"Bir kitabın hangi yaşta okunduğu, okurda bıraktığı izi değiştirebilir. Çocukken yalnız olaylarını izlediğimiz bir romanı yıllar sonra insanların kararlarını anlamak için yeniden okuyabiliriz. Bu yüzden bazı kitaplara ikinci kez dönmek, aynı yolu tekrar yürümek değildir." Bu parçanın ana düşüncesi hangisidir?
- A) Her roman yalnız çocukluk çağında okununca anlaşılabilir.
- B) Bir kitabı ikinci kez okumak ilk okumadan daha az yararlıdır.
- C) Kitapları anlamak için olayların sırasını ezberlemek gerekir.
- D) İnsanlar yıllar geçtikçe aynı kitaplara ilgilerini yitirir.
- E) Yaşam deneyimi değiştikçe kitaplardan çıkarılan anlam da değişebilir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Parça, okurun yaş ve deneyiminin eseri yorumlama biçimini değiştirebildiğini vurgular; tek bir yaş veya okuma biçimi dayatmaz.
"Mahalle aralarında kalan küçük yeşil alanlar, çocukların oyun oynadığı ve komşuların karşılaştığı yerlerdir. Bu alanlar azaldığında yalnız ağaçlar değil, günlük karşılaşma fırsatları da kaybolur." Bu parçaya en uygun başlık hangisidir?
- A) Mahallede Yeşil Alanların Yeri
- B) Ağaçların Büyüme Hızı
- C) Kentte Ulaşım Araçları
- D) Çocuk Oyunlarının Kuralları
- E) Komşulukta Teknoloji Kullanımı
Doğru cevap: A
Çözüm: Parça yeşil alanların hem fiziksel hem toplumsal işlevini anlatır; başlık iki boyutu kapsamalıdır.
"Not defterimi bir süredir yanımda taşıyorum. Yolda duyduğum ilginç sözleri, okurken aklıma gelen soruları ve unutmaktan çekindiğim fikirleri oraya yazıyorum. Sonra dönüp baktığımda günlük hayatın küçük ayrıntılarını yeniden görüyorum." Bu parçanın konusu nedir?
- A) Defterlerin üretiminde kullanılan malzeme
- B) Yazılı sınavlara hazırlanmanın yolları
- C) Günlük hayattaki ulaşım sorunları
- D) Fikirlerin yayımlanma koşulları
- E) Günlük gözlemleri not etme alışkanlığı
Doğru cevap: E
Çözüm: Bütün cümleler bir not defterine gözlem ve fikir kaydetme alışkanlığı çevresinde toplanmıştır.
"Bir etkinliği planlarken yalnız katılımcı sayısını düşünmek yeterli değildir. Salonun erişilebilirliği, etkinliğin saati ve duyuruların anlaşılır olması da katılımı etkiler." Bu parçada aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
- A) Salonun erişilebilirliğine
- B) Etkinliğin bilet fiyatına
- C) Etkinliğin yapılacağı saate
- D) Duyuruların anlaşılırlığına
- E) Katılımcı sayısını gözetmeye
Doğru cevap: B
Çözüm: Parçada erişim, saat, duyuru ve katılımcı sayısı anılır; bilet ücretine ilişkin hiçbir bilgi verilmez.
"Bir harita, belirli bir bölgenin kuş bakışı görünümünü küçültülmüş biçimde gösterir. Haritada kullanılan işaretlerin açıklaması, gösterilen yerlerin okunmasını kolaylaştırır." Bu metinde hangi anlatım biçimi ağır basar?
- A) Öyküleyici anlatım
- B) Açıklayıcı anlatım
- C) Betimleyici anlatım
- D) Tartışmacı anlatım
- E) Kinayeli anlatım
Doğru cevap: B
Çözüm: Metin haritanın ne işe yaradığını nesnel biçimde açıklar; olay dizisi, tartışma veya izlenim sunmaz.
"Sokağın sonunda mavi kapılı küçük bir ev vardı. Pencere önlerindeki saksılardan mor çiçekler taşıyor, ahşap panjurlar duvara koyu çizgiler düşürüyordu." Bu parçada baskın anlatım biçimi hangisidir?
- A) Öyküleme
- B) Tartışma
- C) Tanık gösterme
- D) Sayısal kanıt
- E) Betimleme
Doğru cevap: E
Çözüm: Evin ve çevresinin görünüş ayrıntıları okuyucunun gözünde canlandırılır; olayların ilerlemesi anlatılmaz.
"Otobüsten indiğinde yağmur dinmişti. Çantasından anahtarını çıkardı, köşedeki fırına uğradı ve sonra eve yöneldi." Metinde hangi anlatım biçimi öne çıkar?
- A) Betimleme
- B) Karşılaştırma
- C) Tanımlama
- D) Tartışma
- E) Öyküleme
Doğru cevap: E
Çözüm: Kişinin art arda yaptığı eylemler zaman sırasıyla verilmiştir; bu öykülemenin belirleyici özelliğidir.
"Bir kentte tarihî binaları korumak, yalnız duvarlarını onarmak değildir. O yapıların hangi amaçla kullanıldığını ve mahalle yaşamındaki yerini de düşünmek gerekir. Aksi hâlde bakımlı ama çevresinden kopuk bir bina elde edilebilir." Parçada vurgulanan düşünce hangisidir?
- A) Tarihî binalar yalnız dış görünüşleri yenilenerek korunabilir.
- B) Koruma, yapının toplumsal bağını da gözeten bütüncül bir yaklaşım ister.
- C) Eski yapılar işlevleri ne olursa olsun boş bırakılmalıdır.
- D) Mahalle yaşamı tarihî yapıların korunmasıyla ilgisizdir.
- E) Bütün tarihî binalar aynı kullanım amacıyla değerlendirilmelidir.
Doğru cevap: B
Çözüm: Yazar fiziksel onarımın tek başına yeterli olmadığını, yapının işlevi ve çevresiyle birlikte düşünülmesi gerektiğini savunur.
"Bir öğretmen, ders sonunda öğrencilerden konuyu kendi sözcükleriyle anlatmalarını istiyor. Böylece yalnız defterdeki cümlelerin tekrar edilmesini değil, bilginin öğrencinin zihninde nasıl düzenlendiğini de görebiliyor. Aynı tanımı ezberlemek ile kavramı açıklamak arasındaki fark burada belirginleşiyor." Bu parçadan hangisine ulaşılamaz?
- A) Öğretmen öğrencinin bilgiyi yorumlayışını görmek istemektedir.
- B) Kendi sözcükleriyle açıklama yapmak anlamayı gösterebilir.
- C) Yalnızca tanımı tekrarlamak anlayışın kanıtı olmayabilir.
- D) Öğrencinin ifadeleri öğretmene farklı bilgiler verebilir.
- E) Ezbere dayalı öğrencilerin tümü sınavlarda düşük not almaktadır.
Doğru cevap: E
Çözüm: Metin açıklama ile ezber arasındaki ayrımı gösterir ancak sınav notları ve tüm öğrenciler hakkında evrensel bir sonuç vermez.
"Bir belgeselin ilk dakikalarında kameranın uzun süre boş bir istasyonda dolaşması izleyeni sabırsızlandırabilir. ----. Çünkü anlatıcı, sesini yükseltmeden de bir yerin terk edilmişliğini hissettirebilir." Boşluğa anlam bütünlüğünü sağlayacak cümle hangisidir?
- A) Üstelik istasyonun yapım tarihi ayrıca açıklanmalıdır.
- B) Bu nedenle bütün belgesellerde konuşmalar hızlandırılmalıdır.
- C) Oysa bu sessizlik, filmin anlattığı duygunun bir parçasıdır.
- D) Böylece kamera görüntüsü, anlatının konusundan bütünüyle ayrılır.
- E) Kısacası seyircilerin sabırsızlığı filmin tek ölçütüdür.
Doğru cevap: C
Çözüm: İlk cümlede olası sabırsızlık, son cümlede sessizliğin anlamı vardır. "Oysa" ile bu görünür karşıtlık kurulur.
"I. Bu nedenle köy halkı eski su yolunu onarmaya karar verdi. II. Yaz sonuna doğru pınardan gelen su azalmıştı. III. Onarım tamamlandığında su, bahçelere yeniden ulaşabildi. IV. Önce yol boyunca tıkanan taş kanallar temizlendi." Cümleler anlamlı bir paragraf oluşturacak biçimde nasıl sıralanır?
- A) I – II – IV – III
- B) II – I – IV – III
- C) II – IV – I – III
- D) IV – II – I – III
- E) III – I – II – IV
Doğru cevap: B
Çözüm: Önce sorun görülür (II), ardından onarım kararı alınır (I), işlem uygulanır (IV) ve sonuç oluşur (III). "Bu nedenle" önceki soruna bağlanır.
"(I) Evde bitki yetiştirmek sabır gerektirir. (II) Her bitkinin ışık ve su ihtiyacı farklıdır. (III) Bu nedenle bakım yöntemini bitkinin türüne göre düzenlemek gerekir. (IV) Bazı şehirlerde bisiklet yolları ulaşımı rahatlatır. (V) Doğru bakım, bitkinin gelişimini gözlemlemeyi de kolaylaştırır." Parçadaki akışı bozan cümle çıkarılınca hangi düşünce bütünlüğü korunur?
- A) Bisiklet yollarının şehir içi ulaşıma etkisi
- B) Şehirde spor alanlarının yaygınlaşması
- C) Bitkilerin yalnız yaz mevsiminde gelişebilmesi
- D) Bitki bakımının tür ve ihtiyaçlara göre düzenlenmesi
- E) Evde kullanılan bakım araçlarının maliyeti
Doğru cevap: D
Çözüm: IV bisiklet yoluna kayar; kalan cümlelerde ihtiyaçları dikkate alarak bitki bakımının yapılması işlenir.
"Müzelerin yalnız geçmişi gösteren sessiz depolar olduğunu sanırdım. Geçen hafta katıldığım atölyede bir eserin hangi malzemelerle yapıldığını öğrenince fikrim değişti. ----" Sonuç için hangisi en uygundur?
- A) Bir eserin değerini yalnız ne kadar eski olduğu belirler diye düşündüm.
- B) Bu nedenle müzelerdeki bütün eserlerin dokunulabilir olması gerekir.
- C) Müzelerin, ziyaretçiyi öğrenme sürecine katabilen yerler olduğunu gördüm.
- D) Artık her müzenin aynı atölyeyi düzenlediğini kesin olarak biliyorum.
- E) Geçmişe ait bütün eserlerin sergilenmesinin gereksiz olduğunu anladım.
Doğru cevap: C
Çözüm: Yazar önceki yargısını bir atölye deneyimiyle değiştirir; uygun sonuç müzelerin etkileşimli öğrenme yönünü vurgular.
"Kentte yürüyenler için gölgelik alanların önemi sıcak günlerde daha belirginleşir. Dar kaldırımlar ile ağaçsız yollar birleştiğinde kısa mesafeler bile yorucu olabilir. Bu nedenle yol planında yalnız araçların geçişine odaklanmak eksik bir yaklaşımdır." Bu parçaya en uygun başlık hangisidir?
- A) Araçların Teknik Özellikleri
- B) Ağaçların Türlere Göre Sınıflanması
- C) Yolculuklarda Yakıt Tüketimi
- D) Kent Planlamasında Yaya Konforu
- E) Şehirlerde Tarihî Bina Onarımı
Doğru cevap: D
Çözüm: Gölgelik ve kaldırım örnekleri yayaların rahat yürüyebilmesine bağlanır; doğru başlık tüm örnekleri kapsar.
"Bir araştırmacı, kentte kuşların azaldığını söylüyor. Ancak yalnız kendi sokağındaki gözlemlerine dayanıyor. Aynı kentteki parklar, kıyılar ve boş alanlar incelenmeden tüm kent için sonuca varmak güçtür. Dar bir gözlem alanı önemli bir başlangıçtır ama tek başına kapsamlı bir hüküm kurdurmaz." Bu parçanın asıl düşüncesi hangisidir?
- A) Bir sokakta yapılan gözlemler her zaman bütün kent için geçerlidir.
- B) Kuş sayısına ilişkin gözlemler ancak kıyı bölgelerinde yapılmalıdır.
- C) Araştırmacılar kentle ilgili bütün araştırmaları aynı gün tamamlamalıdır.
- D) Gözlemden çıkarılan sonucun kapsamı, incelenen alanın sınırını aşmamalıdır.
- E) Gözlem yöntemi hiçbir konuda güvenilir bir başlangıç sağlayamaz.
Doğru cevap: D
Çözüm: Yazar yerel gözlemi değersiz saymaz; yalnız ondan tüm kente genelleme yapmanın kanıt gerektirdiğini söyler.
"I. Bir süre sonra denemelerini komşularına da okutmaya başladı. II. Başlangıçta yazdıklarını kimseye göstermemeyi tercih ediyordu. III. Gelen yorumlar üzerine bazı bölümleri yeniden düzenledi. IV. Yazmaya başladığı ilk yıl, kısa metinleri bir defterde biriktirdi. V. Böylece okur düşüncelerinin metni geliştirebileceğini deneyimledi." Cümleler en tutarlı biçimde nasıl sıralanır?
- A) II – IV – I – V – III
- B) IV – I – II – III – V
- C) I – II – IV – III – V
- D) IV – II – I – III – V
- E) IV – II – III – I – V
Doğru cevap: D
Çözüm: Önce yazılar biriktirilir (IV), başlangıçtaki paylaşmama tutumu anlatılır (II), sonra okura açılır (I), yorumlarla düzenlenir (III) ve sonuç çıkarılır (V).
"(I) Her sabah birkaç dakika pencereden gökyüzünü izlerdi. (II) Bu gözlemlerini küçük çizimlere dönüştürmeye başladı. (III) Bir süre sonra çizimlerinde bulutların biçimleri kadar ışığın değişimini de göstermeye çalıştı. (IV) ---- (V) Böylece yaptığı çizimler yalnız gördüklerini değil, gün boyunca fark ettiği değişimi de anlatır oldu." Boşluğa hangi cümle gelmelidir?
- A) Çizim defterlerini uzun süre aynı çekmecede tutmaya karar verdi.
- B) Gökyüzünü izlemeyi bırakıp yalnız eski çizimleri kopyalamaya başladı.
- C) Artık aynı manzarayı günün farklı saatlerinde yeniden çiziyordu.
- D) Bulutların nasıl oluştuğunu açıklayan kitapları hiç okumamıştı.
- E) Penceresinin önünde duran masayı başka bir odaya taşıdı.
Doğru cevap: C
Çözüm: III ışığın değişimine odaklanır, V gün içindeki değişimi anlatır. Günün farklı saatlerinde çizim yapmak iki yargıyı mantıksal olarak birleştirir.
"Bir gönüllü grup, kentin üç semtinde kitap değişim köşeleri kurdu. İlk ay katılım düşük kaldı; köşelerin yerleri ve işleyişi duyurulunca sonraki aylarda hareketlilik arttı. Grup bunun üzerine duyurularını daha görünür hâle getirmeye karar verdi." Bu metinden aşağıdakilerin hangisine kesin olarak ulaşılır?
- A) Katılımdaki artış ile duyuruların yaygınlaşması aynı süreçte görülmüştür.
- B) Katılımı artıran tek ve kesin neden duyuruların biçimidir.
- C) Bütün semtlerde katılımcı sayıları birbirine eşit olmuştur.
- D) Grup, ilk ayın sonunda kitap köşelerini tamamen kapatmıştır.
- E) Yeni duyurularla sonraki aylarda katılımın iki katına çıkacağı kanıtlanmıştır.
Doğru cevap: A
Çözüm: Metin duyuru sonrası artış olduğunu bildirir; tek nedenin ne olduğu, semt dağılımı veya gelecekteki sayılar kanıtlanmaz.
"Bir öyküde kasabaya dönen kişinin çocukluğunun sokağını bulması anlatılır. Yazar, sokağı tarif ederken yalnız kapıları ve duvarları saymaz; taşların üzerine düşen ışığı, kokuları ve evlerin pencerelerindeki sessizliği de hissettirir. Okur, kişinin yürüdüğü yeri gözünde canlandırırken onun hatıralarını da sezebilir." Bu metin için hangisi en uygun değerlendirmedir?
- A) Betimleme bütünüyle bırakılmış, yalnız konuşmalar aktarılmıştır.
- B) Kasabanın tarihine ilişkin sayısal bilgiler temel anlatımı oluşturmuştur.
- C) Yazar mekâna ilişkin hiçbir ayrıntıya yer vermeden olayı bitirmiştir.
- D) Betimleme, mekânı kurarken kahramanın duygusunu da sezdirmektedir.
- E) Parçanın tek amacı bir sokak planının teknik ölçülerini göstermektir.
Doğru cevap: D
Çözüm: Görsel, kokusal ve işitsel ayrıntılar mekânı canlandırırken anıların duygusunu da taşır; baskın teknik betimlemedir.
"(I) Bir kentin yemek kültürünü anlamak için yalnız tariflere bakmak yetmez. (II) Yemeklerin hangi koşullarda hazırlandığı ve kimlerle paylaşıldığı da önemlidir. (III) Çünkü sofralar, insanlar arasındaki ilişkileri de görünür kılar. (IV) Eski çarşının taş kemerleri kentin mimari belleğinde ayrı bir yer tutar. (V) Bu kemerlerin onarımı sırasında özgün malzemenin korunmasına özen gösterilir. (VI) Böylece yapı geçmişteki görünüşüne yakın kalır." Parça ikiye bölünürse hangisi doğrudur?
- A) İkinci paragraf IV. cümleyle başlar; konu yemek kültüründen mimariye geçer.
- B) İkinci paragraf III. cümleyle başlar; aynı yemek örnekleri sürdürülür.
- C) İkinci paragraf V. cümleyle başlar; önceki mimari cümle sonuca bağlanır.
- D) İkinci paragraf II. cümleyle başlar; ikinci cümle yeni bir eser tanıtır.
- E) Parça bölünemez; altı cümlenin tamamı yalnız yemek tarifleri üzerinedir.
Doğru cevap: A
Çözüm: I–III yemeğin toplumsal yönünü ele alır; IV–VI mimari yapı ve korunmasını anlatır. Konu IV ile değişir.