Bağlaç olan “de”nin ayrı yazılması kuralına uygun cümle hangisidir?
- A) Bende sabah toplantıya katılacağım.
- B) Ben de toplantıya katılacağım.
- C) Sende bizimle gelirmisin?
- D) Oda bizimle gelecek.
- E) Bizde yarın geliriz.
Doğru cevap: B
Çözüm: “Ben de” ifadesindeki de bağlaçtır ve ayrı yazılır; bir cümleden çıkarıldığında temel yapı korunabilir.
Bulunma durumu eki olan “-da/-de”nin doğru yazıldığı seçenek hangisidir?
- A) Kitap çanta da unutulmuş.
- B) Defter masa da kalmış.
- C) Kalem sınıf da unutulmuş.
- D) Kitap çantada duruyor.
- E) Anahtar ev de bulunmuş.
Doğru cevap: D
Çözüm: Çanta sözcüğünün yer bildiren -da eki sözcüğe bitişik yazılır: çantada. Diğerlerinde ek yanlış ayrılmıştır.
Bağlaç olan “ki”nin yazımı hangi cümlede doğrudur?
- A) Dediki yarın geri dönecek.
- B) Sanıyorumki yarın yağmur yağacak.
- C) Gördümki çok çalışmış.
- D) Dedi ki akşam erkenden dönecek.
- E) Biliyorumki sen de geleceksin.
Doğru cevap: D
Çözüm: Cümleleri bağlayan ki sözcükten ayrı yazılır: “Dedi ki”. Diğer seçeneklerde bağlaç bitişik yazılmıştır.
Sıfat yapan “-ki” ekinin doğru yazıldığı cümle hangisidir?
- A) Okulda ki sınıfı düzenledim.
- B) Yarın ki toplantı ertelendi.
- C) Evdeki kitapları düzenledim.
- D) Dün ki açıklama yenilendi.
- E) Masada ki çiçek soldu.
Doğru cevap: C
Çözüm: Sıfat yapan -ki ektir ve önceki sözcüğe bitişik yazılır: evdeki, yarınki, dünkü, masadaki.
Soru ekinin yazımı hangi seçenekte doğrudur?
- A) Yarın gelirmisin?
- B) Şimdi gelirmisin?
- C) Bizi arayacak mısın?
- D) Soruyu anladınmı?
- E) O da bizimlemiydi?
Doğru cevap: C
Çözüm: Soru eki mı/mi/mu/mü ayrı yazılır; kişi eki ona bitişebilir: arayacak mısın.
Aşağıdakilerden hangisinde “şey” sözcüğü doğru yazılmıştır?
- A) Birşey daha söylemek istiyorum.
- B) Herşey yolunda gidiyor.
- C) Hiçbirşey istemiyorum.
- D) Birkaçşey unuttum.
- E) Bir şey söylemek istiyorum.
Doğru cevap: E
Çözüm: “Şey” sözcüğü kendisinden önceki sözden ayrı yazılır: bir şey, her şey, hiçbir şey, birkaç şey.
Belirsizlik bildiren “hiçbir” sözcüğünün doğru kullanıldığı seçenek hangisidir?
- A) Hiçbir öğrenci geç kalmadı.
- B) Hiç bir öğretmen bugün gelmedi.
- C) Hiç-bir kişi soruyu yanıtlamadı.
- D) Hiç birisi sınava başvurmadı.
- E) Hiç bir şey değişmedi.
Doğru cevap: A
Çözüm: “Hiçbir” bitişik yazılır. “Hiçbir şey” ifadesinde ise şey ayrıca yazılır.
“Ki”nin ek ve bağlaç görevleri birlikte düşünüldüğünde hangi cümle doğru yazılmıştır?
- A) Evde ki defteri aldım, kardeşim de dedi ki onu getir.
- B) Evdeki kitabı aldım, kardeşim de dediki geri getir.
- C) Evde ki kitabı aldım, annem de dediki onu getir.
- D) Evdeki kitabı aldım, kardeşim de dedi ki onu getir.
- E) Evdeki kitabı aldım, kardeşimde dedi ki yarın getir.
Doğru cevap: D
Çözüm: Evdeki sözcüğünde sıfat yapan -ki bitişik; “dedi ki” sözünde bağlaç ayrı, “kardeşim de” ifadesinde de bağlacı ayrı yazılır.
Bulunma eki ve bağlaç olan de birlikte kullanıldığında hangi yazım doğrudur?
- A) Okul ta beni de beklediler.
- B) Sınıfta onuda beklediler.
- C) Sınıfta beni de beklediler.
- D) Sınıfda bizi de beklediler.
- E) Sınıfta seni’de beklediler.
Doğru cevap: C
Çözüm: “Sınıfta” sözcüğünde bulunma eki bitişiktir ve sert ünsüzden sonra t olur; “beni de” ifadesindeki bağlaç ayrıdır.
Soru ekinin ve kişi ekinin birlikte doğru yazıldığı cümle hangisidir?
- A) Bizi akşam da arayacakmısınız?
- B) Bizi yarın da görecek mi siniz?
- C) Onları yarında arayacak mısınız?
- D) Bizi yarın da arayacak mısınız?
- E) Bizi yarın da çağıracakmı sınız?
Doğru cevap: D
Çözüm: Soru eki önceki sözcükten ayrı; ona bağlanan ikinci çoğul kişi eki bitişik yazılır: arayacak mısınız. “Yarın da” bağlacı ayrıdır.
“Bugün” ve “her gün” sözcüklerinin yazımını birlikte doğru gösteren seçenek hangisidir?
- A) Bugün başlayıp her gün çalışacağım.
- B) Bu gün başlayıp akşam çalışacağım.
- C) Bugün başlayıp hergün tekrar edeceğim.
- D) Bu-gün başlayıp her gün tekrar yapacağım.
- E) Bugün başlayıp her-gün soru çözeceğim.
Doğru cevap: A
Çözüm: İçinde bulunulan günü bildiren “bugün” bitişik; tekrar bildiren “her gün” ayrı yazılır.
Belgisiz sözlerin yazımı bakımından doğru cümle hangisidir?
- A) Bir çok kişi, pek çok soruyu çözdü.
- B) Birçok öğrenci, pekçok test çözdü.
- C) Birçok öğrenci, pek-çok kitabı bitirdi.
- D) Bir çok öğrenci, pekçok ödevi tamamladı.
- E) Birçok öğrenci, pek çok soruyu çözdü.
Doğru cevap: E
Çözüm: “Birçok” bitişik, “pek çok” ayrı yazılır; ikisi aynı yazım kalıbına sahip değildir.
Aşağıdaki ikilemelerden hangisi kurala uygun yazılmıştır?
- A) Ardarda yürümek
- B) Omuzomuza durmak
- C) Göz göze gelmek
- D) Yüzyüze konuşmak
- E) Başbaşa görüşmek
Doğru cevap: C
Çözüm: “Göz göze” ikileme yapısında olup ayrı yazılır; araya kısa çizgi konmaz.
Zaman bildiren iki ifadenin yazımı hangi seçenekte doğrudur?
- A) Akşam üstü ve öğleden önce
- B) Akşamüstü ve öğledensonra çıkacağız
- C) Akşam üstü ve öğledensonra toplantı var
- D) Akşamüstü ve öğleden sonra
- E) Akşam-üstü ve öğleden sonra görüşelim
Doğru cevap: D
Çözüm: TDK yazımına göre “akşamüstü” bitişik, “öğleden sonra” ayrı yazılır.
I. Ali de geldi. II. Evdeki notları aldım. III. Hazır mısın? Bu üç cümleden hangileri yazım bakımından doğrudur?
- A) Yalnız I
- B) I, II ve III
- C) I ve II
- D) II ve III
- E) Yalnız III
Doğru cevap: B
Çözüm: De bağlacı ayrı; sıfat yapan -ki bitişik; soru eki mi ise ayrı, ona eklenen -sın bitişiktir. Üç cümle de doğrudur.
I. Her şey II. Bir çok III. Hiçbir IV. Ön söz V. Masmavi. Bu sözlerden hangileri doğru yazılmıştır?
- A) I, II ve III
- B) II, IV ve V
- C) I, II, III ve IV
- D) I, III, IV ve V
- E) Yalnız III ve V
Doğru cevap: D
Çözüm: Her şey ayrı, hiçbir bitişik, ön söz ayrı, masmavi bitişiktir. “Bir çok” yanlış; doğrusu “birçok”tur.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı vardır?
- A) Ahmet yarın da toplantıya katılacak.
- B) Ahmet’in kitabı masada kalmış.
- C) Ahmet’de yarın toplantıya katılacak.
- D) Ahmet bugün erkenden uyandı.
- E) Ahmet’e yeni bir görev verildi.
Doğru cevap: C
Çözüm: Özel adlardan sonra bağlaç olan de kesmeyle ayrılmaz: “Ahmet de” yazılmalıdır.
Aşağıdaki ikililerden hangisinde iki sözcüğün de yazımı doğrudur?
- A) Çepe çevre – azar azar
- B) Sımsıkı – birden bire
- C) Çepeçevre – herşey
- D) Çepeçevre – birdenbire
- E) Güpegündüz – birden bire
Doğru cevap: D
Çözüm: Pekiştirmeli “çepeçevre” ve kalıplaşmış “birdenbire” bitişik yazılır.
Bir romanın adı için aşağıdaki yazımlardan hangisi özel adlarda bağlaç kullanımına uygundur?
- A) Suç Ve Ceza romanı
- B) Suç ve Ceza
- C) suç ve Ceza kitabı
- D) Suç ve ceza adlı eser
- E) Suç-ve-Ceza baskısı
Doğru cevap: B
Çözüm: Eser adını oluşturan sözcükler büyük harfle başlar; içteki ve bağlacı küçük yazılır: Suç ve Ceza.
Aşağıdaki iki cümleden hangisi özel kişi adıyla kurum adına gelen ekler bakımından doğru yazılmıştır?
- A) Atatürk’ün sözleri Türk Dil Kurumunda incelendi.
- B) Atatürkün anıları Türk Dil Kurumunda incelendi.
- C) Atatürk’ün konuşmaları Türk Dil Kurumu’nda incelendi.
- D) Atatürk ün yazıları Türk Dil Kurumunda incelendi.
- E) Atatürk-ün notları Türk Dil Kurumu nda incelendi.
Doğru cevap: A
Çözüm: Kişi adı olan Atatürk’e gelen ek kesmeyle ayrılır; kurum adı olan Türk Dil Kurumuna gelen ek bitişiktir ve kesmeyle ayrılmaz.