Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim-fiil kullanılmıştır?
- A) Kütüphanenin kapısı açıldı.
- B) Kitap okumak bana iyi gelir.
- C) Arkadaşım erkenden geldi.
- D) Bütün öğrenciler sustu.
- E) Bugün hava hızla soğudu.
Doğru cevap: B
Çözüm: Okumak sözcüğü oku- fiiline -mak eki getirilerek kurulmuştur; eylemi adlaştırdığı için isim-fiildir.
Hangi cümlede bir sıfat-fiil, hemen ardından gelen ismi nitelemektedir?
- A) Yolcular sabah erkenden geldi.
- B) Görevli kapıyı yavaşça açtı.
- C) Tren perondan hareket etti.
- D) Gelen yolcular sıraya girdi.
- E) Herkes biletini kontrol etti.
Doğru cevap: D
Çözüm: Gelen sözcüğü gel- fiilinden -en ekiyle türemiştir ve yolcular adını nitelediği için sıfat-fiildir.
“Öğrenci soruyu gülerek yanıtladı.” cümlesindeki “gülerek” hangi fiilimsi türüdür?
- A) İsim-fiil
- B) Sıfat-fiil
- C) Çekimli fiil
- D) Zarf-fiil
- E) Kalıcı isim
Doğru cevap: D
Çözüm: Gülerek sözcüğü gül- fiiline -erek zarf-fiil eki getirilerek oluşur; yanıtlamanın nasıl yapıldığını gösterir.
“Gülüşünü duyunca rahatladım.” cümlesindeki “gülüşünü” sözcüğünün kökenindeki fiilimsi türü hangisidir?
- A) Sıfat-fiil
- B) Zarf-fiil
- C) İsim-fiil
- D) Çekimli fiil
- E) Edat
Doğru cevap: C
Çözüm: Gül-üş biçimindeki -üş, eylemi adlaştıran isim-fiil ekidir; sözcüğün iyelik ve belirtme ekleri alması bu kökeni değiştirmez.
“Ders bitince herkes dışarı çıktı.” cümlesindeki “bitince” hangi görevde kullanılmıştır?
- A) Sıfat-fiil olarak ismi niteler.
- B) İsim-fiil olarak özne görevindedir.
- C) Zarf-fiil olarak zaman ilişkisi kurar.
- D) Çekimli fiil olarak yüklemdir.
- E) İsim çekimiyle çoğul anlamı verir.
Doğru cevap: C
Çözüm: Bitince, bit- fiiline -ince eklenmesiyle oluşan zarf-fiildir ve dışarı çıkma eyleminin zamanını belirtir.
Aşağıdaki söz gruplarının hangisinde -acak eki sıfat-fiil yapmıştır?
- A) Yarın okuyacak.
- B) Akşam çıkacak.
- C) Birazdan başlayacak.
- D) Yola çıkacak.
- E) Okunacak kitaplar
Doğru cevap: E
Çözüm: Okunacak sözcüğü kitaplar adının önünde onu nitelemektedir; tek başına yüklem olan diğer biçimler çekimli fiildir.
“Yüzmeyi seviyor.” cümlesindeki “yüzmeyi” sözcüğü neden isim-fiildir?
- A) Yüzme eylemini bir ad gibi karşılar.
- B) İsimden yeni bir fiil türetir.
- C) Gelecek zamanı bildirir.
- D) Özneyle kişi bakımından uyumludur.
- E) Önündeki adı nitelendirir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Yüz-me-yi yapısında -me isim-fiil ekidir, -yi belirtme hâli ekidir; sözcük seviyor yükleminin nesnesidir.
“Gülerek gelen çocuk annesini gördü.” cümlesindeki iki fiilimsi sırasıyla hangi türdedir?
- A) Zarf-fiil, sıfat-fiil
- B) İsim-fiil, sıfat-fiil
- C) Sıfat-fiil, zarf-fiil
- D) Zarf-fiil, isim-fiil
- E) İsim-fiil, zarf-fiil
Doğru cevap: A
Çözüm: Gülerek (-erek) zarf-fiildir ve gelme biçimini bildirir; gelen (-en) sıfat-fiildir ve çocuk adını niteler.
“Kitap okumayı sevenler bu salonda buluşuyor.” cümlesindeki fiilimsilerle ilgili doğru bilgi hangisidir?
- A) İki zarf-fiil ve bir çekimli fiil vardır.
- B) Yalnız bir sıfat-fiil bulunmaktadır.
- C) İki isim-fiil dışında eylem yoktur.
- D) Sıfat-fiillerin ikisi de sıfat görevindedir.
- E) Bir isim-fiil ve adlaşmış bir sıfat-fiil vardır.
Doğru cevap: E
Çözüm: Okumayı isim-fiildir. Sevenler ise -en sıfat-fiilinin çoğul eki alarak adlaşmış biçimidir; buluşuyor çekimli yüklemdir.
“Öğretmenin yazdığı notları yeniden okudum.” cümlesinde “yazdığı” sözcüğünün özelliği hangisidir?
- A) Yazmak eylemini adlaştıran isim-fiildir.
- B) Okuma eylemine durum katan zarf-fiildir.
- C) Notları niteleyen sıfat-fiildir.
- D) Geçmiş zamanla çekimlenmiş yüklemdir.
- E) İsim köküne getirilmiş çoğul çekimidir.
Doğru cevap: C
Çözüm: Yazdığı sözcüğünde -dık sıfat-fiil eki bulunur; notları adını belirtir. Okudum cümlenin çekimli fiilidir.
“Çocuğun gülüşünü duyunca annesi sevindi.” cümlesindeki fiilimsi sırası hangisidir?
- A) Sıfat-fiil, isim-fiil
- B) Zarf-fiil, isim-fiil
- C) İsim-fiil, zarf-fiil
- D) Sıfat-fiil, zarf-fiil
- E) İki sıfat-fiil
Doğru cevap: C
Çözüm: Gülüşünü sözcüğünün temelinde -üş isim-fiil eki; duyunca sözcüğünde -unca zarf-fiil eki vardır. Sevindi yüklemdir.
“Koşarak gelen öğrenci soruyu çözmeyi başardı.” cümlesinde kaç fiilimsi vardır?
- A) Bir
- B) Üç
- C) İki
- D) Dört
- E) Hiç
Doğru cevap: B
Çözüm: Koşarak (-arak) zarf-fiil, gelen (-en) sıfat-fiil ve çözmeyi (-me) isim-fiildir. Başardı çekimli yüklemdir.
“Kaybolan dosyayı bulmak için erkenden geldik.” cümlesindeki fiilimsi türleri hangileridir?
- A) İsim-fiil ve zarf-fiil
- B) İki sıfat-fiil
- C) İki zarf-fiil
- D) Sıfat-fiil ve isim-fiil
- E) Yalnız isim-fiil
Doğru cevap: D
Çözüm: Kaybolan sözcüğü dosyayı niteleyen sıfat-fiildir; bulmak -mak ekiyle yapılmış isim-fiildir. Geldik çekimli fiildir.
“Geç kalmadan evden çıkmak için hazırlandık.” cümlesinde hangi iki fiilimsi türü bulunur?
- A) İki sıfat-fiil
- B) İsim-fiil ve sıfat-fiil
- C) Zarf-fiil ve isim-fiil
- D) Zarf-fiil ve sıfat-fiil
- E) Yalnız çekimli fiil
Doğru cevap: C
Çözüm: Kalmadan biçimindeki -madan zarf-fiil, çıkmak biçimindeki -mak isim-fiil ekidir. Hazırlandık yüklemdir.
“Okuduğu kitabı bitirince yeniden anlatmaya başladı.” cümlesindeki fiilimsi türlerinin sırası hangisidir?
- A) İsim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil
- B) Sıfat-fiil, isim-fiil, zarf-fiil
- C) Sıfat-fiil, zarf-fiil, isim-fiil
- D) Zarf-fiil, sıfat-fiil, isim-fiil
- E) Sıfat-fiil, zarf-fiil, zarf-fiil
Doğru cevap: C
Çözüm: Okuduğu (-dık) kitabı niteleyen sıfat-fiil; bitirince (-ince) zarf-fiil; anlatmaya (-ma) yönelme eki almış isim-fiildir.
“Beklemeyi bilmeyen çocuk kapıya koşarak ilerledi.” cümlesinde hangi fiilimsi dizilişi vardır?
- A) Sıfat-fiil, isim-fiil, zarf-fiil
- B) İsim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil
- C) İsim-fiil, zarf-fiil, sıfat-fiil
- D) Zarf-fiil, sıfat-fiil, isim-fiil
- E) İsim-fiil, sıfat-fiil, sıfat-fiil
Doğru cevap: B
Çözüm: Beklemeyi (-me) isim-fiil, bilmeyen (-en) çocuk adını niteleyen sıfat-fiil, koşarak (-arak) zarf-fiildir.
“Yazı yazmayı seviyor.” ile “Sakın yazma!” cümlelerindeki -ma eklerinin görevleri sırasıyla hangileridir?
- A) Olumsuzluk eki, isim-fiil eki
- B) İki ayrı isim-fiil eki
- C) İki ayrı olumsuzluk eki
- D) İsim-fiil eki, olumsuzluk eki
- E) Sıfat-fiil eki, olumsuzluk eki
Doğru cevap: D
Çözüm: Yazmayı sözcüğündeki -ma eylemi adlaştırırken emir cümlesindeki yazma sözcüğünün -ma eki eylemi olumsuzlaştırır.
“Kapıyı açıp içeri girince sessizce oturdu.” cümlesindeki zarf-fiil sayısı kaçtır?
- A) İki
- B) Bir
- C) Üç
- D) Dört
- E) Hiç
Doğru cevap: A
Çözüm: Açıp (-ıp) ve girince (-ince) iki ayrı zarf-fiildir. Oturdu çekimli fiildir; sessizce ise fiil kökünden yapılmış zarf-fiil değildir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem adlaşmış sıfat-fiil hem de isim-fiil vardır?
- A) Gelen öğrenci sınıfa sessizce girdi.
- B) Konuşmadan önce herkes yerini aldı.
- C) Öğretmen sınıfa girince herkes sustu.
- D) Gelenlerin konuşmasını dikkatle dinledik.
- E) Yarın gelecek konukları bekliyoruz.
Doğru cevap: D
Çözüm: Gelenlerin sözcüğünde adlaşmış -en sıfat-fiili, konuşmasını sözcüğünde konuş-ma isim-fiili vardır; diğer seçenekler iki türü birlikte içermez.
“Çekmecede duran notları okumadan dosyalamış.” cümlesinde fiilimsi türleri sırasıyla hangileridir?
- A) Zarf-fiil, sıfat-fiil
- B) İsim-fiil, sıfat-fiil
- C) Sıfat-fiil, zarf-fiil
- D) İsim-fiil, zarf-fiil
- E) İki zarf-fiil
Doğru cevap: C
Çözüm: Duran (-an) notları niteleyen sıfat-fiildir; okumadan (-madan) dosyalama işine durum katan zarf-fiildir. Dosyalamış yüklem olarak çekimlidir.