"Yazar, bu eserinde yalın bir dil kullanmış." cümlesinde "yalın" sözcüğünün anlamını hangi ifade karşılar?
- A) Duygudan yoksun
- B) Ayrıntısı bol
- C) Gösterişten uzak
- D) Kurmaca olmayan
- E) Alışılmadık olan
Doğru cevap: C
Çözüm: "Yalın dil", süsten ve gereksiz karmaşıklıktan uzak anlatımdır; duygusuz anlatım demek değildir.
"Binanın girişindeki merdivenin ayağı onarılmış." cümlesinde "ayak" sözcüğü hangi anlamda kullanılmıştır?
- A) Temel anlam
- B) Mecaz anlam
- C) Yan anlam
- D) Terim anlam
- E) Soyut anlam
Doğru cevap: C
Çözüm: İnsanın ayağına benzetilerek nesnenin alt veya destek bölümü adlandırılmıştır; temel anlamla ilişki sürdüğü için yan anlamdır.
"Toplantıda söylenen sert sözler aralarındaki güveni sarstı." cümlesinde "sarstı" sözcüğünün kullanımı hangisidir?
- A) Temel anlam
- B) Mecaz anlam
- C) Yan anlam
- D) Terim anlam
- E) Sesteş kullanım
Doğru cevap: B
Çözüm: Güven fiziksel olarak sallanmaz; sözcük temel anlamından uzaklaşıp güveni zedeleme anlamını kazanmıştır.
"Hakem, karşılaşmanın son dakikasında penaltı kararı verdi." cümlesindeki "penaltı" sözcüğünün özelliği nedir?
- A) Spor terimidir
- B) Yansıma sözcüktür
- C) Mecazlı sözdür
- D) Genel anlamlıdır
- E) Sesteş sözcüktür
Doğru cevap: A
Çözüm: Penaltı, spor alanında özel bir kavramın adıdır; bu nedenle terim anlamlıdır.
"Odada ağır bir sessizlik vardı." cümlesinde "ağır" sözcüğü hangi anlamı taşır?
- A) Bunaltıcı ve yoğun
- B) Tartılabilecek kadar büyük
- C) Yavaşça ilerleyen
- D) Taşınması güç olan
- E) Dengesi bozuk olan
Doğru cevap: A
Çözüm: Sessizliğin fiziksel ağırlığı yoktur; "ağır" burada bunaltıcı bir atmosferi mecaz yoluyla anlatır.
"Çocuk, kapıdan gelen tıkırtıyı duyunca irkildi." cümlesindeki "tıkırtı" nasıl bir sözcüktür?
- A) Soyut sözcük
- B) Terim sözcük
- C) Yakın anlamlı sözcük
- D) Yansıma sözcük
- E) Karşıt anlamlı sözcük
Doğru cevap: D
Çözüm: "Tıkırtı", bir sesin taklit edilmesiyle oluştuğundan yansıma sözcüktür.
"Başarılı olmak için sabır gerekir." cümlesindeki "sabır" sözcüğünün anlam özelliği nedir?
- A) Soyuttur
- B) Niceldir
- C) Yansımadır
- D) Sesteştir
- E) Somuttur
Doğru cevap: A
Çözüm: Sabır, duyu organlarıyla doğrudan algılanan bir nesne değil, zihinsel bir özellik olduğundan soyuttur.
"Yolun uzunluğu on kilometreyi buldu." cümlesinde "uzunluk" hangi tür anlam taşır?
- A) Nitel anlam
- B) Mecaz anlam
- C) Terim dışı anlam
- D) Soyut anlam
- E) Nicel anlam
Doğru cevap: E
Çözüm: Uzunluk ölçülebilir bir büyüklüğü anlatır; bu bağlamda nicel anlamlıdır.
"Sergideki resimlerin renkleri oldukça canlıydı." cümlesindeki "canlı" sözcüğünün bağlamdaki karşılığı nedir?
- A) Hareket edebilen
- B) Nefes alan
- C) Hızla büyüyen
- D) Parlak ve etkileyici
- E) Ses çıkarabilen
Doğru cevap: D
Çözüm: Renk için "canlı" denmesi, rengin parlak ve etkili oluşunu anlatır; biyolojik canlılık kastedilmez.
"Çiçek, gül, bitki" sözcükleri genelden özele doğru nasıl sıralanır?
- A) Gül – çiçek – bitki
- B) Bitki – çiçek – gül
- C) Çiçek – bitki – gül
- D) Bitki – gül – çiçek
- E) Gül – bitki – çiçek
Doğru cevap: B
Çözüm: Bitki en kapsamlı sınıftır; çiçek daha dar, gül ise çiçek türleri arasında daha özel bir addır.
"Bu konuda verdiğin yanıt beni ikna etmedi." cümlesindeki "yanıt" sözcüğünün eş anlamlısı hangisidir?
- A) Soru
- B) Gerekçe
- C) Cevap
- D) İtiraz
- E) Yorum
Doğru cevap: C
Çözüm: "Yanıt" ve "cevap" aynı kavramı karşılar. Gerekçe, yanıtın dayanağı olabilse de eş anlamlısı değildir.
"Tüm gün oyalandı, sonunda işe koyuldu." cümlesinde "işe koyuldu" sözünün anlamı nedir?
- A) Çalışmayı erteledi
- B) Görevini değiştirdi
- C) Yardım istemeye gitti
- D) Çalışmaya başladı
- E) Çalışmasını tamamladı
Doğru cevap: D
Çözüm: "İşe koyulmak" bir işin yapılmasına başlamak anlamındadır; bitirmek veya ertelemek anlamına gelmez.
"Yaşlı adam, teker teker gelen konuklarla ilgilendi." cümlesinde "teker teker" söz grubu nedir?
- A) İkileme
- B) Atasözü
- C) Terim
- D) Dolaylama
- E) Sesteşlik
Doğru cevap: A
Çözüm: "Teker teker" bir sözcüğün yinelenmesiyle oluşan, eylemin ayrı ayrı yapıldığını anlatan ikilemedir.
"Bu işin altından ancak birlikte kalkabiliriz." cümlesindeki "altından kalkmak" neyi anlatır?
- A) Bir engelin altına girmeyi
- B) Bir nesneyi kaldırmayı
- C) Bir işi önceden bitirmeyi
- D) Bir görevden uzaklaşmayı
- E) Güç işi başarabilmeyi
Doğru cevap: E
Çözüm: "Altından kalkmak" kalıplaşmış bir deyimdir; zor bir işi başarabilecek yeterlilikte olmak anlamına gelir.
"Takımın file bekçisi son anda topu kurtardı." cümlesindeki "file bekçisi" sözüne ne ad verilir?
- A) Güzel adlandırma
- B) Dolaylama
- C) Tariz
- D) Sesteşlik
- E) Anlam daralması
Doğru cevap: B
Çözüm: Tek sözcükle söylenebilecek "kaleci" kavramı birden fazla sözcükle karşılanmıştır; bu dolaylamadır.
"Yaşlı sanatçı geçen hafta hayata gözlerini yumdu." cümlesindeki ifade hangi yolla oluşturulmuştur?
- A) Yansıma
- B) Terimleşme
- C) Karşıt anlam
- D) Anlam genişlemesi
- E) Güzel adlandırma
Doğru cevap: E
Çözüm: Ölüm doğrudan söylenmeyip daha yumuşak çağrışımlı "hayata gözlerini yumdu" sözüyle anlatılmıştır.
"Pencerenin önündeki çiçekler susuzluktan boyun eğmişti." cümlesindeki anlatım hangisidir?
- A) Doğanın insana benzetilmesi
- B) İnsana özgü durumun doğaya aktarılması
- C) Duyular arasında aktarım yapılması
- D) Bir yerin insan yerine kullanılması
- E) Bir terimin günlük dilde kullanılması
Doğru cevap: B
Çözüm: "Boyun eğmek" insana özgü bir davranış olarak çiçeklere yüklenmiştir; insandan doğaya aktarma vardır.
"Sınıf, yarışma haberini duyunca sevince boğuldu." cümlesindeki "sınıf" sözcüğü neyi karşılar?
- A) Ders yapılan odayı
- B) Binanın bir katını
- C) Öğrenci seviyesini
- D) Sınıfın eşyalarını
- E) Sınıftaki öğrencileri
Doğru cevap: E
Çözüm: Mekân adı olan "sınıf", burada o mekândaki öğrencilerin yerine kullanılmıştır; yer-insan ilişkisiyle ad aktarmasıdır.
"Günün sonunda ağır bir karar verdi." cümlesindeki "ağır" sözcüğünün yerine bağlamı bozmadan hangisi getirilebilir?
- A) Hantal
- B) Kilolu
- C) Zor
- D) Yavaş
- E) Yoğun
Doğru cevap: C
Çözüm: Karar için "ağır" sözcüğü verilmesi güç, sonucu önemli anlamına gelir; seçenekler içinde "zor" bu anlamı karşılar.
"Acele işe şeytan karışır." sözü aşağıdaki söz öbeklerinden hangisine örnektir?
- A) Deyim
- B) İkileme
- C) Dolaylama
- D) Atasözü
- E) Terim
Doğru cevap: D
Çözüm: Genel bir deneyimden çıkarılmış öğüt içerdiği ve kalıplaştığı için atasözüdür; deyimler genellikle öğüt vermez.