“Gülerek gelen çocuk annesini gördü.” cümlesindeki iki fiilimsi sırasıyla hangi türdedir?
- A) Zarf-fiil, sıfat-fiil
- B) İsim-fiil, sıfat-fiil
- C) Sıfat-fiil, zarf-fiil
- D) Zarf-fiil, isim-fiil
- E) İsim-fiil, zarf-fiil
Doğru cevap: A
Çözüm: Gülerek (-erek) zarf-fiildir ve gelme biçimini bildirir; gelen (-en) sıfat-fiildir ve çocuk adını niteler.
“Kitap okumayı sevenler bu salonda buluşuyor.” cümlesindeki fiilimsilerle ilgili doğru bilgi hangisidir?
- A) İki zarf-fiil ve bir çekimli fiil vardır.
- B) Yalnız bir sıfat-fiil bulunmaktadır.
- C) İki isim-fiil dışında eylem yoktur.
- D) Sıfat-fiillerin ikisi de sıfat görevindedir.
- E) Bir isim-fiil ve adlaşmış bir sıfat-fiil vardır.
Doğru cevap: E
Çözüm: Okumayı isim-fiildir. Sevenler ise -en sıfat-fiilinin çoğul eki alarak adlaşmış biçimidir; buluşuyor çekimli yüklemdir.
“Öğretmenin yazdığı notları yeniden okudum.” cümlesinde “yazdığı” sözcüğünün özelliği hangisidir?
- A) Yazmak eylemini adlaştıran isim-fiildir.
- B) Okuma eylemine durum katan zarf-fiildir.
- C) Notları niteleyen sıfat-fiildir.
- D) Geçmiş zamanla çekimlenmiş yüklemdir.
- E) İsim köküne getirilmiş çoğul çekimidir.
Doğru cevap: C
Çözüm: Yazdığı sözcüğünde -dık sıfat-fiil eki bulunur; notları adını belirtir. Okudum cümlenin çekimli fiilidir.
“Çocuğun gülüşünü duyunca annesi sevindi.” cümlesindeki fiilimsi sırası hangisidir?
- A) Sıfat-fiil, isim-fiil
- B) Zarf-fiil, isim-fiil
- C) İsim-fiil, zarf-fiil
- D) Sıfat-fiil, zarf-fiil
- E) İki sıfat-fiil
Doğru cevap: C
Çözüm: Gülüşünü sözcüğünün temelinde -üş isim-fiil eki; duyunca sözcüğünde -unca zarf-fiil eki vardır. Sevindi yüklemdir.
“Koşarak gelen öğrenci soruyu çözmeyi başardı.” cümlesinde kaç fiilimsi vardır?
- A) Bir
- B) Üç
- C) İki
- D) Dört
- E) Hiç
Doğru cevap: B
Çözüm: Koşarak (-arak) zarf-fiil, gelen (-en) sıfat-fiil ve çözmeyi (-me) isim-fiildir. Başardı çekimli yüklemdir.
“Kaybolan dosyayı bulmak için erkenden geldik.” cümlesindeki fiilimsi türleri hangileridir?
- A) İsim-fiil ve zarf-fiil
- B) İki sıfat-fiil
- C) İki zarf-fiil
- D) Sıfat-fiil ve isim-fiil
- E) Yalnız isim-fiil
Doğru cevap: D
Çözüm: Kaybolan sözcüğü dosyayı niteleyen sıfat-fiildir; bulmak -mak ekiyle yapılmış isim-fiildir. Geldik çekimli fiildir.
“Geç kalmadan evden çıkmak için hazırlandık.” cümlesinde hangi iki fiilimsi türü bulunur?
- A) İki sıfat-fiil
- B) İsim-fiil ve sıfat-fiil
- C) Zarf-fiil ve isim-fiil
- D) Zarf-fiil ve sıfat-fiil
- E) Yalnız çekimli fiil
Doğru cevap: C
Çözüm: Kalmadan biçimindeki -madan zarf-fiil, çıkmak biçimindeki -mak isim-fiil ekidir. Hazırlandık yüklemdir.
“Sabah yürümek bana iyi geliyor.” cümlesinde “yürümek” hangi öge görevindedir?
- A) Yüklem
- B) Yer tamlayıcısı
- C) Zarf tümleci
- D) Özne
- E) Belirtili nesne
Doğru cevap: D
Çözüm: Yürümek isim-fiili bu cümlede iyi gelen şeyin ne olduğunu bildirir ve özne görevindedir; geliyor çekimli yüklemdir.
“Okunacak soruları önceden işaretledik.” cümlesindeki “okunacak” nasıl açıklanır?
- A) Gelecek anlamı taşıyan sıfat-fiildir.
- B) Gelecek zamanla çekimli tek yüklemdir.
- C) Çokluk ve iyelik eki almış isimdir.
- D) Koşul bildiren zarf-fiildir.
- E) Eylemi adlaştıran isim-fiildir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Okunacak sözcüğü oku-n-acak yapısında sıfat-fiildir; soruları adını niteler. İşaretledik çekimli yüklemdir.
“Defterini kapatıp arkadaşını dinledi.” cümlesinde “kapatıp” neyi sağlar?
- A) İki eylem arasında sıralama bağlantısı kurar.
- B) Bir adı niteleyen sıfat-fiil oluşturur.
- C) Eylemi belirtili nesneye dönüştürür.
- D) Cümleyi gelecek zamanla çekimler.
- E) Kendi başına bitmiş yargı oluşturur.
Doğru cevap: A
Çözüm: Kapatıp, kapat- fiiline -ıp zarf-fiil eki alarak kapatma ile dinleme eylemleri arasında sıralama kurmuştur.
“Hiç düşünmeden karar verdi.” cümlesinin fiilimsi incelemesi hangisidir?
- A) Düşünmeden isim-fiildir; verdi sıfat-fiildir.
- B) Düşünmeden bir zarf-fiildir; verdi yüklemdir.
- C) Düşünmeden sıfat-fiildir; karar yüklemdir.
- D) Düşünmeden çekimli fiildir; verdi isimdir.
- E) Cümlede hiçbir fiilimsi bulunmamaktadır.
Doğru cevap: B
Çözüm: Düşünmeden sözcüğündeki -meden zarf-fiil eki asıl eyleme durum anlamı katar; verdi çekimli fiildir.
“Düşünerek konuşan kişi herkesi etkiledi.” cümlesindeki ilk iki fiilimsinin işlevleri hangisidir?
- A) İsim olma ve zamanı çekimleme
- B) İsmi niteleme ve yer belirtme
- C) İki farklı kişiyle fiil çekimleme
- D) İki ayrı eylemi adlaştırma
- E) Durum bildirme ve ismi niteleme
Doğru cevap: E
Çözüm: Düşünerek zarf-fiil olarak konuşma biçimini bildirir; konuşan sıfat-fiil olarak kişi adını niteler.
“Konuyu anlamak ilk adımdır.” cümlesindeki isim-fiil için hangisi doğrudur?
- A) Sıfat-fiil olarak adı nitelemiştir.
- B) Zarf-fiil olarak zaman bildirmiştir.
- C) Eylemi adlaştırarak özne kurmuştur.
- D) Birinci kişi kipiyle yüklem olmuştur.
- E) Kendi başına çoğul kişi anlamı taşır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Anlamak fiili -mak isim-fiil eki almıştır. Konuyu anlamak öbeği cümlenin öznesidir; adımdır yüklemdir.
“Dün gelenlere haber verdik.” cümlesinde “gelenlere” hangi yapıdadır?
- A) Sıfat-fiil, yalnız gelecek zaman çekimi
- B) İsim-fiil, ayrılma hâli çekimi
- C) Zarf-fiil, kişi ve kip çekimi
- D) Adlaşmış sıfat-fiil, çoğul ve yönelme çekimi
- E) Yalnız isim kökü, yapım eki olmadan
Doğru cevap: D
Çözüm: Gel-en-ler-e çözümlemesinde -en sıfat-fiil, -ler çoğul ve -e yönelme ekidir; isim düşmüş olduğundan sözcük adlaşmıştır.
“Haber vermeden çıkmak doğru olmaz.” cümlesinin fiilimsi türleri sırasıyla hangisidir?
- A) Sıfat-fiil, sıfat-fiil
- B) Zarf-fiil, isim-fiil
- C) İsim-fiil, zarf-fiil
- D) Zarf-fiil, sıfat-fiil
- E) İki isim-fiil
Doğru cevap: B
Çözüm: Vermeden -meden ekiyle zarf-fiil, çıkmak -mak ekiyle isim-fiildir. Olmaz yüklemdir.
“Bekleyen çocuk konuşmadan ayrıldı.” cümlesinde kaç fiilimsi bulunur?
- A) Bir
- B) Üç
- C) Dört
- D) İki
- E) Hiç
Doğru cevap: D
Çözüm: Bekleyen sıfat-fiil olarak çocuk adını niteler; konuşmadan zarf-fiil olarak ayrılma eyleminin tarzını belirtir.
“Öğrendiğim konuları arkadaşlarıma anlattım.” cümlesindeki sıfat-fiil eki hangisidir?
- A) -ma
- B) -arak
- C) -ıp
- D) -mak
- E) -dik
Doğru cevap: E
Çözüm: Öğrendiğim sözcüğü öğren-diğ-im çözümlemesinde -dik sıfat-fiil ekinin ses değişimli biçimini taşır; konuları niteler.
“Onu görünce seslendim.” cümlesinde fiilimsi için hangi değerlendirme doğrudur?
- A) Seslendim, isim-fiil olarak kullanılır.
- B) Görünce, ses adını nitelemektedir.
- C) Görünce, kişi ve zamanla çekimlenmiştir.
- D) Cümlede sadece isim-fiil bulunmaktadır.
- E) Görünce, asıl eylemin zamanını belirler.
Doğru cevap: E
Çözüm: Görünce -ünce biçimiyle zarf-fiildir; seslenme eyleminin gerçekleştiği zamanı belirtir.
“Yapılacak işleri listeledik.” cümlesindeki fiilimsi neyi niteler?
- A) İşleri adını
- B) Listeledik yüklemini
- C) Cümledeki kişiyi
- D) Zaman belirtecini
- E) Başka bir fiilimsiyi
Doğru cevap: A
Çözüm: Yapılacak sözcüğü -acak sıfat-fiil ekini taşır ve işleri adını niteler; listeledik çekimli fiildir.
“Akşam dönecek misafirleri bekliyoruz.” cümlesinin “dönecek” sözcüğü için hangisi yanlıştır?
- A) Misafirleri adını nitelemektedir.
- B) Cümlenin tek çekimli yüklemidir.
- C) -ecek sıfat-fiil ekini almıştır.
- D) Eylemden türetilmiş bir niteleyicidir.
- E) Fiilimsi görevindedir.
Doğru cevap: B
Çözüm: Dönecek bu cümlede misafirleri sözcüğünü niteleyen sıfat-fiildir. Cümlenin çekimli yüklemi bekliyoruzdur.