Hangi söz grubunda belirtili isim tamlamasının tamlayanı kendi içinde bir sıfat tamlamasıdır?
- A) Eski evin penceresi
- B) Evin penceresi
- C) Evin bahçe kapısı
- D) Evin eski penceresi
- E) Bahçe kapısı
Doğru cevap: A
Çözüm: Eski ev, sıfat tamlamasıdır; eski evin sözü ise belirtili isim tamlamasının tamlayanı olur. Evin eski penceresi örneğinde sıfat, tamlayanı değil tamlananı niteler.
Hangi söz grubunda belirtili isim tamlamasının tamlananı bir sıfat tarafından nitelenmiştir?
- A) Mavi çocuğun çantası
- B) Çocuğun mavi çantası
- C) Çocuğun çantası
- D) Çocuğun okul çantası
- E) Kırmızı çanta
Doğru cevap: B
Çözüm: Çocuğun mavi çantası söz grubunda çantası tamlananına mavi sıfatı bağlanır. Mavi çocuğun çantası örneğinde sıfat tamlayanın içindedir; okul çantası ise isim tamlamasıdır.
Aşağıdakilerin hangisinde iki isim tamlaması iç içe geçerek zincirleme yapı oluşturmuştur?
- A) Sitenin kapısı
- B) Kapıya kadar
- C) Sitenin otopark kapısı
- D) Yeni site
- E) Site kapısı
Doğru cevap: C
Çözüm: Otopark kapısı belirtisiz isim tamlamasıdır; sitenin sözcüğü bu tamlamayla ikinci bir ilgi ilişkisi kurar. İki tamlama iç içe olduğu için zincirleme isim tamlaması vardır.
Aşağıdaki tamlamalardan hangisinde tamlayan çoğul, tamlanan tekil isim biçimindedir?
- A) Kuşun yuvası
- B) Geniş yuva
- C) Kuşun yuvaları
- D) Kuşların yuvası
- E) Kuş yuvası
Doğru cevap: D
Çözüm: Kuşların sözcüğü -lar çoğul ve -ın ilgi eki almıştır. Yuvası sözcüğü çokluk eki taşımayan iyelik ekli tamlanandır; diğer seçenekler bu iki koşulu birlikte sağlamaz.
Aşağıdaki örneklerden hangisinde belirtili isim tamlamasının tamlananı çoğul eki almıştır?
- A) Çocuk kalemi
- B) Çocuğun kalemi
- C) Çocukların kalemi
- D) Mavi kalemler
- E) Çocuğun kalemleri
Doğru cevap: E
Çözüm: Çocuğun kalemleri örneğinde -ler çokluk eki tamlanan kalemleri sözcüğündedir. Çocukların kalemi örneğinde ise çokluk eki tamlayandadır; mavi kalemler belirtili isim tamlaması değildir.
Hangi belirtili isim tamlamasında hem tamlayan hem de tamlanan çokluk eki taşır?
- A) Öğrencilerin defterleri
- B) Öğrencilerin defteri
- C) Öğrenci defterleri
- D) Öğrencinin defterleri
- E) Yeni defterler
Doğru cevap: A
Çözüm: Öğrencilerin sözcüğündeki -ler tamlayanı, defterleri sözcüğündeki -ler tamlananı çoğul yapar. Öteki belirtili tamlamalarda çoğulluk bu iki ögede birden bulunmaz.
Aşağıdakilerden hangisinin tamamı belirtisiz isim tamlamasıdır?
- A) Uzun tatil
- B) Yaz tatili
- C) Tatil gibi
- D) Okulun yaz tatili
- E) Yazın tatili
Doğru cevap: B
Çözüm: Yaz tatili sözünde yaz tamlayanı ilgi eki almaz; tatili iyelik eki taşır. Yazın tatili belirtili, okulun yaz tatili zincirleme, uzun tatil sıfat, tatil gibi edat grubudur.
Hangi örnekte sıfat tamlaması, belirtili isim tamlamasının tamlayanı içinde yer alır?
- A) Binanın eski kapısı
- B) Binanın kapısı
- C) O eski binanın kapısı
- D) Eski bina kapısı
- E) Bina kapısı
Doğru cevap: C
Çözüm: O eski bina sıfatlarla belirtilmiş bir isim öbeğidir; binanın biçiminde ilgi eki alıp kapısı tamlananına bağlanır. Binanın eski kapısı örneğinde sıfat tamlananı niteler.
Aşağıdaki dönüşümlerden hangisinde belirtili isim tamlaması, ilgi eki kaldırıldığında belirtisiz isim tamlamasına dönüşmüştür?
- A) Eski kapı → kapının eskisi
- B) Bahçe kapısı → bahçenin kapısı
- C) Evin kapısı → evin eski kapısı
- D) Bahçenin kapısı → bahçe kapısı
- E) Kapı gibi → kapı kolu
Doğru cevap: D
Çözüm: Bahçenin kapısı belirtilidir; bahçenin sözcüğündeki ilgi eki kaldırılarak bahçe kapısı kurulunca belirtisiz tamlama oluşur. Diğer dönüşümlerde bu yön ve işlem birlikte sağlanmaz.
Hangi seçenekte verilen iki söz grubu da aynı tür isim tamlamasıdır?
- A) Evin çatısı – çatı katı
- B) Çatı katı – eski çatı
- C) Okulun sınıf kapısı – okul çantası
- D) Yeni kitap – kitabın sayfası
- E) Evin çatısı – çocuğun oyuncağı
Doğru cevap: E
Çözüm: Evin çatısı ve çocuğun oyuncağı tamlayanda ilgi, tamlananda iyelik eki taşıyan iki belirtili isim tamlamasıdır. Diğer çiftlerde farklı tamlama türleri bir araya getirilmiştir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “-ın/-in” sesleri bir ilgi ekinin parçası değildir?
- A) Gelin kapıda bekliyordu.
- B) Suyun rengi değişti.
- C) Bahçenin duvarı boyandı.
- D) Çocuğun oyuncağı kırıldı.
- E) Evin penceresi açıktı.
Doğru cevap: A
Çözüm: Gelin sözcüğü burada başlı başına bir isimdir; sonundaki -in ayrı bir ilgi eki değildir. Öteki cümlelerde evin, suyun, çocuğun ve bahçenin adları tamlayan eki almıştır.
Hangi seçenekte verilen söz gruplarının ikisi de sıfat tamlamasıdır?
- A) Kuşların yuvası – dağ yolu
- B) İki kuş – yüksek dağ
- C) Okul kapısı – köy yolu
- D) Kuş yuvası – yüksek dağ
- E) İki kuş – dağın eteği
Doğru cevap: B
Çözüm: İki, kuş ismini sayıca; yüksek, dağ ismini nitelikçe belirtir. Dolayısıyla ikisi de sıfat tamlamasıdır. Diğer seçeneklerin en az birinde isim tamlaması bulunur.
Hangi seçenekte yalnızca belirtisiz isim tamlamaları verilmiştir?
- A) Yeni defter – sokak lambası
- B) Sınıfın defteri – sokak lambası
- C) Sınıf defteri – sokak lambası
- D) Sınıf defteri – kırmızı lamba
- E) Sınıfın defteri – sokağın lambası
Doğru cevap: C
Çözüm: Sınıf defteri ve sokak lambası öbeklerinde ilk isim ilgi eki almadan ikinci isme bağlanır, ikinci isim iyelik eki taşır. İkisi de belirtisiz isim tamlamasıdır.
Hangi seçenekte verilen söz gruplarının ikisi de belirtili isim tamlamasıdır?
- A) Evin kapı anahtarı – çocuğun defteri
- B) Ev anahtarı – çocuğun defteri
- C) Evin anahtarı – kapı anahtarı
- D) Evin anahtarı – çocuğun defteri
- E) Eski anahtar – çocuğun defteri
Doğru cevap: D
Çözüm: Evin anahtarı ve çocuğun defteri tamlayanlarında ilgi, tamlananlarında iyelik eki taşıyan belirtili isim tamlamalarıdır. Diğer çiftlerin en az biri belirtisiz, zincirleme veya sıfat tamlamasıdır.
Hangi seçenekteki iki söz grubu da zincirleme isim tamlamasıdır?
- A) Okulun kapısı – telefon ekranı
- B) Geniş sınıf – annemin telefonu
- C) Sınıf kapısı – telefon ekranı
- D) Okulun sınıfı – annemin telefonu
- E) Okulun sınıf kapısı – annemin telefon ekranı
Doğru cevap: E
Çözüm: Sınıf kapısı ve telefon ekranı içteki belirtisiz tamlamalardır; okulun ve annemin tamlayanları eklendiğinde ikisi de zincirleme yapıya dönüşür.
Aşağıdakilerden hangisi sıfat tamlaması değil, belirtili isim tamlamasıdır?
- A) Yolun sonu
- B) Beş kitap
- C) Birkaç kişi
- D) Hangi soru
- E) Mavi gömlek
Doğru cevap: A
Çözüm: Yolun sözcüğü -un ilgi eki, sonu sözcüğü iyelik eki taşıdığı için belirtili isim tamlamasıdır. Diğer dört seçenekte bir sıfat isimden önce gelip onu belirtir veya niteler.
Aşağıdakilerden hangisi belirtisiz isim tamlaması değildir?
- A) Yağmur damlası
- B) Kentin ışıkları
- C) Masa örtüsü
- D) Kitap kapağı
- E) Okul bahçesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Kentin ışıkları öbeğinde kentin sözcüğü ilgi eki almış, ışıkları iyelik eki taşımıştır; bu belirtili isim tamlamasıdır. Öteki dört seçenek belirtisiz isim tamlamasıdır.
Aşağıdakilerden hangisi zincirleme isim tamlaması değildir?
- A) Okulun bahçe kapısı
- B) Müdürün çalışma odası
- C) Sınıf kapısı
- D) Annemin telefon ekranı
- E) Apartmanın giriş kapısı
Doğru cevap: C
Çözüm: Sınıf kapısı tek bir belirtisiz isim tamlamasıdır; bunun içinde başka bir isim tamlaması yer almaz. Diğer seçeneklerde içteki tamlama dıştaki tamlayana bağlanır.
Aşağıdaki söz gruplarından hangisinde hem tamlayan hem tamlanan aitlik/ilgi ekleriyle belirtili isim tamlaması kurmuştur?
- A) Güzel oyuncak
- B) Oyuncak gibi
- C) Çocuğun oyuncak kutusu
- D) Çocuğun oyuncağı
- E) Çocuk oyuncağı
Doğru cevap: D
Çözüm: Çocuğun sözcüğünde -un ilgi eki, oyuncağı sözcüğünde üçüncü kişi iyelik eki vardır. Çocuk oyuncağı belirtisiz, çocuğun oyuncak kutusu zincirleme, güzel oyuncak sıfattır.
İsim ve sıfat tamlamalarıyla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
- A) Belirtili isim tamlamasında tamlayan ilgi eki alır.
- B) Sıfat tamlamasında sıfat genellikle isimden önce kullanılır.
- C) Zincirleme isim tamlamasında tamlamalar iç içe kurulabilir.
- D) Belirtisiz isim tamlamasında tamlayan ilgi eki almaz.
- E) Bütün isim tamlamalarında tamlayan mutlaka ilgi eki alır.
Doğru cevap: E
Çözüm: Belirtisiz isim tamlamalarında tamlayan ilgi eki almaz: okul çantası örneği bunu gösterir. Bu yüzden bütün isim tamlamalarında ilgi eki bulunduğu yargısı yanlıştır.