"Bazıları şehir kütüphanelerinin artık gereksiz olduğunu söylüyor. Oysa herkesin sessiz çalışabileceği veya güvenilir bilgiye ücretsiz ulaşabileceği bir ortamı yok. Bu nedenle kütüphaneler günümüzde de gereklidir." Yazarın tutumu hangisidir?
- A) Bir olayı zaman sırasıyla anlatma
- B) Bir mekânı ayrıntılarıyla betimleme
- C) Karşı görüşü gerekçeyle çürütme
- D) Bir sözcüğün anlamını yalnız tanımlama
- E) Bir deneyin aşamalarını tarafsız sıralama
Doğru cevap: C
Çözüm: Yazar karşı görüşü anıp gerekçeyle reddeder ve kütüphanelerin gerekliliğini savunur; tartışmacı anlatım vardır.
"Birçok insan küçük aralar vererek daha verimli çalışır. Örneğin bir öğrenci, uzun bir çalışma oturumundan sonra kısa yürüyüş yapıp masasına döndüğünde dikkatini daha kolay toparlayabilir." Bu parçada düşünceyi geliştirme yolu hangisidir?
- A) Örneklendirme
- B) Tanık gösterme
- C) Sayısal veri
- D) Karşılaştırma
- E) Benzetme
Doğru cevap: A
Çözüm: Genel düşünce, öğrencinin kısa yürüyüş yaptığı somut bir durumla desteklenmiştir.
"İki rota da aynı noktaya varıyor; ancak kıyı yolu daha uzun, orman yolu ise daha gölgeli." cümlesinin bulunduğu bir paragrafta hangi düşünceyi geliştirme yolu kullanılmıştır?
- A) Tanımlama
- B) Tanık gösterme
- C) Öyküleme
- D) Karşılaştırma
- E) Varsayım
Doğru cevap: D
Çözüm: İki yol uzunluk ve gölgelilik açısından kıyaslanmıştır; ortak amaçları ve farklı özellikleri ortaya konur.
"Bir okul kulübü, ilk toplantıda 18; ikinci toplantıda 27 öğrenciye ulaştı. Üçüncü buluşmada katılımcı sayısı 35 oldu." Bu kısa parçada düşünceyi geliştiren belirgin unsur hangisidir?
- A) Benzetmeler
- B) Tanıklıklar
- C) Karşıt görüşler
- D) Sayısal veriler
- E) Kişileştirmeler
Doğru cevap: D
Çözüm: Kulübe katılımın arttığı olgusu üç toplantıya ilişkin sayılarla ortaya konmuştur; sayılar örnek amaçlı kurmaca veridir.
"Usta bir zanaatkâr, acele bitirilen işin yeniden yapılmak zorunda kalabileceğini söyledi. Ardından kendisinin de bir kez bu nedenle aynı masayı iki kere onardığını anlattı." Bu paragrafın desteklediği düşünce hangisidir?
- A) Özen göstermeden hızlanmak sonradan ek iş doğurabilir.
- B) Bütün zanaatkârlar aynı işi daima iki kez yapar.
- C) Ahşap mobilyalar ilk onarımdan sonra kullanılamaz.
- D) Acele çalışan herkes yaptığı işten hemen vazgeçer.
- E) Bir işi bitirmek için mutlaka iki usta gerekir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Ustanın deneyimi, aceleciliğin tekrar iş yapmayı gerektirebileceğini örnekler; kesin ve evrensel bir kural belirtilmez.
"İnsanlar farklı amaçlarla bisiklet kullanır. ----. Kimi işe gidip gelmek için, kimi de kısa mesafelerde spor yapmak için bisiklete biner." Parçadaki boşluğa hangi cümle getirilmelidir?
- A) Bu çeşitlilik günlük kullanım biçimlerine de yansır.
- B) Bisikletlerin bütün parçaları aynı malzemeden üretilir.
- C) Uzun yolculuklarda ulaşımın tek yolu bisiklettir.
- D) Bisiklet her mevsimde aynı sayıda kişi tarafından kullanılır.
- E) Bisiklet kullanımının tarihi tek bir ülkeyle sınırlıdır.
Doğru cevap: A
Çözüm: Boşluktan sonraki iki örnek kullanım amaçlarının çeşitliliğini somutlaştırır; geçiş cümlesi bu örneklere hazırlık yapmalıdır.
"Bir dilin kelime hazinesi durağan değildir. Yeni ihtiyaçlar ortaya çıktıkça bazı sözcükler yaygınlaşır, bazıları ise günlük kullanımda geri planda kalır." Bu parçanın sonuç cümlesi hangisi olabilir?
- A) Bu nedenle bütün eski sözcükleri kullanmak yasaktır.
- B) Demek ki dillerde her yıl aynı sayıda sözcük oluşur.
- C) Böylece hiçbir sözcüğün anlamı zaman içinde değişmez.
- D) Kısacası sözcüklerin kullanım sıklığı zamanla değişebilir.
- E) Sonuçta bütün diller aynı kelime hazinesine kavuşur.
Doğru cevap: D
Çözüm: Parçanın iki cümlesi değişimi anlatır; doğru sonuç bu değişimin kapsamını abartmadan özetler.
"Bir metnin kısa olması, onun yüzeysel olduğu anlamına gelmez. Bazen dikkatle seçilmiş birkaç cümle, uzun açıklamaların yapamadığı etkiyi yaratır. Önemli olan sözcük sayısı değil, sözcüklerin taşıdığı düşüncedir." Parçada hangi anlatım özelliği savunulmaktadır?
- A) Doğallık
- B) Özlülük
- C) Yalınlık
- D) Sağlamlık
- E) Özgünlük
Doğru cevap: B
Çözüm: Az sözle yoğun anlam verme, özlülüğün temel özelliğidir. Cümlelerin kısa olması tek başına özgünlük veya yalınlık anlamına gelmez.
"Bir film eleştirisinde şu cümle yer alıyor: ‘Oyuncuların yüz ifadeleri çoğu zaman sözcüklerden daha fazla şey söylüyor; yönetmen yakın çekimleri bu yüzden kullanıyor.’" Bu değerlendirmede asıl üzerinde durulan nedir?
- A) Filmin gösterime girdiği tarih ve salon sayısı
- B) Oyuncuların daha önce oynadığı filmlerin konusu
- C) Yönetmenin çekim tekniklerini bütünüyle reddetmesi
- D) Filmde sözlü diyaloglara hiç yer verilmemiş olması
- E) Görsel anlatım tercihi ile duygu aktarımı arasındaki ilişki
Doğru cevap: E
Çözüm: Yüz ifadesinin etkisi ve yakın çekim tercihi ilişkilendirilir; diyalogların hiç bulunmadığı söylenmez.
"I. Atölyede önce katılımcılara farklı kâğıt türleri gösterildi. II. Ardından aynı çizim, bu kâğıtlara ayrı ayrı uygulandı. III. Sonunda çizgilerin yüzeye göre nasıl değiştiği karşılaştırıldı." Parçanın anlatım biçimi ve düşünceyi geliştirme yolu için hangisi daha uygundur?
- A) Tartışmacı anlatım ve tanık gösterme
- B) Öyküleme ve karşılaştırma
- C) Betimleyici anlatım ve sayısal veri
- D) Açıklayıcı anlatım ve alaylı söyleyiş
- E) Öyküleyici anlatım ve tanımlama
Doğru cevap: B
Çözüm: İşlemler sırayla ilerler; son aşamada aynı çizimin farklı kâğıtlardaki görünümü karşılaştırılır.
"Bir öğrenci, uzun açıklamaların bulunduğu ders notunu yeniden yazıyor. Aynı anlamı tekrar eden cümleleri çıkarıyor; ancak önemli örnekleri ve gerekli tanımları koruyor. Metin daha kısa ama anlaşılabilir kalıyor." Öğrencinin özellikle iyileştirdiği özellik hangisidir?
- A) Duruluk
- B) Özgünlük
- C) Betimleyicilik
- D) Öznellik
- E) Kinayelilik
Doğru cevap: A
Çözüm: Gereksiz tekrarı kaldırıp bilgiyi koruma, duruluğu artırır; metin mutlaka özgün ya da öznel hâle gelmez.
"Bilimsel bir iddiayı değerlendirirken onu ilk söyleyen kişinin ününe kapılmak kolaydır. Oysa iddianın hangi verilerle desteklendiği, nasıl sınandığı ve başka gözlemlerle uyuşup uyuşmadığı daha önemlidir." Bu metindeki temel karşıtlık hangisidir?
- A) Kişinin ününe güvenmek ile kanıta dayanmak
- B) Yeni gözlem yapmak ile verileri gizlemek
- C) Bilimsel konu seçmek ile sanat eseri üretmek
- D) İddiaları çoğaltmak ile deneyleri azaltmak
- E) Başka kişileri dinlemek ile yalnız çalışmak
Doğru cevap: A
Çözüm: "Oysa" bağlacıyla ün temelli kabul eleştirilir; onun yerine denetlenebilir kanıt önerilir.
"(I) Çarşıdaki eski saat kulesi, kentin buluşma noktalarından biridir. (II) Gün içinde burada çok sayıda insan karşılaşır. (III) Kulenin çanı artık çalışmıyor ama yapı hâlâ yön tarifinde kullanılıyor. (IV) Kentin dışındaki gölette kuş gözlemi yapılır. (V) Göl kıyısında sabahları farklı kuş sesleri duyulur." Parça iki paragrafa bölünürse hangi noktadan ayrılır?
- A) I ile II arasından
- B) II ile III arasından
- C) IV ile V arasından
- D) Cümlelerin hiçbirinin arasından
- E) III ile IV arasından
Doğru cevap: E
Çözüm: I–III saat kulesinin kentteki işleviyle, IV–V gölette kuş gözlemiyle ilgilidir; konu IV. cümlede değişir.
"Dijital sergide her eserin yanında kısa açıklamalar vardı. Ziyaretçi istediğinde bu açıklamayı genişletebiliyor, bazı eserlerin ayrıntılarını büyütebiliyordu. Sergiyi hazırlayanlar, farklı ilgi düzeylerine göre bilgi sunmayı amaçlamıştı." Bu parçada aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
- A) Bütün eserlerin fiziksel orijinal olduğuna
- B) Ziyaretçinin daha ayrıntılı bilgi seçebildiğine
- C) Bazı görsellerin büyütülebildiğine
- D) Eser açıklamalarının kısa başladığına
- E) Bilginin farklı ilgi düzeylerine sunulmak istendiğine
Doğru cevap: A
Çözüm: Serginin dijital olduğu açıklanır; eserlerin tümünün fiziksel orijinal nesneler olduğu söylenmez. Diğer dört ayrıntı metinde vardır.
"Yazar, ilk kitabında yalnız kendi anılarından yararlanmış. Yeni kitabında ise başkalarıyla yaptığı görüşmelerden de bölümler oluşturmuş. Buna rağmen iki kitapta da kısa cümleler ve içten bir söyleyiş kullanmayı sürdürmüş." Bu parçaya göre değişen ve korunan özelliklerin doğru eşleştirmesi hangisidir?
- A) Üslup bütünüyle değişmiş, içerik kaynağı aynı kalmıştır.
- B) İki kitap da yalnız görüşmelerden oluşmuş, anılara yer verilmemiştir.
- C) Yeni kitapta kısa cümlelerden vazgeçilmiş, yalnız anılar aktarılmıştır.
- D) İki kitabın anlatımında ve içerik kaynağında hiçbir fark bulunmamaktadır.
- E) İçerik kaynağı çeşitlenmiş, üslubun bazı özellikleri korunmuştur.
Doğru cevap: E
Çözüm: Anı dışındaki görüşmeler yeni içerik kaynağıdır; kısa ve içten anlatım iki kitapta da sürer.
"Büyük kentlerde sessizlik arayanların yalnız parklara yönelmesi şaşırtıcı değil. Fakat bir parkın sessizliği, çevresindeki trafiğin yoğunluğundan da etkilenir. Dolayısıyla kentin yeşil alanlarını planlarken yalnız ağaç sayısına değil, bu alanların hangi yollarla çevrelendiğine de bakılmalıdır." Parçadaki yargı için hangisi en tutarlıdır?
- A) Parkların sessizliğini yalnız içlerindeki ağaç türü belirler.
- B) Yeşil alanın işlevi, çevresindeki koşullardan ayrı değerlendirilemez.
- C) Kentteki bütün parkların trafikle hiçbir ilişkisi bulunmaz.
- D) Ağaç sayısı arttıkça çevredeki yolların tamamı kapanmak zorundadır.
- E) Sessiz bir park oluşturmak için yeşil alandan vazgeçilmelidir.
Doğru cevap: B
Çözüm: Metin yeşil alan ve çevredeki ulaşım koşullarını birlikte değerlendirmeyi önerir; tek ölçütlü çözümleri reddeder.
"Bir öğretici metnin okura yeni kavramları tanıtması gerekir; ancak kavramların çokluğu başlı başına başarı değildir. Açıklanmayan terimler birikirse okur metni izlemekte zorlanır. Bu nedenle terimlere yer verirken onların birbirine nasıl bağlandığını da göstermek gerekir." Parçanın ana düşüncesine en yakın seçenek hangisidir?
- A) Öğretici metinlerin başarısı kullanılan terim sayısıyla doğru orantılıdır.
- B) Yeni kavramlara hiç yer vermeyen metinler her zaman daha yararlıdır.
- C) Öğretici metinlerde terimler arasındaki ilişki anlaşılır biçimde kurulmalıdır.
- D) Okurun zorlanması yalnız onun ön bilgisi yetersiz olduğunda görülür.
- E) Terimlerin açıklanması, metnin temel amacından bağımsız bir ayrıntıdır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Yazar terim kullanımını reddetmez; kavramların anlaşılır ilişkilerle sunulması gerektiğini savunur.
"I. Bu nedenle her iki kayıttaki ayrıntıları yan yana not etti. II. Önce aynı şarkının farklı yıllarda yapılmış iki kaydını buldu. III. Böylece yorumun değişmesinin yalnız eserin sözleriyle ilgili olmadığını fark etti. IV. Buna karşılık seslendirme biçiminin ve çalgıların farklılaştığını duydu. V. İki kaydı ilk dinleyişinde sözlerin hiç değişmediğini anladı." Cümleler anlamlı bütün hâlinde sıralandığında hangisi uygundur?
- A) II – I – IV – V – III
- B) V – II – I – III – IV
- C) II – IV – III – V – I
- D) II – V – IV – I – III
- E) I – II – V – IV – III
Doğru cevap: D
Çözüm: Önce kayıtlar bulunur (II), aynı sözler ve farklı seslendirme fark edilir (V–IV), ayrıntılar karşılaştırılır (I) ve sonuç çıkarılır (III).
"Bir fotoğrafın gerçekliği hiç değiştirmeden yansıttığını söylemek kolaydır. Oysa fotoğrafçı nereye bakacağını, hangi anı seçeceğini ve kadraj dışında ne bırakacağını belirler. Böylece görüntü gerçek dünyadan alınsa da onu nasıl gördüğümüz seçimlerle biçimlenir." Bu metinden hangisi çıkarılamaz?
- A) Kadraj seçimi izleyicinin gördüğü alanı sınırlar.
- B) Fotoğrafçının tercihi görüntünün sunumunu etkiler.
- C) Gerçek bir sahne farklı seçimlerle farklı aktarılabilir.
- D) Fotoğraf yalnız anı yakalamakla sınırlı bir işlem değildir.
- E) Fotoğraflarda nesnel gerçeklikten hiçbir iz bulunmaz.
Doğru cevap: E
Çözüm: Yazar seçimin etkisini vurgular; görüntüde gerçeklikten hiçbir iz olmadığını söylemez, tersine gerçek dünyadan alındığını belirtir.
"(I) Bir kuş gözlemcisinin ilk ihtiyacı sabırlı olmaktır. (II) Kuşların kısa süreli hareketlerini fark etmek için uzun süre sessizce beklemek gerekebilir. (III) Bazı zamanlar hiçbir tür görünmese de bu bekleyiş doğayı tanımaya katkı sağlar. (IV) Buna karşılık bir kuşun uçuşunu kayda almak için kullanılan araçların da sınırları vardır. (V) Uzak görüntülerde ayrıntı kaybolabileceği için farklı araçların birlikte kullanılması önerilir." Bu parçanın IV. cümlesi için hangisi doğrudur?
- A) İlk üç cümledeki sabır düşüncesini aynı örnekle yinelemeye devam eder.
- B) Önceki gözlem türlerinin tamamını geçersiz sayan kesin sonuç sunar.
- C) Yeni bir alt konuya geçiş yaparak gözlem araçlarının sınırlarını başlatır.
- D) Parçanın başlangıcındaki bekleme süresini sayısal olarak açıklar.
- E) Kuşların görünmediği zamanların mutlaka daha verimli olduğunu kanıtlar.
Doğru cevap: C
Çözüm: I–III bekleme ve sabrı işler. "Buna karşılık" ile IV, araçların teknik sınırlılıkları adlı yeni alt konuya girer.