Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “o” sözcüğü işaret sıfatıdır?
- A) O çantayı dolaba koy.
- B) O da toplantıya katıldı.
- C) O şimdi sınıfta.
- D) O, dün bize uğradı.
- E) O bugün erken kalktı.
Doğru cevap: A
Çözüm: “O çantayı” söz grubunda o, çanta ismini işaret ederek belirler. Diğer cümlelerde o tek başına kişi veya varlık adı yerine kullanılmıştır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “bu” sözcüğü işaret zamiridir?
- A) Bu kitap çok sevildi.
- B) Bu, beklediğimiz sonuç değil.
- C) Bu yollar geçen yıl yapıldı.
- D) Bu çocuk çok çalışkan.
- E) Bu sabah erkenden uyandık.
Doğru cevap: B
Çözüm: “Bu, beklediğimiz sonuç değil.” cümlesinde bu sözcüğü bir nesnenin adının yerini tek başına tutar. Diğerlerinde isimleri belirleyen işaret sıfatıdır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “çok” sözcüğü zarf görevindedir?
- A) Çok soru kısa sürede çözüldü.
- B) Çok öğrenci yarışmaya katıldı.
- C) Sınavdan önce çok çalıştı.
- D) Çok kitap raflara sığmadı.
- E) Çok kişi cevabı biliyordu.
Doğru cevap: C
Çözüm: Doğru cümlede çok sözcüğü çalışma eyleminin miktarını belirtir ve zarftır. Diğer dört cümlede isimlerin önünde kullanıldığı için sıfattır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “güzel” sözcüğü zarf olarak kullanılmıştır?
- A) Güzel bahçe herkesi etkiledi.
- B) Güzel bir şarkı dinledik.
- C) Güzel resim duvara asıldı.
- D) Çocuk piyano çalarken güzel gülümsedi.
- E) Güzel sözler söylemek önemlidir.
Doğru cevap: D
Çözüm: Doğru seçenekte güzel sözcüğü gülümseme eyleminin nasıl yapıldığını bildirir. Diğer seçeneklerde bir ismi nitelediği için sıfattır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “doğru” sözcüğü edat görevindedir?
- A) Doğru konuşmaya çalıştı.
- B) Doğru yolu seçti.
- C) Doğru düşünceye değer verir.
- D) Doğru cevabı işaretledi.
- E) Akşama doğru eve döndük.
Doğru cevap: E
Çözüm: “Akşama doğru” grubundaki doğru sözcüğü zamansal yaklaşma ilişkisi kurar ve edattır. Diğerlerinde doğru sözcüğü niteleme ya da eylem biçimi bildirir.
Aşağıdakilerin hangisinde “ki” ayrı yazılan bağlaçtır?
- A) Biliyorum ki sözünü tutacaksın.
- B) Dünkü haber herkesi şaşırttı.
- C) Yoldaki taşlar temizlendi.
- D) Evdeki bardak kırılmış.
- E) Benimki dolabın üstünde.
Doğru cevap: A
Çözüm: “Biliyorum ki” ifadesindeki ki, iki yargı arasında bağlantı kuran bağımsız bağlaçtır. Diğer seçeneklerdeki -ki sözcüğe bitişik bir ektir.
Aşağıdakilerin hangisinde “de” bağlaçtır?
- A) Sokakta yürüyüş başladı.
- B) Ben de yarın geleceğim.
- C) Evde hiç kimse yok.
- D) Okulda toplantı yapıldı.
- E) Bahçede çocuklar oynuyor.
Doğru cevap: B
Çözüm: “Ben de” ifadesinde de, “dahi” anlamıyla cümleye katılma anlamı katan bağlaçtır. Diğerlerinde -de/-da bulunma durumu ekidir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ile” araç bildiren edattır?
- A) Deniz ile Ece dışarı çıktı.
- B) Ayşe ile Burak konuştu.
- C) Tahtayı silgi ile temizledi.
- D) Anne ile baba bekliyordu.
- E) Mert ile Sinan beraber yürüdü.
Doğru cevap: C
Çözüm: Doğru cümlede silgi ile ifadesi temizleme eyleminin aracını bildirir; ile edattır. Öbür cümlelerde iki ismi “ve” anlamında bağlar.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “yalnız” bağlaçtır?
- A) Sokağa yalnız çıktı.
- B) Yalnız kalmayı tercih etti.
- C) Yalnız adam bankta oturdu.
- D) Geleceğim, yalnız biraz gecikeceğim.
- E) Yalnız çocuk oyun oynuyordu.
Doğru cevap: D
Çözüm: Doğru cümlede yalnız, iki yargı arasında “ama, fakat” ilişkisi kurar. Diğer örneklerde ismi niteleyen sıfat veya eylemi belirten zarf olarak kullanılmıştır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “herkes” sözcüğü zamirdir?
- A) Her öğrenci geldi.
- B) Her gün yürür.
- C) Her soru değerlidir.
- D) Her kitap okunmalı.
- E) Herkes salonu terk etti.
Doğru cevap: E
Çözüm: Herkes sözcüğü belirsiz kişilerin adının yerini tutan belgisiz zamirdir. Diğer seçeneklerdeki her sözcüğü ardından gelen ismi belirleyen belgisiz sıfattır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “şu” işaret sıfatıdır?
- A) Şu defteri bana verir misin?
- B) Şunu henüz okumadım.
- C) Şunu masadan alır mısın?
- D) Şunları dolaba yerleştir.
- E) Şu da bizim olsun.
Doğru cevap: A
Çözüm: Şu sözcüğü defter ismini işaret ederek belirlediği için işaret sıfatıdır. Diğer şıklarda işaret sözcükleri adın yerini tuttuğundan zamirdir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ne” soru zamiridir?
- A) Ne güzel konuştu!
- B) Ne aldığını bana söyle.
- C) Ne kadar yürüdün?
- D) Ne zaman geliyorsun?
- E) Ne hızlı koşuyorsun!
Doğru cevap: B
Çözüm: Doğru cümlede ne, alınan nesnenin adının yerini tutarak soru zamiri görevindedir. Diğerlerinde zaman, miktar veya derece soran söz gruplarına katılır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “nasıl” soru zarfıdır?
- A) Nasıl insanlar tanıdın?
- B) Nasıl bir evde yaşıyor?
- C) Dün okula nasıl gittin?
- D) Nasıl bir film izlediniz?
- E) Nasıl bir kitap arıyorsun?
Doğru cevap: C
Çözüm: Doğru şıkta nasıl, gitme eyleminin gerçekleşme biçimini sorar ve soru zarfıdır. Diğerlerinde isimleri soru yoluyla niteleyen soru sıfatıdır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde edat karşılaştırma ilişkisi kurmuştur?
- A) Akşama doğru yola çıktık.
- B) Sınav için kütüphaneye gitti.
- C) Çocuk gibi sevinçle bağırdı.
- D) Onun kadar hızlı koşamıyorum.
- E) Dünden beri seni bekliyorum.
Doğru cevap: D
Çözüm: Doğru cümlede kadar edatı iki kişinin hızını karşılaştırır. Diğer şıklardaki edatlar yaklaşma, başlangıç, amaç ve benzerlik ilişkisi kurmaktadır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bağlaç kullanılmıştır?
- A) Sabahtan beri bekledi.
- B) Senin için getirdi.
- C) Sınıfa doğru yürüdü.
- D) Arkadaşı gibi davrandı.
- E) Ayşe bile soruyu çözebildi.
Doğru cevap: E
Çözüm: Doğru şıkta bile “dahi” anlamı katan bağlaçtır. Diğer şıklardaki doğru, beri, gibi ve için sözcükleri ilişki bildiren edatlardır.
Aşağıdakilerin hangisinde “-ki” ilgi zamiridir?
- A) Benimki dün kayboldu.
- B) Duvardaki tablo değiştirildi.
- C) Bahçedeki ağaç büyüdü.
- D) Sokaktaki ışık söndü.
- E) Raftaki kitapları al.
Doğru cevap: A
Çözüm: Benimki sözcüğünde -ki, “benim olan” anlamıyla bir ismin yerini tuttuğundan ilgi zamiridir. Diğerlerindeki -ki isimleri niteleyen sıfat yapan ektir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “bazıları” belgisiz zamirdir?
- A) Bazı kitaplar çok eski.
- B) Bazıları bu karara katılmadı.
- C) Bazı günler yağmur yağar.
- D) Bazı sorular çok uzun.
- E) Bazı insanlar erken ayrıldı.
Doğru cevap: B
Çözüm: Bazıları sözcüğü kişileri adlandırmadan onların yerini tutar ve belgisiz zamirdir. Diğer seçeneklerde bazı sözcüğü isimden önce gelen belgisiz sıfattır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “öyle” sözcüğü durum zarfıdır?
- A) Öyle insanlar her yerde var.
- B) Öyle kitaplar kolay bulunmaz.
- C) Bana öyle bakma.
- D) Öyle sözler söyleme.
- E) Öyle günleri özlüyorum.
Doğru cevap: C
Çözüm: “Öyle bakma” ifadesinde öyle sözcüğü bakma eyleminin nasıl yapıldığını belirtir ve durum zarfıdır. Diğerlerinde ismi niteleyen sıfattır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “yukarı” yer-yön zarfıdır?
- A) Yukarının manzarası güzel.
- B) Yukarıyı yeni boyadılar.
- C) Yukarıya doğru ilerledi.
- D) Merdivenleri çıkınca yukarı baktı.
- E) Yukarıdan bir ses geldi.
Doğru cevap: D
Çözüm: Yukarı sözcüğü doğru cümlede çekim eki almadan bakma eyleminin yönünü belirtir. Diğerlerinde isim çekim eki aldığı için yer-yön zarfı değildir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “birkaç” belgisiz sıfattır?
- A) Birkaçı bugün gelmedi.
- B) Birkaçını sen seç.
- C) Birkaçına haber verdik.
- D) Birkaçından cevap aldım.
- E) Birkaç öğrenci daha sınıfa girdi.
Doğru cevap: E
Çözüm: Birkaç, öğrenci isminin önünde belirsiz miktar bildirdiği için belgisiz sıfattır. Diğer seçeneklerde birkaç sözcüğü isim yerine geçip ek almıştır.