işteşlik bildiren bir yüklem vardır?

Soru 14 / 20

“Lale bahçede sulandı.” cümlesindeki yüklemi doğru sınıflandıran seçenek hangisidir?

Soru 15 / 20

“Çocuklar birbirlerini kucakladı.” cümlesinde kucakladı fiilinin çatı türü nedir?

Soru 16 / 20

“Çocuk sustu.” ile “Öğretmen çocuğu susturdu.” fiilleri arasında hangi çatı ilişkisi vardır?

Soru 17 / 20

“Öğretmen öğrencilere kitabı okuttu.” cümlesindeki “okuttu” fiilinin yapısı için hangisi doğrudur?

Soru 18 / 20

Aşağıdaki cümlelerden hangisinde özne gerçek, yüklem ise nesne alamayan etken fiildir?

Soru 19 / 20

Dönüşlü ve işteş çatıyı ayıran aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur?

Soru 20 / 20

“Kapı kilitlendi. / Ayşe kendi kendine hazırlandı. / Arkadaşlar görüştü.” yüklemlerinin çatıları sırasıyla hangisidir?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. “Anne bebeği uyuttu.” cümlesindeki “uyuttu” fiili oldurganlık/ettirgenlik yönünden hangisidir?

    • A) Edilgen fiil
    • B) İşteş fiil
    • C) Ettirgen fiil
    • D) Dönüşlü fiil
    • E) Oldurgan fiil

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Uyumak geçişsiz bir fiildir. Uyu-t- biçiminde -t ekinin etkisiyle birini uyutma anlamı ve nesne alma özelliği kazanır; bu oldurganlıktır.

  2. “Müdür raporu sekretere yazdırdı.” cümlesindeki “yazdırdı” fiili oldurganlık/ettirgenlik yönünden hangisidir?

    • A) Ettirgen fiil
    • B) Oldurgan fiil
    • C) Dönüşlü fiil
    • D) Edilgen fiil
    • E) İşteş fiil

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Yazmak zaten geçişli bir fiildir. Yaz-dır- biçiminde işi bir başkasına, burada sekretere yaptırma anlamı kurulduğundan ettirgen çatıdır.

  3. “Komedyen seyircileri güldürdü.” cümlesindeki “güldürdü” fiili oldurganlık/ettirgenlik yönünden hangisidir?

    • A) Edilgen fiil
    • B) Oldurgan fiil
    • C) Dönüşlü fiil
    • D) İşteş fiil
    • E) Ettirgen fiil

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Gülmek nesne alamayan geçişsiz fiildir; gül-dür- biçimi seyircileri nesne yaparak eylemi geçişli hâle getirir. Bu dönüşüm oldurganlıktır.

  4. “Ayşe elbiseyi terziye diktirdi.” cümlesindeki “diktirdi” fiili oldurganlık/ettirgenlik yönünden hangisidir?

    • A) Oldurgan fiil
    • B) İşteş fiil
    • C) Ettirgen fiil
    • D) Dönüşlü fiil
    • E) Edilgen fiil

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Dikmek nesne alabilen geçişli bir fiildir. Dik-tir- biçimi dikme işini terziye yaptırmayı bildirir; bu yüzden ettirgen fiildir.

  5. “Bahçedeki ağaçlar kesildi.” cümlesinin sözde öznesi hangisidir?

    • A) Kesme işini yapan kişi
    • B) Bahçe
    • C) -il eki
    • D) Bahçedeki ağaçlar
    • E) Kesildi

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Kesil- edilgen fiildir; kesme işini yapan gerçek özne cümlede belirtilmemiştir. Kesilme eyleminden etkilenen bahçedeki ağaçlar sözde özne görevindedir.

  6. “Kitap çocuklar tarafından okundu.” cümlesinde sözde özne hangisidir?

    • A) Çocuklar
    • B) Tarafından
    • C) Okundu
    • D) Okuyan kişi
    • E) Kitap

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Oku-n-du edilgen fiildir. Okuma eyleminden etkilenen kitap sözde öznedir; çocuklar tarafından sözü işi yapanı bildirse de cümlenin sözde öznesi değildir.

  7. “Kapılar hızla kapatıldı.” cümlesinin sözde öznesi hangisidir?

    • A) Kapatan kişi
    • B) -ıl eki
    • C) Hızla
    • D) Kapılar
    • E) Kapatıldı

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Kapat-ıl-dı edilgen fiildir; kapatma eylemine uğrayan kapılar sözde öznedir. Gerçek yapan cümlede belirtilmemiştir ve yüklem kendisi özne olamaz.

  8. Hangi cümlede edilgen çatılı fiil gerçek veya sözde özne kullanılmadan kurulmuştur?

    • A) Camlar silindi.
    • B) Kitaplar dağıtıldı.
    • C) Kapı kapatıldı.
    • D) Mektup postalandı.
    • E) Bu sokakta gece yürünmez.

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Yürünmez fiili geçişsiz yürü- köküne edilgenlik eki almıştır; cümlede sözde özne olabilecek nesne bulunmaz. Diğer cümlelerde etkilenen adlar sözde özne konumundadır.

  9. Bir fiilin nesnesine göre geçişli olup olmadığı hangi sorularla denetlenir?

    • A) Neyi ve kimi?
    • B) Nerede ve ne zaman?
    • C) Ne kadar ve hangi yöne?
    • D) Niçin ve nasıl?
    • E) Kim tarafından ve ne zaman?

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Geçişli fiil doğrudan nesne alabilir. Yükleme “neyi?” veya “kimi?” sorusu yöneltildiğinde nesneyle yanıt alınabiliyorsa geçişli olma özelliği belirlenir.

  10. Aşağıdakilerin hangisinde fiil hem etken hem de nesnesine göre geçişlidir?

    • A) Ayşe kendi kendine yıkandı.
    • B) Öğrenci defteri açtı.
    • C) İki arkadaş selamlaştı.
    • D) Defter açıldı.
    • E) Çocuk gece uyudu.

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Öğrenci açma işini bizzat yaptığı için fiil etken; defteri nesnesini aldığı için geçişlidir. Diğer seçeneklerin en az birinde bu iki özellik birlikte bulunmaz.

  11. “Öğrenciler birbirini gördü.” cümlesindeki “gördü” yüklemi öznesine göre neden etken sayılır?

    • A) Çünkü fiil edilgenlik eki almıştır.
    • B) Çünkü fiil sadece isimlere bağlanır.
    • C) Çünkü çoğul özne tek başına işteşlik kurmaz.
    • D) Çünkü fiil yüklem değildir.
    • E) Çünkü fiil dönüşlülük eki almıştır.

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Gör- fiili bu cümlede morfolojik işteşlik eki taşımaz; öğrenciler gerçek öznedir. Birbirini sözü karşılıklı anlamı verse de fiil biçim bakımından etkendir.

  12. “Cam, görevli tarafından silindi.” cümlesinde “görevli tarafından” sözü neyi bildirir?

    • A) Yapılan eylemin zamanını
    • B) Sıfat tamlamasını
    • C) Sözde özneyi
    • D) Eylemi gerçekleştiren kişiyi
    • E) Yüklemin nesnesini

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Silindi edilgen fiildir; cam sözde öznedir. Görevli tarafından sözü gerçek işi yapanı belirtir ancak edilgen cümlede dil bilgisel özne görevini üstlenmez.

  13. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birlikte işteşlik bildiren bir yüklem vardır?

    • A) İşçiler koridorda koştular.
    • B) İşçiler binayı boyadılar.
    • C) İşçiler birbirine baktı.
    • D) İşçiler dinlendiler.
    • E) İşçiler koridorda koşuştular.

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Koşuş- fiili -uş ekiyle birden fazla kişinin birlikte ve karşılıklı olmayan biçimde koşmasını bildirir. Koştular çoğul özneli etken fiildir; işteşlik eki taşımaz.

  14. “Lale bahçede sulandı.” cümlesindeki yüklemi doğru sınıflandıran seçenek hangisidir?

    • A) Etken ve geçişli
    • B) İşteş ve geçişli
    • C) Ettirgen; lale gerçek özne
    • D) Edilgen; lale sözde özne
    • E) Dönüşlü ve geçişsiz

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Sulamak geçişli fiildir; sulan- biçiminde edilgenlik eki almıştır. Lale sulama işini yapan değil etkilenen öge olduğundan sözde öznedir.

  15. “Çocuklar birbirlerini kucakladı.” cümlesinde kucakladı fiilinin çatı türü nedir?

    • A) Çatı özelliği aranmaz
    • B) İşteş çatı
    • C) Edilgen çatı
    • D) Dönüşlü çatı
    • E) Etken çatı

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Kucakladı yüklemi morfolojik işteşlik eki taşımaz; çocuklar gerçek öznedir. Birbirlerini nesnesi anlamca karşılıklılık kurar ancak fiilin biçimini işteş yapmaz.

  16. “Çocuk sustu.” ile “Öğretmen çocuğu susturdu.” fiilleri arasında hangi çatı ilişkisi vardır?

    • A) Oldurganlık; geçişsiz fiil geçişli olmuştur.
    • B) Dönüşlülük; iş özneye dönmüştür.
    • C) Edilgenlik; iş yapan saklanmıştır.
    • D) Ettirgenlik; kök zaten geçişlidir.
    • E) İşteşlik; iki özne karşılıklı hareket etmiştir.

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Susmak doğrudan nesne alamaz; susturmak ise “kimi susturdu?” sorusuna çocuğu yanıtını alır. Bu geçişsizden geçişliye oldurgan dönüşümdür.

  17. “Öğretmen öğrencilere kitabı okuttu.” cümlesindeki “okuttu” fiilinin yapısı için hangisi doğrudur?

    • A) Okumak dönüşlü olmuştur.
    • B) Okumak geçişli olduğu için ettirgendir.
    • C) Okumak işteşlik eki almıştır.
    • D) Okumak edilgen hâle gelmiştir.
    • E) Okumak geçişsiz olduğu için oldurgandır.

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Okumak doğrudan nesne alabilen bir fiildir. Okutmak, okuma işinin öğrencilere yaptırılması anlamında ettirgen fiildir.

  18. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde özne gerçek, yüklem ise nesne alamayan etken fiildir?

    • A) Kapı açıldı.
    • B) Öğrenci kitabı açtı.
    • C) Bebek yavaşça uyudu.
    • D) Komşular selamlaştı.
    • E) Çocuk aynada yıkandı.

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Uyudu geçişsizdir; bebek uyuma işini gerçekleştiren gerçek öznedir. Kapı açıldı edilgen, yıkandı dönüşlü, selamlaştı işteş, açtı ise geçişli fiildir.

  19. Dönüşlü ve işteş çatıyı ayıran aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur?

    • A) İşteşlik eki olmayan her fiil dönüşlüdür.
    • B) Dönüşlüde iş başkasına yaptırılır, işteşte özne bulunmaz.
    • C) Dönüşlü fiilde gerçek özne olmaz; işteşte yalnız sözde özne olur.
    • D) Dönüşlüde özne kendi eyleminden etkilenir; işteşte eylem birlikte veya karşılıklı yapılır.
    • E) İki çatı da yalnız geçişsiz fiillerde kullanılır.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: “Ayşe yıkandı” dönüşlüdür; kişi eylemi kendi üzerinde gerçekleştirir. “İki arkadaş selamlaştı” karşılıklı, “kuşlar uçuştu” birlikte işteşliktir.

  20. “Kapı kilitlendi. / Ayşe kendi kendine hazırlandı. / Arkadaşlar görüştü.” yüklemlerinin çatıları sırasıyla hangisidir?

    • A) Etken – edilgen – işteş
    • B) Dönüşlü – işteş – etken
    • C) Edilgen – edilgen – dönüşlü
    • D) İşteş – dönüşlü – edilgen
    • E) Edilgen – dönüşlü – işteş

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Kilitlendi yükleminde kapı sözde öznedir; hazırlandı eylemi Ayşe tarafından kendi üzerinde gerçekleştirilir; görüştü karşılıklı yapılan işteş fiildir.