"(I) Okul bahçesindeki küçük bostan, öğrencilerin bitkileri gözlemlemesi için kurulmuştu. (II) Öğrenciler ilkbaharda tohum ekip gelişimlerini kaydetti. (III) Düzenli sulama sayesinde değişimleri izleyebildiler. (IV) Kentteki tiyatro salonları son yıllarda çoğaldı. (V) Dönem sonunda gözlem notlarını sınıfta paylaştılar." Akışı bozan cümle hangisidir?
Doğru cevap: C
Çözüm: I, II, III ve V okul bostanındaki gözlem çalışmasını anlatır; IV tiyatro salonlarına geçerek konu bütünlüğünü bozar.
"I. Sonra hazırladığı listeye göre kitapları raflara yerleştirdi. II. Önce kütüphanedeki dağınık kitapları masada topladı. III. İşin sonunda rafların yeni düzenini fotoğrafladı. IV. Masadaki kitapları konularına göre ayırıp bir liste hazırladı." Cümlelerin anlamlı sırası hangisidir?
- A) II – I – IV – III
- B) IV – II – I – III
- C) I – IV – II – III
- D) II – IV – I – III
- E) III – II – IV – I
Doğru cevap: D
Çözüm: Önce kitaplar toplanır (II), sonra ayrılıp listelenir (IV), listeyle raflara yerleştirilir (I), son durumda fotoğraf çekilir (III).
"(I) Bir şehirde yürünebilir kaldırımlar günlük yaşamı kolaylaştırır. (II) Geniş ve kesintisiz kaldırımlar yayaların güvenle ilerlemesini sağlar. (III) Kaldırım üzerindeki engeller ise bu yararı azaltır. (IV) Kent müzeleri geçmişe ait nesneleri koruyarak ziyaretçilere sunar. (V) Bu müzelerde yapılan rehberli geziler farklı yaş gruplarına ulaşabilir." Metin iki paragrafa ayrılırsa ikinci paragraf hangi cümleyle başlar?
Doğru cevap: B
Çözüm: I–III kaldırımlarda yürümeyi, IV–V kent müzelerini anlatır; yeni konu IV. cümlede başlar.
"Çizim yapmayı öğrenirken ilk denemelerimde biçimleri doğru kuramıyordum. Bir süre sonra her gün kısa çizimler yaparak ilerledim. ----. Bu yüzden gelişmeyi görmek için eski çizimlerimi de saklıyorum." Boşluğa hangisi getirilebilir?
- A) Kullandığım bütün kalemler aynı gün tükendi.
- B) Zamanla küçük ayrıntıları daha iyi fark etmeye başladım.
- C) Çizim yapmanın herkes için gereksiz olduğunu düşündüm.
- D) Gördüğüm bütün ressamların yöntemleri aynıydı.
- E) Artık hiç çizim yapmama kararı aldım.
Doğru cevap: B
Çözüm: Son cümledeki gelişme vurgusuna, düzenli çalışmayla fark edilen ilerleme cümlesi doğal biçimde bağlanır.
"Parkın önünde bekleyen arkadaşımla karşılaştım. Bana, ‘Öğretmenini daha çok seviyorum.’ dedi." Bu sözün anlam bakımından sorunlu olmasının temel nedeni nedir?
- A) Cümlede hiçbir duygu belirtilmemiştir.
- B) Olayın geçtiği yer belirtilmemiştir.
- C) Kimin kimden daha çok sevildiği açık değildir.
- D) Sözlerin konuşana ait olduğu anlaşılmamaktadır.
- E) Karşılaştırma için bir kişi daha gerekmektedir.
Doğru cevap: C
Çözüm: Söz, "öğretmenini senden daha çok seviyorum" ya da "senin sevdiğinden çok seviyorum" diye anlaşılabilir; açıklık bozulur.
"Bu konu hakkında kendi kişisel görüşümü söylemek istiyorum." ifadesinde anlatımın hangi özelliği zedelenmiştir?
- A) Özgünlük
- B) Betimleme
- C) Duruluk
- D) Tutarlılık
- E) Doğallık
Doğru cevap: C
Çözüm: "Kendi" ve "kişisel" benzer bilgiyi yineler. Gereksiz tekrar kaldırılınca anlam korunur ve anlatım durulaşır.
"Sahile yeni bir yürüyüş yolu yapıldı. Yolun bir ucunda oturma alanları, diğer ucunda bisiklet parkları bulunuyor. ----. Böylece hem yürüyenlerin hem bisikletlilerin alanı kullanması kolaylaşıyor." Boşluğa hangi cümle gelmelidir?
- A) Yürüyüş yolunun yapımında yalnız taş kullanılmış.
- B) Sahilde geçmişte hangi bitkilerin yetiştiği bilinmiyor.
- C) Bisikletlerin tümü aynı hızla hareket edebiliyor.
- D) İki gruba ayrı kullanım alanları ayrılmış.
- E) Yolun bakım maliyetinin her yıl azalacağı kesinleşti.
Doğru cevap: D
Çözüm: Son cümledeki "böylece" iki grubun rahat kullanma sonucuna bağlanır; eksik cümle alan düzeninin gerekçesini verir.
"Yazar metnin başında uzun bir kış sabahını ayrıntılarıyla canlandırıyor; ardından pencereye yaklaşan çocuğun bir mektup bulmasını ve onu açınca yaşadıklarını aktarıyor." Bu parçada anlatım biçimleri için hangisi doğrudur?
- A) Öykülemeyle başlayıp tanımlamaya geçer.
- B) Tartışmayla başlayıp açıklamaya geçer.
- C) Yalnızca sayısal verilere dayanır.
- D) Başından sonuna sadece karşılaştırma yapar.
- E) Betimlemeyle başlayıp öykülemeye geçer.
Doğru cevap: E
Çözüm: Kış sabahının ayrıntıları görüntü kurar; çocuğun mektubu bulup açması olay dizisi oluşturur.
"Bir görüşü desteklemek için uzmanların düşüncelerinden yararlanılabilir. Nitekim bir eğitimci, ‘İyi soru, yanıtı kadar düşünme yolunu da görünür kılar.’ diyerek yalnız sonuca odaklanmanın eksikliğini vurguluyor." Düşünceyi geliştirmede kullanılan yöntem hangisidir?
- A) Tanık gösterme
- B) Sayısal veri
- C) Benzetme
- D) Olay örgüsü
- E) Tanımlama
Doğru cevap: A
Çözüm: Bir eğitimcinin görüşü doğrudan alıntılanarak savunulan düşünce desteklenmiştir; bu tanık göstermedir.
"Yeni açılan bir kültür merkezi, hafta içi yetişkinlere akşam kursları; hafta sonu çocuklara yaratıcı atölyeler sunuyor. Merkezde ayrıca herkese açık küçük bir okuma salonu bulunuyor." Bu parçadan kesinlikle çıkarılamayacak yargı hangisidir?
- A) Çocuklar için hafta sonu etkinlikleri bulunduğu
- B) Yetişkin kurslarının hafta içi akşam yapıldığı
- C) Bütün atölyelerin her gün ücretsiz düzenlendiği
- D) Merkezde okuma için ayrılmış alan bulunduğu
- E) Etkinliklerin farklı yaş gruplarına seslendiği
Doğru cevap: C
Çözüm: Etkinlik türleri ve zamanları açıklanır; ücret veya her gün düzenlenme bilgisi yoktur.
"Yolculuğa çıkmadan önce haritayı inceledi. Bazı yolların kısa olmasına rağmen dar ve virajlı olduğunu görünce en kısa yolu değil, daha rahat geçebileceği yolu seçti." Parçada kişinin kararı hangi düşünceye dayanır?
- A) Her uzun yol mutlaka en güvenli ve ekonomik yoldur.
- B) Kısa yolların tamamı araç trafiğine kesinlikle kapalıdır.
- C) Uzaklık tek başına uygun rota seçimi için yeterli ölçüt değildir.
- D) Haritada görülen her ayrıntı gerçekte değişmeden kalır.
- E) Yolculuk sırasında haritaya hiç gerek duyulmamaktadır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Kişi kısa rotayı diğer özelliklerle birlikte değerlendirir; genişlik ve viraj durumunu da ölçüt alır.
"Dün sabah serinliği hissetmek için parka gittim. Ağaçların arasındaki toprak yol yağmurdan koyulaşmıştı. Uzaktan gelen kuş sesleriyle yavaş yavaş gölete yürüdüm." Parçada öykülemeyi belirginleştiren unsur hangisidir?
- A) Parka gidip gölete yürüme eylemi
- B) Toprak yolun yağmurla koyulaşması
- C) Ağaçların arasındaki yolun görünüşü
- D) Kuş seslerinin uzaklardan duyulması
- E) Sabahın serin bir hava taşıması
Doğru cevap: A
Çözüm: Betimleyici ayrıntılar bulunmakla birlikte kişinin gitmesi ve yürümesi olayların zaman içinde ilerlediğini gösterir.
"Hızlı tüketilen haberler, çoğu zaman konunun geçmişine ayıracak vakit bırakmıyor. Oysa olayların yalnız sonucunu değil, hangi süreçlerden geçtiğini bilmek daha sağlam bir değerlendirme yapmamıza yardım eder." Parçadan hangisi çıkarılabilir?
- A) Kısa haberlerin tümünde verilen bilgiler bütünüyle yanlıştır.
- B) Her haber yalnız bir kez okunmalı ve hemen unutulmalıdır.
- C) Geçmişe ait ayrıntılar güncel olayları yorumlamada gereksizdir.
- D) Bir olayı anlamak için gelişim sürecine bakmak da yararlıdır.
- E) Geniş haberler kısa haberlere göre her zaman daha nesneldir.
Doğru cevap: D
Çözüm: Yazar süreç bilgisinin değerlendirmeyi güçlendirdiğini savunur; kısa haberleri tümüyle yanlış saymaz.
"Yayıncı bir kitabı hazırlarken yazarın özgün dilini korumak istiyor. Öte yandan yazım tutarsızlıklarını da gidermek zorunda. Bu yüzden düzenleme, her alışılmadık ifadeyi değiştirmek değil; okurun anlamasını engelleyen aksaklıklarla bilinçli tercihleri ayırmaktır." Bu parçada hangi ilke savunulmaktadır?
- A) Bir metnin bütün alışılmadık sözleri otomatik olarak değiştirilmelidir.
- B) Yazarın tercihi bulunduğunda yazım tutarsızlıkları bütünüyle bırakılmalıdır.
- C) Düzeltme sırasında anlatımın özgünlüğü ile anlaşılırlığı birlikte gözetilmelidir.
- D) Okurun anlaması için metinlerin her zaman aynı üslupla yazılması gerekir.
- E) Düzenleme süreci yalnız kitap sayfa sayısını azaltmak için yapılmalıdır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Düzenleme körü körüne sadeleştirme değildir; özgün tercihle anlamı bozan hata arasında ayrım yapmak gerekir.
"Küçük bir kasabanın otobüs saatleri yeniden düzenlendi. İlk haftalarda bazı yolcular yeni saatlere alışmakta zorlandı. Görevliler duraklara anlaşılır çizelgeler asınca sorular azaldı. ----. Bu yüzden duyurular yalnız değişikliği bildirmekle kalmamalı, yeni düzenin nasıl kullanılacağını da açıklamalıdır." Boşluğa en uygun yargı hangisidir?
- A) Ulaşım değişiklikleri duyurulduğu anda herkes tarafından doğru uygulanır.
- B) Bir yenilikten yararlanmak, çoğu zaman onu kolayca anlayabilmeye de bağlıdır.
- C) Otobüslerin çalışma saatleri açıklansa da yolculara hiçbir yararı dokunmaz.
- D) Yeni saatlere alışamayan bütün yolcular eski çizelgeleri saklamalıdır.
- E) Kasabalarda duraklara yazılı bilgi asılması her zaman gereksizdir.
Doğru cevap: B
Çözüm: Örnek çizelgenin yararını gösterir; son cümle yalnız duyurmak değil kullanımı açıklamak gerektiğini savunur. Eksik cümle bu iki fikri bağlar.
"Bir ressam renklerini kısarak daha sakin tablolar yapmaya başladığını söylüyor. Fakat bu değişimin sanatının bütünüyle daha iyi olduğu anlamına gelmediğini de ekliyor: ‘Bir yöntem bazı konularda işe yarar, bazılarında anlatmak istediğimi sınırlayabilir.’" Bu sözden hangi yargıya kesin olarak ulaşılabilir?
- A) Ressam bütün eski tablolarının sanatsal değerini reddetmektedir.
- B) Ressam yeni yöntemin etkisini ele alınan konuya göre değerlendirmektedir.
- C) Ressam artık bütün konularını yalnız koyu renklerle işlemektedir.
- D) Yeni yöntemin bütün tabloları mutlaka önceki tablolardan iyidir.
- E) Ressam renk sayısını azalttığı için hiçbir sınırlılıkla karşılaşmayacaktır.
Doğru cevap: B
Çözüm: Yöntemin bazı konularda yararlı, bazılarında sınırlayıcı olabileceği söylenir; koşulsuz üstünlük iddiası yoktur.
"Bir araştırma raporu, iki okulun kütüphane kullanımını karşılaştırıyor. İlk okulda üye sayısı daha yüksek; ikinci okulda ise üyeler ayda ortalama daha çok kitap ödünç alıyor. Bu bilgilerden biri tek başına hangi okulun kitap okuma alışkanlığının daha güçlü olduğunu kanıtlamıyor." Raporun yaklaşımına en uygun yorum hangisidir?
- A) Üye sayısı yüksek olan okulda kişi başına okuma mutlaka fazladır.
- B) Kitap ödünç alma ortalaması yüksek okulun üye sayısı da en yüksektir.
- C) Yalnız tek sayıya bakarak bütün okuma davranışları kesinleşir.
- D) Kütüphane kullanımını değerlendirirken sayısal bilgi bütünüyle gereksizdir.
- E) Farklı göstergeler aynı olguyu ayrı yönlerden değerlendirmeyi gerektirir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Rapor üyelik ve kişi başı ödünç alma gibi farklı ölçüleri ayırır. Tek göstergeden genel alışkanlık hakkında kesin hüküm çıkmaz.
"Metni yazan kişi, ‘Sadelik her zaman yoksulluk değildir; bazen gereksiz ayrıntıları ayıklayabilmenin ürünüdür.’ diyor. Ardından ‘Önemli olan neyi çıkaracağını bilmek kadar neyi mutlaka koruyacağını bilmektir.’ diye ekliyor." Bu iki düşüncenin ortak odağı hangisidir?
- A) Bir metinden ne kadar çok ayrıntı çıkarılırsa o kadar iyi olur.
- B) Anlatımın değeri, gerekli düşünce korunarak gereksizin çıkarılmasındadır.
- C) Sade metinlerde hiçbir ayrıntıya ve örneğe yer verilmemelidir.
- D) Okurun anlayabilmesi için her düşünce defalarca yinelenmelidir.
- E) Anlatımın gücü metindeki sözcüklerin yalnız sayısına bağlıdır.
Doğru cevap: B
Çözüm: Yazar çıkarmayı bir amaç olarak değil, özü koruma ve gereksizi ayıklama dengesi olarak ele alır.
"Bir araştırmanın sonuçları açıklanırken veriler önce ayrı ayrı gösterilmiş, sonra bu verilerin hangi durumlarda geçerli olduğu belirtilmiş. Son bölümde ise sonuçların başka örneklemlerde sınanması gerektiği vurgulanmış." Bu anlatımın temel tutumu hangisidir?
- A) Verileri gizleyip yalnız araştırmacının yorumuna dayanma
- B) Sonuçları bütün koşullar için geçerli ve değişmez sayma
- C) Yeni sınamaların bilimsel sonuçlara katkısını tümüyle reddetme
- D) Araştırmayı yalnız sayısal büyüklükleri artırmak için yürütme
- E) Sonuçları sınırlarıyla birlikte sunarak kesin genellemeden kaçınma
Doğru cevap: E
Çözüm: Metin önce veriyi, sonra geçerlilik koşullarını, son olarak yeniden sınama gereğini bildirir; ihtiyatlı çıkarım öne çıkar.
"Bir kent rehberi yalnız gezilecek yerlerin listesini verse de yararlı olabilir. Ancak bu yerlerin birbirine nasıl bağlandığını, hangi durakların yürüyerek ulaşılabilir olduğunu ve ziyaret için ne kadar zaman ayrılabileceğini gösterirse okurun plan yapmasına daha çok yardım eder." Bu parçaya en uygun sonuç hangisidir?
- A) Bilgiyi kullanıma elverişli kılan ilişki ve bağlam, yalın bir listeden fazlasını sağlar.
- B) Bir gezi rehberinde yer adlarının bulunması başlı başına hatalı bir uygulamadır.
- C) Bütün gezginler her yere yürüyerek ulaşmayı seçmek zorundadır.
- D) Bir kenti tanıtmak için duraklar arasındaki uzaklığı bilmek gereksizdir.
- E) Ziyaret süresi hakkında bilgi vermek rehberin konusunu tamamen değiştirir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Yazar listeyi değersiz saymaz; yerler arasındaki ilişkileri ve kullanım koşullarını sunmanın ek yararını vurgular.