“Hangi kitabı okumak istersin?” cümlesindeki “hangi” sözcüğü hangi sıfattır?
- A) İşaret sıfatı
- B) Belgisiz sıfat
- C) Niteleme sıfatı
- D) Sayı sıfatı
- E) Soru sıfatı
Doğru cevap: E
Çözüm: Hangi sözcüğü kitap ismini soru yoluyla belirler ve ismin önünde kullanılır. Bu nedenle soru zamiri değil, soru sıfatıdır.
“Eski ev geçen yıl onarıldı.” cümlesindeki “eski” sözcüğü hangi sıfattır?
- A) Niteleme sıfatı
- B) Belgisiz sıfat
- C) Sayı sıfatı
- D) İşaret sıfatı
- E) Soru sıfatı
Doğru cevap: A
Çözüm: Eski sözcüğü ev isminin niteliğini bildirir; “nasıl ev?” sorusuna yanıt verir. Bu yüzden niteleme sıfatı görevindedir.
“Her öğrenci defterini getirdi.” cümlesindeki “her” sözcüğü hangi sıfattır?
- A) İşaret sıfatı
- B) Belgisiz sıfat
- C) Soru sıfatı
- D) Sayı sıfatı
- E) Niteleme sıfatı
Doğru cevap: B
Çözüm: Her sözcüğü öğrenci ismini kapsam bakımından belirler fakat tek tek bir sayı vermez. İsimle kullanıldığı için belgisiz sıfattır.
“Kim kapıyı çaldı?” cümlesindeki “kim” hangi zamirdir?
- A) Kişi zamiri
- B) Belgisiz zamir
- C) Soru zamiri
- D) Dönüşlülük zamiri
- E) İşaret zamiri
Doğru cevap: C
Çözüm: Kim sözcüğü bilinmeyen kişinin adının yerini tutarak soruyu kurar. Bir ismi nitelemediği için soru zamiri olarak değerlendirilir.
“Eyvah, anahtarımı evde unuttum!” cümlesindeki “eyvah” sözcüğünün türü nedir?
- A) Fiil
- B) İsim
- C) Edat
- D) Ünlem
- E) Bağlaç
Doğru cevap: D
Çözüm: Eyvah sözcüğü pişmanlık ve telaş duygusunu doğrudan dile getirir. Bir ismi ya da fiili nitelemediğinden ünlem türündedir.
“Ayşe ve Murat birlikte çalıştı.” cümlesindeki “ve” sözcüğünün türü nedir?
- A) İsim
- B) Fiil
- C) Ünlem
- D) Edat
- E) Bağlaç
Doğru cevap: E
Çözüm: Ve sözcüğü iki özel adı eş görevli olarak birbirine bağlar. Sözcükler arasında bağlantı kurduğu için bağlaçtır; benzetme veya araç anlamı taşıyan edat değildir.
“Kendimi aynada gördüm.” cümlesindeki “kendimi” sözcüğünün görevi nedir?
- A) Bağlaç
- B) Edat
- C) Sıfat
- D) Zamir
- E) Zarf
Doğru cevap: D
Çözüm: Kendimi sözcüğü özneye geri dönerek onu işaret eden dönüşlülük zamiridir. Belirtme durumu eki alsa da adın yerine geçme niteliğini korur.
“Bazı öğrenciler soruları erken bitirdi.” cümlesindeki “bazı” sözcüğünün görevi nedir?
- A) Zarf
- B) Edat
- C) Zamir
- D) Bağlaç
- E) Sıfat
Doğru cevap: E
Çözüm: Bazı sözcüğü öğrenciler isminin önünde bulunarak sayı belirtmeden kapsamını daraltır. Bu kullanımda belgisiz sıfat olur.
“Kimse bu sonucu beklemiyordu.” cümlesindeki “kimse” sözcüğünün görevi nedir?
- A) Zamir
- B) Bağlaç
- C) Zarf
- D) Sıfat
- E) Edat
Doğru cevap: A
Çözüm: Kimse sözcüğü belirsiz bir kişiyi karşılar ve önünde bir isim bulunmaz. Kişi adının yerini tuttuğundan belgisiz zamirdir.
“Birçok kişi törene katıldı.” cümlesindeki “birçok” sözcüğünün görevi nedir?
- A) Bağlaç
- B) Sıfat
- C) Edat
- D) Zarf
- E) Zamir
Doğru cevap: B
Çözüm: Birçok sözcüğü kişi isminin niceliğini kesin bir sayı vermeden belirler. Bu yüzden sayı sıfatı değil, belgisiz sıfattır.
“Nasıl öğrendin bu haberi?” cümlesindeki “nasıl” sözcüğünün görevi nedir?
- A) Sıfat
- B) Edat
- C) Zarf
- D) Bağlaç
- E) Zamir
Doğru cevap: C
Çözüm: Nasıl sözcüğü öğrenme eyleminin hangi biçimde gerçekleştiğini sorar. Burada ismi belirlemez; soru zarfı olarak kullanılmıştır.
“Ah, bir daha görüşebilsek!” cümlesindeki “ah” sözcüğünün türü nedir?
- A) Fiil
- B) Bağlaç
- C) İsim
- D) Ünlem
- E) Edat
Doğru cevap: D
Çözüm: Ah sözcüğü özlem ve iç çekme duygusunu tek başına dile getirir. Cümlede bu duygusal tepkiyi belirttiği için ünlemdir.
“Yüzlerce öğrenci yarışmaya başvurdu.” cümlesindeki “yüzlerce” sözcüğünün görevi nedir?
- A) Bağlaç
- B) Zarf
- C) Zamir
- D) Edat
- E) Sıfat
Doğru cevap: E
Çözüm: Yüzlerce sözcüğü öğrenci isminin önünde yaklaşık bir nicelik bildirir. İsimle birlikte kullanıldığı için belgisiz sıfat olarak sınıflandırılır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde edat karşılaştırma ilişkisi kurmuştur?
- A) Akşama doğru yola çıktık.
- B) Sınav için kütüphaneye gitti.
- C) Çocuk gibi sevinçle bağırdı.
- D) Onun kadar hızlı koşamıyorum.
- E) Dünden beri seni bekliyorum.
Doğru cevap: D
Çözüm: Doğru cümlede kadar edatı iki kişinin hızını karşılaştırır. Diğer şıklardaki edatlar yaklaşma, başlangıç, amaç ve benzerlik ilişkisi kurmaktadır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bağlaç kullanılmıştır?
- A) Sabahtan beri bekledi.
- B) Senin için getirdi.
- C) Sınıfa doğru yürüdü.
- D) Arkadaşı gibi davrandı.
- E) Ayşe bile soruyu çözebildi.
Doğru cevap: E
Çözüm: Doğru şıkta bile “dahi” anlamı katan bağlaçtır. Diğer şıklardaki doğru, beri, gibi ve için sözcükleri ilişki bildiren edatlardır.
Aşağıdakilerin hangisinde “-ki” ilgi zamiridir?
- A) Benimki dün kayboldu.
- B) Duvardaki tablo değiştirildi.
- C) Bahçedeki ağaç büyüdü.
- D) Sokaktaki ışık söndü.
- E) Raftaki kitapları al.
Doğru cevap: A
Çözüm: Benimki sözcüğünde -ki, “benim olan” anlamıyla bir ismin yerini tuttuğundan ilgi zamiridir. Diğerlerindeki -ki isimleri niteleyen sıfat yapan ektir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “bazıları” belgisiz zamirdir?
- A) Bazı kitaplar çok eski.
- B) Bazıları bu karara katılmadı.
- C) Bazı günler yağmur yağar.
- D) Bazı sorular çok uzun.
- E) Bazı insanlar erken ayrıldı.
Doğru cevap: B
Çözüm: Bazıları sözcüğü kişileri adlandırmadan onların yerini tutar ve belgisiz zamirdir. Diğer seçeneklerde bazı sözcüğü isimden önce gelen belgisiz sıfattır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “öyle” sözcüğü durum zarfıdır?
- A) Öyle insanlar her yerde var.
- B) Öyle kitaplar kolay bulunmaz.
- C) Bana öyle bakma.
- D) Öyle sözler söyleme.
- E) Öyle günleri özlüyorum.
Doğru cevap: C
Çözüm: “Öyle bakma” ifadesinde öyle sözcüğü bakma eyleminin nasıl yapıldığını belirtir ve durum zarfıdır. Diğerlerinde ismi niteleyen sıfattır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “yukarı” yer-yön zarfıdır?
- A) Yukarının manzarası güzel.
- B) Yukarıyı yeni boyadılar.
- C) Yukarıya doğru ilerledi.
- D) Merdivenleri çıkınca yukarı baktı.
- E) Yukarıdan bir ses geldi.
Doğru cevap: D
Çözüm: Yukarı sözcüğü doğru cümlede çekim eki almadan bakma eyleminin yönünü belirtir. Diğerlerinde isim çekim eki aldığı için yer-yön zarfı değildir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “birkaç” belgisiz sıfattır?
- A) Birkaçı bugün gelmedi.
- B) Birkaçını sen seç.
- C) Birkaçına haber verdik.
- D) Birkaçından cevap aldım.
- E) Birkaç öğrenci daha sınıfa girdi.
Doğru cevap: E
Çözüm: Birkaç, öğrenci isminin önünde belirsiz miktar bildirdiği için belgisiz sıfattır. Diğer seçeneklerde birkaç sözcüğü isim yerine geçip ek almıştır.