"Bir kitabın hangi yaşta okunduğu, okurda bıraktığı izi değiştirebilir. Çocukken yalnız olaylarını izlediğimiz bir romanı yıllar sonra insanların kararlarını anlamak için yeniden okuyabiliriz. Bu yüzden bazı kitaplara ikinci kez dönmek, aynı yolu tekrar yürümek değildir." Bu parçanın ana düşüncesi hangisidir?
- A) Her roman yalnız çocukluk çağında okununca anlaşılabilir.
- B) Bir kitabı ikinci kez okumak ilk okumadan daha az yararlıdır.
- C) Kitapları anlamak için olayların sırasını ezberlemek gerekir.
- D) İnsanlar yıllar geçtikçe aynı kitaplara ilgilerini yitirir.
- E) Yaşam deneyimi değiştikçe kitaplardan çıkarılan anlam da değişebilir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Parça, okurun yaş ve deneyiminin eseri yorumlama biçimini değiştirebildiğini vurgular; tek bir yaş veya okuma biçimi dayatmaz.
"Mahalle aralarında kalan küçük yeşil alanlar, çocukların oyun oynadığı ve komşuların karşılaştığı yerlerdir. Bu alanlar azaldığında yalnız ağaçlar değil, günlük karşılaşma fırsatları da kaybolur." Bu parçaya en uygun başlık hangisidir?
- A) Mahallede Yeşil Alanların Yeri
- B) Ağaçların Büyüme Hızı
- C) Kentte Ulaşım Araçları
- D) Çocuk Oyunlarının Kuralları
- E) Komşulukta Teknoloji Kullanımı
Doğru cevap: A
Çözüm: Parça yeşil alanların hem fiziksel hem toplumsal işlevini anlatır; başlık iki boyutu kapsamalıdır.
"Not defterimi bir süredir yanımda taşıyorum. Yolda duyduğum ilginç sözleri, okurken aklıma gelen soruları ve unutmaktan çekindiğim fikirleri oraya yazıyorum. Sonra dönüp baktığımda günlük hayatın küçük ayrıntılarını yeniden görüyorum." Bu parçanın konusu nedir?
- A) Defterlerin üretiminde kullanılan malzeme
- B) Yazılı sınavlara hazırlanmanın yolları
- C) Günlük hayattaki ulaşım sorunları
- D) Fikirlerin yayımlanma koşulları
- E) Günlük gözlemleri not etme alışkanlığı
Doğru cevap: E
Çözüm: Bütün cümleler bir not defterine gözlem ve fikir kaydetme alışkanlığı çevresinde toplanmıştır.
"Bir etkinliği planlarken yalnız katılımcı sayısını düşünmek yeterli değildir. Salonun erişilebilirliği, etkinliğin saati ve duyuruların anlaşılır olması da katılımı etkiler." Bu parçada aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
- A) Salonun erişilebilirliğine
- B) Etkinliğin bilet fiyatına
- C) Etkinliğin yapılacağı saate
- D) Duyuruların anlaşılırlığına
- E) Katılımcı sayısını gözetmeye
Doğru cevap: B
Çözüm: Parçada erişim, saat, duyuru ve katılımcı sayısı anılır; bilet ücretine ilişkin hiçbir bilgi verilmez.
"Bir harita, belirli bir bölgenin kuş bakışı görünümünü küçültülmüş biçimde gösterir. Haritada kullanılan işaretlerin açıklaması, gösterilen yerlerin okunmasını kolaylaştırır." Bu metinde hangi anlatım biçimi ağır basar?
- A) Öyküleyici anlatım
- B) Açıklayıcı anlatım
- C) Betimleyici anlatım
- D) Tartışmacı anlatım
- E) Kinayeli anlatım
Doğru cevap: B
Çözüm: Metin haritanın ne işe yaradığını nesnel biçimde açıklar; olay dizisi, tartışma veya izlenim sunmaz.
"Sokağın sonunda mavi kapılı küçük bir ev vardı. Pencere önlerindeki saksılardan mor çiçekler taşıyor, ahşap panjurlar duvara koyu çizgiler düşürüyordu." Bu parçada baskın anlatım biçimi hangisidir?
- A) Öyküleme
- B) Tartışma
- C) Tanık gösterme
- D) Sayısal kanıt
- E) Betimleme
Doğru cevap: E
Çözüm: Evin ve çevresinin görünüş ayrıntıları okuyucunun gözünde canlandırılır; olayların ilerlemesi anlatılmaz.
"Otobüsten indiğinde yağmur dinmişti. Çantasından anahtarını çıkardı, köşedeki fırına uğradı ve sonra eve yöneldi." Metinde hangi anlatım biçimi öne çıkar?
- A) Betimleme
- B) Karşılaştırma
- C) Tanımlama
- D) Tartışma
- E) Öyküleme
Doğru cevap: E
Çözüm: Kişinin art arda yaptığı eylemler zaman sırasıyla verilmiştir; bu öykülemenin belirleyici özelliğidir.
"Bazıları şehir kütüphanelerinin artık gereksiz olduğunu söylüyor. Oysa herkesin sessiz çalışabileceği veya güvenilir bilgiye ücretsiz ulaşabileceği bir ortamı yok. Bu nedenle kütüphaneler günümüzde de gereklidir." Yazarın tutumu hangisidir?
- A) Bir olayı zaman sırasıyla anlatma
- B) Bir mekânı ayrıntılarıyla betimleme
- C) Karşı görüşü gerekçeyle çürütme
- D) Bir sözcüğün anlamını yalnız tanımlama
- E) Bir deneyin aşamalarını tarafsız sıralama
Doğru cevap: C
Çözüm: Yazar karşı görüşü anıp gerekçeyle reddeder ve kütüphanelerin gerekliliğini savunur; tartışmacı anlatım vardır.
"Birçok insan küçük aralar vererek daha verimli çalışır. Örneğin bir öğrenci, uzun bir çalışma oturumundan sonra kısa yürüyüş yapıp masasına döndüğünde dikkatini daha kolay toparlayabilir." Bu parçada düşünceyi geliştirme yolu hangisidir?
- A) Örneklendirme
- B) Tanık gösterme
- C) Sayısal veri
- D) Karşılaştırma
- E) Benzetme
Doğru cevap: A
Çözüm: Genel düşünce, öğrencinin kısa yürüyüş yaptığı somut bir durumla desteklenmiştir.
"İki rota da aynı noktaya varıyor; ancak kıyı yolu daha uzun, orman yolu ise daha gölgeli." cümlesinin bulunduğu bir paragrafta hangi düşünceyi geliştirme yolu kullanılmıştır?
- A) Tanımlama
- B) Tanık gösterme
- C) Öyküleme
- D) Karşılaştırma
- E) Varsayım
Doğru cevap: D
Çözüm: İki yol uzunluk ve gölgelilik açısından kıyaslanmıştır; ortak amaçları ve farklı özellikleri ortaya konur.
"Bir okul kulübü, ilk toplantıda 18; ikinci toplantıda 27 öğrenciye ulaştı. Üçüncü buluşmada katılımcı sayısı 35 oldu." Bu kısa parçada düşünceyi geliştiren belirgin unsur hangisidir?
- A) Benzetmeler
- B) Tanıklıklar
- C) Karşıt görüşler
- D) Sayısal veriler
- E) Kişileştirmeler
Doğru cevap: D
Çözüm: Kulübe katılımın arttığı olgusu üç toplantıya ilişkin sayılarla ortaya konmuştur; sayılar örnek amaçlı kurmaca veridir.
"Usta bir zanaatkâr, acele bitirilen işin yeniden yapılmak zorunda kalabileceğini söyledi. Ardından kendisinin de bir kez bu nedenle aynı masayı iki kere onardığını anlattı." Bu paragrafın desteklediği düşünce hangisidir?
- A) Özen göstermeden hızlanmak sonradan ek iş doğurabilir.
- B) Bütün zanaatkârlar aynı işi daima iki kez yapar.
- C) Ahşap mobilyalar ilk onarımdan sonra kullanılamaz.
- D) Acele çalışan herkes yaptığı işten hemen vazgeçer.
- E) Bir işi bitirmek için mutlaka iki usta gerekir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Ustanın deneyimi, aceleciliğin tekrar iş yapmayı gerektirebileceğini örnekler; kesin ve evrensel bir kural belirtilmez.
"İnsanlar farklı amaçlarla bisiklet kullanır. ----. Kimi işe gidip gelmek için, kimi de kısa mesafelerde spor yapmak için bisiklete biner." Parçadaki boşluğa hangi cümle getirilmelidir?
- A) Bu çeşitlilik günlük kullanım biçimlerine de yansır.
- B) Bisikletlerin bütün parçaları aynı malzemeden üretilir.
- C) Uzun yolculuklarda ulaşımın tek yolu bisiklettir.
- D) Bisiklet her mevsimde aynı sayıda kişi tarafından kullanılır.
- E) Bisiklet kullanımının tarihi tek bir ülkeyle sınırlıdır.
Doğru cevap: A
Çözüm: Boşluktan sonraki iki örnek kullanım amaçlarının çeşitliliğini somutlaştırır; geçiş cümlesi bu örneklere hazırlık yapmalıdır.
"Bir dilin kelime hazinesi durağan değildir. Yeni ihtiyaçlar ortaya çıktıkça bazı sözcükler yaygınlaşır, bazıları ise günlük kullanımda geri planda kalır." Bu parçanın sonuç cümlesi hangisi olabilir?
- A) Bu nedenle bütün eski sözcükleri kullanmak yasaktır.
- B) Demek ki dillerde her yıl aynı sayıda sözcük oluşur.
- C) Böylece hiçbir sözcüğün anlamı zaman içinde değişmez.
- D) Kısacası sözcüklerin kullanım sıklığı zamanla değişebilir.
- E) Sonuçta bütün diller aynı kelime hazinesine kavuşur.
Doğru cevap: D
Çözüm: Parçanın iki cümlesi değişimi anlatır; doğru sonuç bu değişimin kapsamını abartmadan özetler.
"(I) Okul bahçesindeki küçük bostan, öğrencilerin bitkileri gözlemlemesi için kurulmuştu. (II) Öğrenciler ilkbaharda tohum ekip gelişimlerini kaydetti. (III) Düzenli sulama sayesinde değişimleri izleyebildiler. (IV) Kentteki tiyatro salonları son yıllarda çoğaldı. (V) Dönem sonunda gözlem notlarını sınıfta paylaştılar." Akışı bozan cümle hangisidir?
Doğru cevap: C
Çözüm: I, II, III ve V okul bostanındaki gözlem çalışmasını anlatır; IV tiyatro salonlarına geçerek konu bütünlüğünü bozar.
"I. Sonra hazırladığı listeye göre kitapları raflara yerleştirdi. II. Önce kütüphanedeki dağınık kitapları masada topladı. III. İşin sonunda rafların yeni düzenini fotoğrafladı. IV. Masadaki kitapları konularına göre ayırıp bir liste hazırladı." Cümlelerin anlamlı sırası hangisidir?
- A) II – I – IV – III
- B) IV – II – I – III
- C) I – IV – II – III
- D) II – IV – I – III
- E) III – II – IV – I
Doğru cevap: D
Çözüm: Önce kitaplar toplanır (II), sonra ayrılıp listelenir (IV), listeyle raflara yerleştirilir (I), son durumda fotoğraf çekilir (III).
"(I) Bir şehirde yürünebilir kaldırımlar günlük yaşamı kolaylaştırır. (II) Geniş ve kesintisiz kaldırımlar yayaların güvenle ilerlemesini sağlar. (III) Kaldırım üzerindeki engeller ise bu yararı azaltır. (IV) Kent müzeleri geçmişe ait nesneleri koruyarak ziyaretçilere sunar. (V) Bu müzelerde yapılan rehberli geziler farklı yaş gruplarına ulaşabilir." Metin iki paragrafa ayrılırsa ikinci paragraf hangi cümleyle başlar?
Doğru cevap: B
Çözüm: I–III kaldırımlarda yürümeyi, IV–V kent müzelerini anlatır; yeni konu IV. cümlede başlar.
"Çizim yapmayı öğrenirken ilk denemelerimde biçimleri doğru kuramıyordum. Bir süre sonra her gün kısa çizimler yaparak ilerledim. ----. Bu yüzden gelişmeyi görmek için eski çizimlerimi de saklıyorum." Boşluğa hangisi getirilebilir?
- A) Kullandığım bütün kalemler aynı gün tükendi.
- B) Zamanla küçük ayrıntıları daha iyi fark etmeye başladım.
- C) Çizim yapmanın herkes için gereksiz olduğunu düşündüm.
- D) Gördüğüm bütün ressamların yöntemleri aynıydı.
- E) Artık hiç çizim yapmama kararı aldım.
Doğru cevap: B
Çözüm: Son cümledeki gelişme vurgusuna, düzenli çalışmayla fark edilen ilerleme cümlesi doğal biçimde bağlanır.
"Parkın önünde bekleyen arkadaşımla karşılaştım. Bana, ‘Öğretmenini daha çok seviyorum.’ dedi." Bu sözün anlam bakımından sorunlu olmasının temel nedeni nedir?
- A) Cümlede hiçbir duygu belirtilmemiştir.
- B) Olayın geçtiği yer belirtilmemiştir.
- C) Kimin kimden daha çok sevildiği açık değildir.
- D) Sözlerin konuşana ait olduğu anlaşılmamaktadır.
- E) Karşılaştırma için bir kişi daha gerekmektedir.
Doğru cevap: C
Çözüm: Söz, "öğretmenini senden daha çok seviyorum" ya da "senin sevdiğinden çok seviyorum" diye anlaşılabilir; açıklık bozulur.
"Bu konu hakkında kendi kişisel görüşümü söylemek istiyorum." ifadesinde anlatımın hangi özelliği zedelenmiştir?
- A) Özgünlük
- B) Betimleme
- C) Duruluk
- D) Tutarlılık
- E) Doğallık
Doğru cevap: C
Çözüm: "Kendi" ve "kişisel" benzer bilgiyi yineler. Gereksiz tekrar kaldırılınca anlam korunur ve anlatım durulaşır.