“Bazıları soruyu hemen çözdü.” cümlesindeki “bazıları” hangi zamirdir?
- A) Soru zamiri
- B) İşaret zamiri
- C) Belgisiz zamir
- D) Kişi zamiri
- E) Dönüşlülük zamiri
Doğru cevap: C
Çözüm: Bazıları sözcüğü kimlerin kastedildiğini kesin olarak bildirmeden kişilerin yerini tutar. Ardından bir isim getirilmediği için belgisiz zamirdir.
“Bu soruyu kendim çözdüm.” cümlesindeki “kendim” sözcüğü hangi zamirdir?
- A) Belgisiz zamir
- B) Soru zamiri
- C) İşaret zamiri
- D) Dönüşlülük zamiri
- E) Kişi zamiri
Doğru cevap: D
Çözüm: Kendim sözcüğü özneyi pekiştirir ve eylemin bizzat konuşan kişi tarafından yapıldığını belirtir. Bu nedenle dönüşlülük zamiridir.
“Toplantı yarın yapılacak.” cümlesindeki “yarın” sözcüğü hangi zarf türündedir?
- A) Miktar zarfı
- B) Soru zarfı
- C) Durum zarfı
- D) Yer-yön zarfı
- E) Zaman zarfı
Doğru cevap: E
Çözüm: Yarın sözcüğü yapılacak eyleminin zamanını bildirir. Yükleme sorulan “ne zaman yapılacak?” sorusunun cevabı olduğu için zaman zarfıdır.
“Sporcu hızla koştu.” cümlesindeki “hızla” sözcüğü hangi zarf türündedir?
- A) Durum zarfı
- B) Soru zarfı
- C) Zaman zarfı
- D) Yer-yön zarfı
- E) Miktar zarfı
Doğru cevap: A
Çözüm: Hızla sözcüğü koşma eyleminin gerçekleşme biçimini belirtir. Fiile yöneltilen “nasıl koştu?” sorusunu cevapladığından durum zarfıdır.
“Çocuk içeri girdi.” cümlesindeki “içeri” sözcüğü hangi zarf türündedir?
- A) Durum zarfı
- B) Yer-yön zarfı
- C) Miktar zarfı
- D) Zaman zarfı
- E) Soru zarfı
Doğru cevap: B
Çözüm: İçeri sözcüğü girme eyleminin yönünü bildirir ve herhangi bir çekim eki almamıştır. Bu nedenle yer-yön zarfı olarak kullanılmıştır.
“Dersi çok dikkatli dinledik.” cümlesindeki “çok” hangi zarf türündedir?
- A) Zaman zarfı
- B) Yer-yön zarfı
- C) Miktar zarfı
- D) Soru zarfı
- E) Durum zarfı
Doğru cevap: C
Çözüm: Çok sözcüğü dikkatli sözcüğünün derecesini artırır. Bir sıfatın ya da zarfın miktarını belirttiği için burada miktar zarfıdır.
“Bu işi neden bıraktın?” cümlesindeki “neden” hangi zarf türündedir?
- A) Yer-yön zarfı
- B) Miktar zarfı
- C) Durum zarfı
- D) Soru zarfı
- E) Zaman zarfı
Doğru cevap: D
Çözüm: Neden sözcüğü bırakma eyleminin sebebini soru yoluyla öğrenmek için kullanılmıştır. Fiilin nedenini sorduğu için soru zarfıdır.
“Yalnız çocuk pencerenin önünde oturuyordu.” cümlesindeki “yalnız” sözcüğünün görevi nedir?
- A) Zamir
- B) Zarf
- C) Sıfat
- D) Bağlaç
- E) Edat
Doğru cevap: C
Çözüm: Yalnız sözcüğü çocuk ismini niteleyerek onun tek başına oluşunu anlatır. Bir ismin önüne geldiğinden niteleme sıfatıdır.
“Sahneye yalnız çıktı.” cümlesindeki “yalnız” sözcüğünün görevi nedir?
- A) Zamir
- B) Bağlaç
- C) Edat
- D) Zarf
- E) Sıfat
Doğru cevap: D
Çözüm: Yalnız sözcüğü çıkma eyleminin tek başına gerçekleştiğini bildirir. Fiilin yapılma biçimini anlattığından durum zarfıdır.
“Ayşe ile Zeynep yarışmaya katıldı.” cümlesindeki “ile” sözcüğünün görevi nedir?
- A) Sıfat
- B) Edat
- C) Zarf
- D) Zamir
- E) Bağlaç
Doğru cevap: E
Çözüm: İle sözcüğü bu cümlede Ayşe ve Zeynep adlarını “ve” anlamında birbirine bağlar. Bu nedenle araç bildiren edat değil, bağlaçtır.
“Soruyu kalem ile işaretledi.” cümlesindeki “ile” sözcüğünün görevi nedir?
- A) Edat
- B) Zamir
- C) Sıfat
- D) Bağlaç
- E) Zarf
Doğru cevap: A
Çözüm: İle sözcüğü işaretleme eyleminin hangi araç kullanılarak yapıldığını bildirir. Araç ilişkisi kurduğu için bu cümlede edat görevindedir.
“Dünden beri seni arıyorum.” cümlesindeki “beri” sözcüğünün görevi nedir?
- A) Sıfat
- B) Edat
- C) Zamir
- D) Zarf
- E) Bağlaç
Doğru cevap: B
Çözüm: Beri sözcüğü zaman bakımından başlangıç noktasını gösterir ve dünden sözcüğüyle birlikte bir edat grubu kurar. Bağlaç değildir.
“Siz bu kararı neden verdiniz?” cümlesindeki “siz” sözcüğünün görevi nedir?
- A) Zarf
- B) Bağlaç
- C) Zamir
- D) Edat
- E) Sıfat
Doğru cevap: C
Çözüm: Siz sözcüğü konuşanın seslendiği kişilerin adlarının yerini tutar. İsim nitelemediği ve fiili belirtmediği için kişi zamiridir.
Aşağıdakilerin hangisinde “de” bağlaçtır?
- A) Sokakta yürüyüş başladı.
- B) Ben de yarın geleceğim.
- C) Evde hiç kimse yok.
- D) Okulda toplantı yapıldı.
- E) Bahçede çocuklar oynuyor.
Doğru cevap: B
Çözüm: “Ben de” ifadesinde de, “dahi” anlamıyla cümleye katılma anlamı katan bağlaçtır. Diğerlerinde -de/-da bulunma durumu ekidir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ile” araç bildiren edattır?
- A) Deniz ile Ece dışarı çıktı.
- B) Ayşe ile Burak konuştu.
- C) Tahtayı silgi ile temizledi.
- D) Anne ile baba bekliyordu.
- E) Mert ile Sinan beraber yürüdü.
Doğru cevap: C
Çözüm: Doğru cümlede silgi ile ifadesi temizleme eyleminin aracını bildirir; ile edattır. Öbür cümlelerde iki ismi “ve” anlamında bağlar.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “yalnız” bağlaçtır?
- A) Sokağa yalnız çıktı.
- B) Yalnız kalmayı tercih etti.
- C) Yalnız adam bankta oturdu.
- D) Geleceğim, yalnız biraz gecikeceğim.
- E) Yalnız çocuk oyun oynuyordu.
Doğru cevap: D
Çözüm: Doğru cümlede yalnız, iki yargı arasında “ama, fakat” ilişkisi kurar. Diğer örneklerde ismi niteleyen sıfat veya eylemi belirten zarf olarak kullanılmıştır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “herkes” sözcüğü zamirdir?
- A) Her öğrenci geldi.
- B) Her gün yürür.
- C) Her soru değerlidir.
- D) Her kitap okunmalı.
- E) Herkes salonu terk etti.
Doğru cevap: E
Çözüm: Herkes sözcüğü belirsiz kişilerin adının yerini tutan belgisiz zamirdir. Diğer seçeneklerdeki her sözcüğü ardından gelen ismi belirleyen belgisiz sıfattır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “şu” işaret sıfatıdır?
- A) Şu defteri bana verir misin?
- B) Şunu henüz okumadım.
- C) Şunu masadan alır mısın?
- D) Şunları dolaba yerleştir.
- E) Şu da bizim olsun.
Doğru cevap: A
Çözüm: Şu sözcüğü defter ismini işaret ederek belirlediği için işaret sıfatıdır. Diğer şıklarda işaret sözcükleri adın yerini tuttuğundan zamirdir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ne” soru zamiridir?
- A) Ne güzel konuştu!
- B) Ne aldığını bana söyle.
- C) Ne kadar yürüdün?
- D) Ne zaman geliyorsun?
- E) Ne hızlı koşuyorsun!
Doğru cevap: B
Çözüm: Doğru cümlede ne, alınan nesnenin adının yerini tutarak soru zamiri görevindedir. Diğerlerinde zaman, miktar veya derece soran söz gruplarına katılır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “nasıl” soru zarfıdır?
- A) Nasıl insanlar tanıdın?
- B) Nasıl bir evde yaşıyor?
- C) Dün okula nasıl gittin?
- D) Nasıl bir film izlediniz?
- E) Nasıl bir kitap arıyorsun?
Doğru cevap: C
Çözüm: Doğru şıkta nasıl, gitme eyleminin gerçekleşme biçimini sorar ve soru zarfıdır. Diğerlerinde isimleri soru yoluyla niteleyen soru sıfatıdır.