Zor Test

MSÜ Türkçe Fiilde Çatı - Zor Test

MSÜ Türkçe Fiilde Çatı konusuna yönelik 20 soruluk zor seviye test. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Türkçe
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
Fiilde Çatı
Test türü
Zor Test

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

“Çocuk kapıyı açtı.” ve “Kapı açıldı.” yüklemlerinin çatı farkı hangi seçenekte doğrudur?

Soru 2 / 20

“Ayşe kendini yıkadı.” ile “Ayşe kendi kendine yıkandı.” cümlelerinin yüklemleri öznesine göre sırasıyla nasıldır?

Soru 3 / 20

“İki dost selamlaştı.” ve “Kuşlar uçuştu.” fiillerinin işteşlik türleri sırasıyla hangisidir?

Soru 4 / 20

“Çocuk güldü.” → “Öğretmen çocuğu güldürdü.” dönüşümü için doğru açıklama hangisidir?

Soru 5 / 20

“Öğrenci metni yazdı.” → “Öğretmen metni öğrenciye yazdırdı.” dönüşümünün çatı sonucu nedir?

Soru 6 / 20

“Bütün duvarlar sabah boyandı.” cümlesiyle ilgili hangisi doğrudur?

Soru 7 / 20

“Müdür belgeleri çalışanlara hazırlattı.” cümlesindeki “hazırlattı” için hangisi doğrudur?

Soru 8 / 20

“Ali banyoda kendi kendine yıkandı.” ve “Bebek bakıcısı tarafından yıkandı.” cümlelerindeki “yıkandı” fiillerinin çatıları sırasıyla hangisidir?

Soru 9 / 20

Aşağıdaki cümlelerin hangisindeki -ş sesleri işteşlik eki değildir?

Soru 10 / 20

“Çocuklar birbirlerini gördüler.” cümlesinde fiilin işteş sayılmamasının nedeni nedir?

Soru 11 / 20

“Kitaplar öğretmenler tarafından okundu.” cümlesinin sözde öznesi hangisidir?

Soru 12 / 20

Edilgen çatıyla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Soru 13 / 20

Aşağıdakilerden hangisinde fiil cümlede nesne almamış olsa bile nesne alabilen geçişli fiildir?

Soru 14 / 20

“Lale bahçede sulandı.” cümlesindeki yüklemi doğru sınıflandıran seçenek hangisidir?

Soru 15 / 20

“Çocuklar birbirlerini kucakladı.” cümlesinde kucakladı fiilinin çatı türü nedir?

Soru 16 / 20

“Çocuk sustu.” ile “Öğretmen çocuğu susturdu.” fiilleri arasında hangi çatı ilişkisi vardır?

Soru 17 / 20

“Öğretmen öğrencilere kitabı okuttu.” cümlesindeki “okuttu” fiilinin yapısı için hangisi doğrudur?

Soru 18 / 20

Aşağıdaki cümlelerden hangisinde özne gerçek, yüklem ise nesne alamayan etken fiildir?

Soru 19 / 20

Dönüşlü ve işteş çatıyı ayıran aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur?

Soru 20 / 20

“Kapı kilitlendi. / Ayşe kendi kendine hazırlandı. / Arkadaşlar görüştü.” yüklemlerinin çatıları sırasıyla hangisidir?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. “Çocuk kapıyı açtı.” ve “Kapı açıldı.” yüklemlerinin çatı farkı hangi seçenekte doğrudur?

    • A) İlki etken, ikincisi edilgendir.
    • B) İlki dönüşlü, ikincisi işteştir.
    • C) İlki edilgen, ikincisi etkendir.
    • D) İkisi de işteştir.
    • E) İkisi de edilgendir.

    Doğru cevap: A

    Çözüm: İlk cümlede çocuk açma eylemini yapan gerçek öznedir. İkincide kapı sözde özne, açıl- fiilindeki -ıl edilgenlik ekidir.

  2. “Ayşe kendini yıkadı.” ile “Ayşe kendi kendine yıkandı.” cümlelerinin yüklemleri öznesine göre sırasıyla nasıldır?

    • A) Dönüşlü – dönüşlü
    • B) Etken – dönüşlü
    • C) Etken – edilgen
    • D) İşteş – etken
    • E) Edilgen – dönüşlü

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Yıkadı fiili dönüşlülük eki almamış etken fiildir; kendini nesnesidir. Yıkandı fiilindeki -n eki ve kendi kendine anlatımı dönüşlü çatıyı oluşturur.

  3. “İki dost selamlaştı.” ve “Kuşlar uçuştu.” fiillerinin işteşlik türleri sırasıyla hangisidir?

    • A) Karşılıklı – karşılıklı
    • B) Birlikte – birlikte
    • C) Karşılıklı – birlikte
    • D) İkisinde de dönüşlü
    • E) Birlikte – karşılıklı

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Selamlaşmak iki kişinin birbirini selamlamasıyla karşılıklı işteş; uçuşmak ise çok sayıda kuşun birlikte uçmasıyla birlikte işteştir.

  4. “Çocuk güldü.” → “Öğretmen çocuğu güldürdü.” dönüşümü için doğru açıklama hangisidir?

    • A) Geçişli fiil edilgen olmuştur.
    • B) Fiil dönüşlü olmuştur.
    • C) Geçişli fiil ettirgen olmuştur.
    • D) Geçişsiz fiil geçişli yapılarak oldurgan olmuştur.
    • E) İşteş fiil kurulmuştur.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Gülmek geçişsiz fiildir; güldürmek “kimi güldürdü?” sorusuna çocuğu yanıtını verir. -dür eki fiili oldurgan yapar.

  5. “Öğrenci metni yazdı.” → “Öğretmen metni öğrenciye yazdırdı.” dönüşümünün çatı sonucu nedir?

    • A) Dönüşlülük
    • B) Edilgenlik
    • C) İşteşlik
    • D) Oldurganlık
    • E) Ettirgenlik

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Yazmak zaten nesne alabilen geçişli fiildir. Yazdırmak, işi öğrenciye yaptırmayı bildirir; geçişli kökten yaptırma ekiyle ettirgenlik oluşur.

  6. “Bütün duvarlar sabah boyandı.” cümlesiyle ilgili hangisi doğrudur?

    • A) Duvarlar sözde öznedir ve yüklem edilgendir.
    • B) Boyandı işteş fiildir.
    • C) Fiil isim soylu olduğundan çatı aranmaz.
    • D) Boyandı dönüşlü fiildir.
    • E) Duvarlar gerçek özne olarak boyama işini yapmıştır.

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Boya-n-dı sözcüğündeki -n edilgenliktir. Boyama işini duvarlar gerçekleştirmez; duvarlar eylemden etkilendiği için sözde özne olur.

  7. “Müdür belgeleri çalışanlara hazırlattı.” cümlesindeki “hazırlattı” için hangisi doğrudur?

    • A) Birlikte işteştir.
    • B) Geçişli kökten ettirgendir.
    • C) Geçişsiz kökten oldurgandır.
    • D) Dönüşlü çatılıdır.
    • E) Edilgen çatılıdır.

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Hazırlamak nesne alabilen geçişli fiildir. Hazırlatmak belgeleri çalışanlara hazırlatma anlamı taşıdığı için ettirgenlik bildirir.

  8. “Ali banyoda kendi kendine yıkandı.” ve “Bebek bakıcısı tarafından yıkandı.” cümlelerindeki “yıkandı” fiillerinin çatıları sırasıyla hangisidir?

    • A) Edilgen – edilgen
    • B) Dönüşlü – dönüşlü
    • C) Dönüşlü – edilgen
    • D) Etken – işteş
    • E) İşteş – edilgen

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Ali kendi üzerinde yıkama eylemini yaptığı için ilk kullanım dönüşlüdür. Bebek yıkama işini kendisi yapmaz; bakıcısı tarafından sözü ikinci kullanımın edilgen olduğunu gösterir.

  9. Aşağıdaki cümlelerin hangisindeki -ş sesleri işteşlik eki değildir?

    • A) İnsanlar birlikte gülüştü.
    • B) İki komşu selamlaştı.
    • C) İki kardeş dövüştü.
    • D) İşçiler sabahtan beri çalıştı.
    • E) İki arkadaş görüştü.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Çalış- bu cümlede eylemi birlikte veya karşılıklı yapma anlamı kuran işteşlik eki taşımaz; çalışmak sözlükte fiil kökü olarak kullanılır. Diğer fiillerde işteşlik anlamı vardır.

  10. “Çocuklar birbirlerini gördüler.” cümlesinde fiilin işteş sayılmamasının nedeni nedir?

    • A) Öznenin çoğul olması
    • B) Yüklemin görülen geçmiş zamanda olması
    • C) Fiilin nesne alması
    • D) Birbirlerini sözcüğünün bulunması
    • E) Gör- fiilinin biçimce işteşlik eki almamış olması

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Birbirlerini sözcüğü cümleye karşılıklılık anlamı katsa da gör- fiili -ış/-iş/-uş/-üş işteşlik eki almamıştır; yüklem biçim bakımından etkendir.

  11. “Kitaplar öğretmenler tarafından okundu.” cümlesinin sözde öznesi hangisidir?

    • A) Kitaplar
    • B) Okuma işini yapanlar
    • C) Öğretmenler
    • D) Tarafından
    • E) Okundu

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Oku-n-du edilgen fiildir. Kitaplar eylemden etkilenen ve sözde özne olan ögedir. Öğretmenler tarafından ifadesi işi yapanları belirtir.

  12. Edilgen çatıyla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

    • A) Edilgen fiilde işi yapan her zaman dil bilgisel özne olarak bulunur.
    • B) Edilgen fiilde gerçek işi yapan gizlenebilir; etkilenen öge sözde özne olabilir.
    • C) Edilgen fiil yalnızca geçişsiz köklerden türetilir.
    • D) Edilgen fiil mutlaka karşılıklı eylem bildirir.
    • E) Edilgen fiilde dönüşlülük eki bulunması zorunludur.

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Edilgen çatıda eylemi yapan gerçek özne açıkça belirtilmeyebilir; “Cam silindi.” cümlesinde cam sözde öznedir. Edilgenlik işteşlik ve dönüşlülükten ayrıdır.

  13. Aşağıdakilerden hangisinde fiil cümlede nesne almamış olsa bile nesne alabilen geçişli fiildir?

    • A) Çocuk sabah güldü.
    • B) Yaşlı adam bankta oturdu.
    • C) Öğrenci bütün gün okudu.
    • D) Bebek bütün gün uyudu.
    • E) Çocuk bütün gün koştu.

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Okumak “neyi okudu?” sorusuyla kitap, dergi gibi nesneler alabilir; bu cümlede nesne söylenmemiş olması fiilin geçişli niteliğini değiştirmez.

  14. “Lale bahçede sulandı.” cümlesindeki yüklemi doğru sınıflandıran seçenek hangisidir?

    • A) Etken ve geçişli
    • B) İşteş ve geçişli
    • C) Ettirgen; lale gerçek özne
    • D) Edilgen; lale sözde özne
    • E) Dönüşlü ve geçişsiz

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Sulamak geçişli fiildir; sulan- biçiminde edilgenlik eki almıştır. Lale sulama işini yapan değil etkilenen öge olduğundan sözde öznedir.

  15. “Çocuklar birbirlerini kucakladı.” cümlesinde kucakladı fiilinin çatı türü nedir?

    • A) Çatı özelliği aranmaz
    • B) İşteş çatı
    • C) Edilgen çatı
    • D) Dönüşlü çatı
    • E) Etken çatı

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Kucakladı yüklemi morfolojik işteşlik eki taşımaz; çocuklar gerçek öznedir. Birbirlerini nesnesi anlamca karşılıklılık kurar ancak fiilin biçimini işteş yapmaz.

  16. “Çocuk sustu.” ile “Öğretmen çocuğu susturdu.” fiilleri arasında hangi çatı ilişkisi vardır?

    • A) Oldurganlık; geçişsiz fiil geçişli olmuştur.
    • B) Dönüşlülük; iş özneye dönmüştür.
    • C) Edilgenlik; iş yapan saklanmıştır.
    • D) Ettirgenlik; kök zaten geçişlidir.
    • E) İşteşlik; iki özne karşılıklı hareket etmiştir.

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Susmak doğrudan nesne alamaz; susturmak ise “kimi susturdu?” sorusuna çocuğu yanıtını alır. Bu geçişsizden geçişliye oldurgan dönüşümdür.

  17. “Öğretmen öğrencilere kitabı okuttu.” cümlesindeki “okuttu” fiilinin yapısı için hangisi doğrudur?

    • A) Okumak dönüşlü olmuştur.
    • B) Okumak geçişli olduğu için ettirgendir.
    • C) Okumak işteşlik eki almıştır.
    • D) Okumak edilgen hâle gelmiştir.
    • E) Okumak geçişsiz olduğu için oldurgandır.

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Okumak doğrudan nesne alabilen bir fiildir. Okutmak, okuma işinin öğrencilere yaptırılması anlamında ettirgen fiildir.

  18. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde özne gerçek, yüklem ise nesne alamayan etken fiildir?

    • A) Kapı açıldı.
    • B) Öğrenci kitabı açtı.
    • C) Bebek yavaşça uyudu.
    • D) Komşular selamlaştı.
    • E) Çocuk aynada yıkandı.

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Uyudu geçişsizdir; bebek uyuma işini gerçekleştiren gerçek öznedir. Kapı açıldı edilgen, yıkandı dönüşlü, selamlaştı işteş, açtı ise geçişli fiildir.

  19. Dönüşlü ve işteş çatıyı ayıran aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur?

    • A) İşteşlik eki olmayan her fiil dönüşlüdür.
    • B) Dönüşlüde iş başkasına yaptırılır, işteşte özne bulunmaz.
    • C) Dönüşlü fiilde gerçek özne olmaz; işteşte yalnız sözde özne olur.
    • D) Dönüşlüde özne kendi eyleminden etkilenir; işteşte eylem birlikte veya karşılıklı yapılır.
    • E) İki çatı da yalnız geçişsiz fiillerde kullanılır.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: “Ayşe yıkandı” dönüşlüdür; kişi eylemi kendi üzerinde gerçekleştirir. “İki arkadaş selamlaştı” karşılıklı, “kuşlar uçuştu” birlikte işteşliktir.

  20. “Kapı kilitlendi. / Ayşe kendi kendine hazırlandı. / Arkadaşlar görüştü.” yüklemlerinin çatıları sırasıyla hangisidir?

    • A) Etken – edilgen – işteş
    • B) Dönüşlü – işteş – etken
    • C) Edilgen – edilgen – dönüşlü
    • D) İşteş – dönüşlü – edilgen
    • E) Edilgen – dönüşlü – işteş

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Kilitlendi yükleminde kapı sözde öznedir; hazırlandı eylemi Ayşe tarafından kendi üzerinde gerçekleştirilir; görüştü karşılıklı yapılan işteş fiildir.