“Kitap kapağı” ifadesinde kurulan tamlamanın türü nedir?
- A) Sıfat tamlaması
- B) Belirtisiz isim tamlaması
- C) Zincirleme isim tamlaması
- D) Belirtili isim tamlaması
- E) Edat grubu
Doğru cevap: B
Çözüm: “Kitap kapağı” söz grubunda kitap adında ilgi eki yoktur; kapağı sözcüğü iyelik eki taşır. Tamlayan ilgi eki almaz, tamlanan üçüncü kişi iyelik eki alır. İlk ad ikinci adın türünü veya işlevini belirler.
"Yolun uzunluğu on kilometreyi buldu." cümlesinde "uzunluk" hangi tür anlam taşır?
- A) Nitel anlam
- B) Mecaz anlam
- C) Terim dışı anlam
- D) Soyut anlam
- E) Nicel anlam
Doğru cevap: E
Çözüm: Uzunluk ölçülebilir bir büyüklüğü anlatır; bu bağlamda nicel anlamlıdır.
"Akşam saatlerinde hava yeniden soğuyabilir." cümlesi hangi anlamı taşır?
- A) Kesinlik
- B) Eşitlik
- C) Kanıksama
- D) Olasılık
- E) Pişmanlık
Doğru cevap: D
Çözüm: "Soğuyabilir" gerçekleşmesi kesin olmayan bir ihtimali belirtir; sonuç kesinleşmemiştir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “birkaç” sözcüğü doğru yazılmıştır?
- A) Birkaç sayfa daha okudum.
- B) Bir kaç kitap daha aldım.
- C) Bir-kaç çocuk bahçeye çıktı.
- D) Birkaçşey daha okudum.
- E) Bir kaç kişi daha geldi.
Doğru cevap: A
Çözüm: “Birkaç” bitişik yazılır; “birkaç şey” biçiminde ise şey sözcüğü ayrı kalır.
Aşağıdaki dönüşümlerden hangisinde ünlü daralması vardır?
- A) Sen-e → sana
- B) Ağız-ım → ağzım
- C) Dert-i → derdi
- D) Bir-cik → biricik
- E) Ye-y-ecek → yiyecek
Doğru cevap: E
Çözüm: Ye- fiili y ile başlayan yapıyla birleşince kökteki e, i olur: yiyecek. Diğerleri farklı ses olaylarını örnekler.
"Sesi karanlık odayı aydınlattı." sözünde "aydınlattı" sözcüğü, "Konuyu örneklerle aydınlattı." cümlesindeki kullanımına göre nasıl değerlendirilir?
- A) İki cümlede de yalnız temel anlam kullanılır.
- B) İlkinde somut ve soyut alanlar çağrıştırılır.
- C) İlkinde terim, ikincisinde yansıma vardır.
- D) İkisinde de kişi adı nesne yerine kullanılır.
- E) İkincisinde nesnenin fiziksel ışığı artar.
Doğru cevap: B
Çözüm: İlk sözde sesin ışık etkisi yaratması duyuların aktarımıdır; ikinci sözde aydınlatmak, açıklığa kavuşturmak anlamındadır.
"Bilimsel bir iddiayı değerlendirirken onu ilk söyleyen kişinin ününe kapılmak kolaydır. Oysa iddianın hangi verilerle desteklendiği, nasıl sınandığı ve başka gözlemlerle uyuşup uyuşmadığı daha önemlidir." Bu metindeki temel karşıtlık hangisidir?
- A) Kişinin ününe güvenmek ile kanıta dayanmak
- B) Yeni gözlem yapmak ile verileri gizlemek
- C) Bilimsel konu seçmek ile sanat eseri üretmek
- D) İddiaları çoğaltmak ile deneyleri azaltmak
- E) Başka kişileri dinlemek ile yalnız çalışmak
Doğru cevap: A
Çözüm: "Oysa" bağlacıyla ün temelli kabul eleştirilir; onun yerine denetlenebilir kanıt önerilir.
Hayvan türünün adında yer adının yazımı hangi örnekte doğrudur?
- A) Van kedisi
- B) van kedisi türü
- C) Van Kedisi adı
- D) Van-kedisi yavrusu
- E) van Kedisi cinsi
Doğru cevap: A
Çözüm: Yer adıyla oluşturulan tür adlarında özel ad büyük, tür adı küçük harfle başlar: Van kedisi.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde gereklilik kipi kullanılmıştır?
- A) Bugün erken kalkmalısın.
- B) Bugün erken kalkacaksın.
- C) Bugün erken kalkarsın.
- D) Bugün erken kalkıyorsun.
- E) Bugün erken kalktın.
Doğru cevap: A
Çözüm: Kalkmalısın fiilindeki -malı eylemin yapılmasının gerektiğini belirtir. Diğer seçenekler geçmiş, gelecek, şimdiki ve geniş zaman çekimleridir.
Açıklamanın ardından örnekler sıralanacaksa iki noktanın kullanımı hangi seçenekte doğrudur?
- A) Şu araçlar gerekiyor: makas, cetvel, yapıştırıcı.
- B) Şu araçlar: bugün lazım olacak.
- C) Bana, şunları getir: lütfen yarın.
- D) Okulda: arkadaşlarımla buluştum.
- E) Öğretmenim: defterimi kontrol etti.
Doğru cevap: A
Çözüm: “Şu araçlar gerekiyor” ifadesi ardından gelecek örnekleri haber verdiği için iki noktayla tamamlanabilir; liste ögeleri virgülle ayrılır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yalnızca özne ve yüklem vardır?
- A) Çocuk dün uyudu.
- B) Mert okula yürüdü.
- C) Kuşlar ötüyor.
- D) Ali defterini buldu.
- E) Ece sessizce gülümsedi.
Doğru cevap: C
Çözüm: Kuşlar gerçek özne, ötüyor çekimli yüklemdir. Cümlede nesne, yer tamlayıcısı veya zarf tümleci yoktur; diğer seçeneklerde en az bir ek öge bulunur.
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde yüklem öznesine göre etkendir?
- A) Cam sabah silindi.
- B) Ayşe kendi kendine giyindi.
- C) Arkadaşlar kucaklaştı.
- D) Çocuk masayı düzenledi.
- E) Bahçe sulandı.
Doğru cevap: D
Çözüm: Düzenleme işini çocuk gerçek özne olarak gerçekleştirmiştir. Silindi ve sulandı edilgen, giyindi dönüşlü, kucaklaştı karşılıklı işteş çatılıdır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “-ın/-in” sesleri bir ilgi ekinin parçası değildir?
- A) Gelin kapıda bekliyordu.
- B) Suyun rengi değişti.
- C) Bahçenin duvarı boyandı.
- D) Çocuğun oyuncağı kırıldı.
- E) Evin penceresi açıktı.
Doğru cevap: A
Çözüm: Gelin sözcüğü burada başlı başına bir isimdir; sonundaki -in ayrı bir ilgi eki değildir. Öteki cümlelerde evin, suyun, çocuğun ve bahçenin adları tamlayan eki almıştır.
"Dersin uzamasını istemiyordum; yine de soruları aceleyle geçmeseydim daha iyi anlayacaktım." sözünden hangi yargı çıkarılabilir?
- A) Konuşan, öğretmenin bütün soruları eksik açıkladığını kanıtlamaktadır.
- B) Konuşan, kendi davranışının öğrenmesini olumsuz etkilediğini düşünmektedir.
- C) Konuşan, derste hiçbir soruyu yanıtlamadığını belirtmektedir.
- D) Konuşan, dersin uzamasının kesinlikle yararlı olduğunu savunmaktadır.
- E) Konuşan, gelecekte daha kısa dersler tasarladığını duyurmaktadır.
Doğru cevap: B
Çözüm: "Aceleyle geçmeseydim daha iyi anlayacaktım" ifadesi, kişinin kendi tutumunun öğrenmesini sınırladığına yönelik değerlendirmesidir.
“Evden çıkarken söylenen sözleri unutmak kolay değil.” cümlesinde fiilimsi türlerinin sırası hangisidir?
- A) Zarf-fiil, sıfat-fiil, isim-fiil
- B) Sıfat-fiil, zarf-fiil, isim-fiil
- C) İsim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil
- D) Zarf-fiil, isim-fiil, sıfat-fiil
- E) Zarf-fiil, zarf-fiil, isim-fiil
Doğru cevap: A
Çözüm: Çıkarken (-ken) zaman bildirir; söylenen (-en) sözleri niteler; unutmak (-mak) eylemi adlaştırır.
Bir romanın adı için aşağıdaki yazımlardan hangisi özel adlarda bağlaç kullanımına uygundur?
- A) Suç Ve Ceza romanı
- B) Suç ve Ceza
- C) suç ve Ceza kitabı
- D) Suç ve ceza adlı eser
- E) Suç-ve-Ceza baskısı
Doğru cevap: B
Çözüm: Eser adını oluşturan sözcükler büyük harfle başlar; içteki ve bağlacı küçük yazılır: Suç ve Ceza.
Bir ankette A ve B seçeneğine birinci gün 32 ve 18, ikinci gün 28 ve 42 oy verilmiştir. İki gün toplamında B seçeneğinin oy oranı yüzde kaçtır?
- A) 45
- B) 55
- C) 40
- D) 60
- E) 50
Doğru cevap: E
Çözüm: B toplamı 18+42=60, tüm oylar 32+18+28+42=120’dir. B oranı 60/120=%50 olur.
Hem isimden fiil yapım eki hem de görülen geçmiş zaman çekim eki taşıyan sözcük hangisidir?
- A) Tuzladı
- B) Okuyacak
- C) Sevildi
- D) Görmüş
- E) Koşardı
Doğru cevap: A
Çözüm: Tuz-la-dı sözcüğünde -la isimden fiil türeten yapım, -dı geçmiş zaman çekim ekidir. Diğer fiillerin kökleri fiildir.
“Gelecek hafta yapılacak sınava hazırlanıyoruz.” cümlesindeki yer tamlayıcısı hangisidir?
- A) Yapılacak
- B) Gelecek hafta yapılacak sınava
- C) Hazırlanıyoruz
- D) Gelecek hafta
- E) Sınava
Doğru cevap: B
Çözüm: “Neye hazırlanıyoruz?” sorusuna yanıt veren söz öbeği bütünüyle “gelecek hafta yapılacak sınava”dır. Gelecek hafta ifadesi niteleme grubunun içindedir.
Aşağıdaki iki fiilden hangisi “-yor” eki aldığında her ikisinde de ünlü daralması gösterir?
- A) Yürü- ve uyu-
- B) Başla- ve bekle-
- C) Gör- ve sev-
- D) Gül- ve bil-
- E) Dur- ve otur-
Doğru cevap: B
Çözüm: Başla- → başlıyor, bekle- → bekliyor dönüşümünde a ve e ünlüleri daralır. Diğer ikililerde fiil kökleri a/e ile bitmez.