“Bahçedeki ağaç baharda çiçek açtı.” cümlesindeki “ağaç” sözcüğünün türü nedir?
- A) İsim
- B) Zamir
- C) Edat
- D) Zarf
- E) Sıfat
Doğru cevap: A
Çözüm: Ağaç bir varlığın adını karşılar, herhangi bir eylemi veya başka sözcüğün özelliğini belirtmez. Bu nedenle sözcük cümlede isim görevindedir.
“Yeşil yapraklar rüzgârda sallandı.” cümlesindeki “yeşil” sözcüğünün türü nedir?
- A) İsim
- B) Sıfat
- C) Edat
- D) Zarf
- E) Zamir
Doğru cevap: B
Çözüm: Yeşil sözcüğü yapraklar ismini niteleyerek “nasıl yapraklar?” sorusuna cevap verir. Bir ismin özelliğini bildirdiği için niteleme sıfatıdır.
“Onlar dün erkenden ayrıldı.” cümlesindeki “onlar” sözcüğünün türü nedir?
- A) Sıfat
- B) İsim
- C) Zamir
- D) Edat
- E) Zarf
Doğru cevap: C
Çözüm: Onlar sözcüğü kişilerin adını söylemeden onların yerini tutar. Bir ismi nitelemediği için sıfat değil, üçüncü çoğul kişi zamiridir.
“Öğrenciler sessizce sınıfa girdi.” cümlesindeki “sessizce” sözcüğünün türü nedir?
- A) İsim
- B) Sıfat
- C) Zamir
- D) Zarf
- E) Edat
Doğru cevap: D
Çözüm: Sessizce, girme eyleminin nasıl yapıldığını belirtir. Fiile sorulan “nasıl?” sorusunu karşıladığından cümlede durum zarfı görevindedir.
“Çocuk annesi gibi gülümsedi.” cümlesindeki “gibi” sözcüğünün türü nedir?
- A) Sıfat
- B) Zarf
- C) Zamir
- D) İsim
- E) Edat
Doğru cevap: E
Çözüm: Gibi sözcüğü anne ile gülümseme biçimi arasında benzerlik ilişkisi kurar. Tek başına bu anlamı taşımadığından benzetme edatıdır.
“Çantamda üç defter var.” cümlesindeki “üç” sözcüğü hangi sıfat türündedir?
- A) Sayı sıfatı
- B) Niteleme sıfatı
- C) Belgisiz sıfat
- D) Soru sıfatı
- E) İşaret sıfatı
Doğru cevap: A
Çözüm: Üç sözcüğü defter isminin miktarını kesin bir sayıyla bildirir. “Kaç defter?” sorusunu yanıtladığı için asıl sayı sıfatıdır.
“Bu kalemi masanın üstüne bırak.” cümlesindeki “bu” sözcüğü hangi sıfattır?
- A) Sayı sıfatı
- B) İşaret sıfatı
- C) Niteleme sıfatı
- D) Soru sıfatı
- E) Belgisiz sıfat
Doğru cevap: B
Çözüm: Bu sözcüğü hemen ardından gelen kalem ismini işaret ederek belirler. İsimle birlikte kullanıldığı için işaret sıfatıdır; tek başına kullanılsaydı zamir olabilirdi.
“Bazıları soruyu hemen çözdü.” cümlesindeki “bazıları” hangi zamirdir?
- A) Soru zamiri
- B) İşaret zamiri
- C) Belgisiz zamir
- D) Kişi zamiri
- E) Dönüşlülük zamiri
Doğru cevap: C
Çözüm: Bazıları sözcüğü kimlerin kastedildiğini kesin olarak bildirmeden kişilerin yerini tutar. Ardından bir isim getirilmediği için belgisiz zamirdir.
“Bu soruyu kendim çözdüm.” cümlesindeki “kendim” sözcüğü hangi zamirdir?
- A) Belgisiz zamir
- B) Soru zamiri
- C) İşaret zamiri
- D) Dönüşlülük zamiri
- E) Kişi zamiri
Doğru cevap: D
Çözüm: Kendim sözcüğü özneyi pekiştirir ve eylemin bizzat konuşan kişi tarafından yapıldığını belirtir. Bu nedenle dönüşlülük zamiridir.
“Toplantı yarın yapılacak.” cümlesindeki “yarın” sözcüğü hangi zarf türündedir?
- A) Miktar zarfı
- B) Soru zarfı
- C) Durum zarfı
- D) Yer-yön zarfı
- E) Zaman zarfı
Doğru cevap: E
Çözüm: Yarın sözcüğü yapılacak eyleminin zamanını bildirir. Yükleme sorulan “ne zaman yapılacak?” sorusunun cevabı olduğu için zaman zarfıdır.
“Sporcu hızla koştu.” cümlesindeki “hızla” sözcüğü hangi zarf türündedir?
- A) Durum zarfı
- B) Soru zarfı
- C) Zaman zarfı
- D) Yer-yön zarfı
- E) Miktar zarfı
Doğru cevap: A
Çözüm: Hızla sözcüğü koşma eyleminin gerçekleşme biçimini belirtir. Fiile yöneltilen “nasıl koştu?” sorusunu cevapladığından durum zarfıdır.
“Çocuk içeri girdi.” cümlesindeki “içeri” sözcüğü hangi zarf türündedir?
- A) Durum zarfı
- B) Yer-yön zarfı
- C) Miktar zarfı
- D) Zaman zarfı
- E) Soru zarfı
Doğru cevap: B
Çözüm: İçeri sözcüğü girme eyleminin yönünü bildirir ve herhangi bir çekim eki almamıştır. Bu nedenle yer-yön zarfı olarak kullanılmıştır.
“Dersi çok dikkatli dinledik.” cümlesindeki “çok” hangi zarf türündedir?
- A) Zaman zarfı
- B) Yer-yön zarfı
- C) Miktar zarfı
- D) Soru zarfı
- E) Durum zarfı
Doğru cevap: C
Çözüm: Çok sözcüğü dikkatli sözcüğünün derecesini artırır. Bir sıfatın ya da zarfın miktarını belirttiği için burada miktar zarfıdır.
“Bu işi neden bıraktın?” cümlesindeki “neden” hangi zarf türündedir?
- A) Yer-yön zarfı
- B) Miktar zarfı
- C) Durum zarfı
- D) Soru zarfı
- E) Zaman zarfı
Doğru cevap: D
Çözüm: Neden sözcüğü bırakma eyleminin sebebini soru yoluyla öğrenmek için kullanılmıştır. Fiilin nedenini sorduğu için soru zarfıdır.
“Hangi kitabı okumak istersin?” cümlesindeki “hangi” sözcüğü hangi sıfattır?
- A) İşaret sıfatı
- B) Belgisiz sıfat
- C) Niteleme sıfatı
- D) Sayı sıfatı
- E) Soru sıfatı
Doğru cevap: E
Çözüm: Hangi sözcüğü kitap ismini soru yoluyla belirler ve ismin önünde kullanılır. Bu nedenle soru zamiri değil, soru sıfatıdır.
“Eski ev geçen yıl onarıldı.” cümlesindeki “eski” sözcüğü hangi sıfattır?
- A) Niteleme sıfatı
- B) Belgisiz sıfat
- C) Sayı sıfatı
- D) İşaret sıfatı
- E) Soru sıfatı
Doğru cevap: A
Çözüm: Eski sözcüğü ev isminin niteliğini bildirir; “nasıl ev?” sorusuna yanıt verir. Bu yüzden niteleme sıfatı görevindedir.
“Her öğrenci defterini getirdi.” cümlesindeki “her” sözcüğü hangi sıfattır?
- A) İşaret sıfatı
- B) Belgisiz sıfat
- C) Soru sıfatı
- D) Sayı sıfatı
- E) Niteleme sıfatı
Doğru cevap: B
Çözüm: Her sözcüğü öğrenci ismini kapsam bakımından belirler fakat tek tek bir sayı vermez. İsimle kullanıldığı için belgisiz sıfattır.
“Kim kapıyı çaldı?” cümlesindeki “kim” hangi zamirdir?
- A) Kişi zamiri
- B) Belgisiz zamir
- C) Soru zamiri
- D) Dönüşlülük zamiri
- E) İşaret zamiri
Doğru cevap: C
Çözüm: Kim sözcüğü bilinmeyen kişinin adının yerini tutarak soruyu kurar. Bir ismi nitelemediği için soru zamiri olarak değerlendirilir.
“Eyvah, anahtarımı evde unuttum!” cümlesindeki “eyvah” sözcüğünün türü nedir?
- A) Fiil
- B) İsim
- C) Edat
- D) Ünlem
- E) Bağlaç
Doğru cevap: D
Çözüm: Eyvah sözcüğü pişmanlık ve telaş duygusunu doğrudan dile getirir. Bir ismi ya da fiili nitelemediğinden ünlem türündedir.
“Ayşe ve Murat birlikte çalıştı.” cümlesindeki “ve” sözcüğünün türü nedir?
- A) İsim
- B) Fiil
- C) Ünlem
- D) Edat
- E) Bağlaç
Doğru cevap: E
Çözüm: Ve sözcüğü iki özel adı eş görevli olarak birbirine bağlar. Sözcükler arasında bağlantı kurduğu için bağlaçtır; benzetme veya araç anlamı taşıyan edat değildir.