Fitts’in klasik zorluk göstergesinde D sabitken hedef genişliği W yarıya düşürülürse ID nasıl değişir?
- A) 1 bit artar
- B) 1 bit azalır
- C) Değişmez
- D) Tam olarak iki katına çıkar
- E) Sıfıra iner
Doğru cevap: A
Çözüm: ID = log₂(2D/W). W yarıya düşünce logaritmanın içi iki katına çıkar; ID, log₂2 = 1 bit artar.
Fitts göstergesine göre D = 40 cm ve W = 10 cm iken ID kaç bittir?
- A) 1 bit
- B) 3 bit
- C) 2 bit
- D) 4 bit
- E) 8 bit
Doğru cevap: B
Çözüm: ID = log₂(2D/W) = log₂(80/10) = log₂8 = 3 bittir.
Fitts göstergesine göre D = 20 cm, W = 5 cm ile D = 40 cm, W = 10 cm koşulları karşılaştırıldığında ne söylenebilir?
- A) İkinci koşul tam iki kat daha zordur
- B) İlk koşul tam iki kat daha zordur
- C) Zorluk göstergeleri eşittir
- D) İkinci koşulda ID sıfırdır
- E) İlk koşulda hedef genişliği daha fazladır
Doğru cevap: C
Çözüm: İki koşulda da 2D/W = 8 olduğundan ID = 3 bit çıkar; mesafe/genişlik oranı eşittir.
Hick–Hyman ilişkisine göre eşit olasılıklı yanıt seçenekleri 2’den 8’e çıkarıldığında ne beklenir?
- A) Seçmeli tepki süresinin zorunlu olarak yarıya inmesi
- B) Hareket süresinin daima sıfırlanması
- C) Motor öğrenme düzeyinin otomatik yükselmesi
- D) Seçmeli tepki süresinin genel olarak artması
- E) Seçeneklerin sayısının karar süresini etkilememesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Seçimli yanıt alternatifleri arttıkça karar için gereken bilgi miktarı ve seçmeli tepki zamanı artma eğilimindedir.
Aynı beceride blok grubunun çalışmanın son gününde, rastgele grubun ise bir hafta sonra geri bildirimsiz testte daha başarılı olması en çok neyi düşündürür?
- A) Blok grubunun mutlaka daha kalıcı öğrendiğini
- B) Rastgele çalışmanın hiç hata yaratmadığını
- C) Bütün koşullarda tek doğru yöntemin blok olduğunu
- D) İki grubun gelişim yaşının eşit olmadığını
- E) Bağlamsal girişimin kalıcılık yararı sağlayabildiğini
Doğru cevap: E
Çözüm: Rastgele uygulama ilk anda zorlayıcı olabilir, ancak kimi becerilerde gecikmeli kalıcılık başarısını destekler.
Öğrenci 10 atışın 9’unda başarılı; bir hafta sonra 10 atışın 3’ünde başarılıdır. Hangi çıkarım en savunulabilirdir?
- A) İlk gündeki yüksek performans kalıcı öğrenmeyi tek başına göstermemiştir
- B) İlk günkü sonuç kalıcı öğrenmeyi kesin kanıtlamıştır
- C) Kalıcılık testi beceriden bağımsızdır
- D) Motor öğrenme yalnız yaşa bağlıdır
- E) Sonraki düşük başarı otomatik olumsuz transferdir
Doğru cevap: A
Çözüm: Kalıcılık testi, ilk günkü performans artışının sürdürülemediğini gösterir; tek sebep konusunda ek bilgi gerekir.
Öğretmen, öğrenme başında her denemede “omuz hizası” uyarısı verirken daha sonra öğrencinin kendi hatasını bulmasını istiyor. En uygun değişiklik hangisidir?
- A) KP sıklığını daha da artırıp her saniye uyarmak
- B) KP sıklığını azaltıp aralıklı ve belirgin ipucu vermek
- C) Teknik geri bildirimini tümüyle ceza ile değiştirmek
- D) Öğrencinin kendi duyularını kullanmasını önlemek
- E) Her denemenin hedefini gizlemek
Doğru cevap: B
Çözüm: Geri bildirimin aşırı sık verilmesi bağımlılık doğurabilir; azalan ve görevle ilgili KP özerk hata saptamayı destekler.
Tekniği doğru ama hedef isabeti düşük olan öğrenciye yalnız “Bileğin yanlış” deniyor. Hangi temel değerlendirme eksiği vardır?
- A) KR ve KP’nin aynı bilgi olması
- B) Tepki zamanı ile motor gelişimin özdeş olması
- C) Hareket kalitesi ile sonuç ölçütünün ayrı değerlendirilmemesi
- D) Kapalılık kavramının yalnız yaşla açıklanması
- E) Geri bildirimin sadece sonucu içerme zorunluluğu
Doğru cevap: C
Çözüm: Teknik (KP) ile hedef sonucu (KR) ayrı boyutlardır; öğretmen mevcut doğru tekniği görmezden gelmemelidir.
Bir beceri açık çevrede icra ediliyor fakat çok hızlı bölümünde anlık düzeltme sınırlıdır. Doğru ayrım hangisidir?
- A) Açık becerilerin tümü kapalı döngü olmak zorundadır
- B) Açık döngü kontrol yalnız sabit çevrede görülür
- C) Beceri türü ile kontrol döngüsü aynı sınıflamadır
- D) Açık beceri olmasına karşın hızlı bölümünde açık döngü kontrol baskın olabilir
- E) Hızlı hareketler mutlaka refleksif gelişim evresidir
Doğru cevap: D
Çözüm: Çevre belirsizliği beceri sınıfını, geri bildirimle anlık düzeltme imkânı kontrol döngüsünü belirler.
Öğretmen hareketi öğretirken önce daha büyük ve hafif top, sonra küçük ve standart top kullandırıyor. Bu hangi ilkeye doğrudan örnektir?
- A) Kalıcı öğrenmeyi tek denemede kesinleştirme
- B) Yalnız biyolojik yaş artırma
- C) Hata sayısını izlemeyi tamamen yasaklama
- D) Sadece seçmeli tepki zamanı azaltma
- E) Görev kısıtlarını düzenleyerek beceriyi uyarlama
Doğru cevap: E
Çözüm: Ekipman büyüklüğü ve ağırlığı görevin kısıtlarıdır; bunları değiştirmek hareket çözümünü dönüştürür.
Şema kuramında farklı top ağırlıklarında aynı fırlatma hareketinin sürdürülmesi hangi mekanizmaya daha çok işaret eder?
- A) Genelleştirilmiş motor programa uygun kuvvet parametresi seçilmesine
- B) Her ağırlık için zorunlu tümüyle bağımsız bir kas hafızasına
- C) Yalnız refleksif hareketlerden yararlanmaya
- D) Becerinin çevreden tümüyle bağımsız olmasına
- E) Geri bildirimin her koşulda yasaklanmasına
Doğru cevap: A
Çözüm: Şema yaklaşımı benzer motor örüntülerin parametreler ayarlanarak farklı koşullarda üretilebileceğini söyler.
Üç deneme sonunda hedefe isabet 5/10, 8/10 ve 9/10 iken bir hafta sonra 6/10 oluyor. Yalnız bu verilere göre hangi yorum doğrudur?
- A) Kalıcılıkta başarı her koşulda artmıştır
- B) Edinim sırasında artış olmuş, gecikmeli ölçümde bu artışın tümü korunmamıştır
- C) Öğrenme kapasitesi kesin olarak sıfırlanmıştır
- D) Bu bir yeni zemin transfer testidir
- E) İlk deneme zaten otonom evreyi kanıtlar
Doğru cevap: B
Çözüm: Çalışma sırasında 50→80→90% artış, gecikmeli aynı hedefte 60% ölçüm vardır; öğrenme sonucu hakkında ek koşullar da düşünülmelidir.
Başlangıçta hata çok olduğu için öğrenciye yalnızca sabit hedef çalıştırılıp sonra değişen hedeflere geçilmesi hangi ilerleme mantığına uygundur?
- A) İlk andan her koşulda sınırsız rastgeleliğe zorlamaya
- B) Beceri gelişimini yalnız yaş ile açıklamaya
- C) Önce beceri örüntüsünü kurup sonra çevre çeşitliliğini artırmaya
- D) Hedefi her aşamada tamamen gizlemeye
- E) Geri bildirimi öğrenmenin karşıtı saymaya
Doğru cevap: C
Çözüm: Yeni başlayan için kararlı koşullarda örüntüyü kurmak, daha sonra çeşitlendirmek uygun bir ilerleme olabilir.
Öğretmen, öğrenci her ıska yaptığında ceza veriyor; başarıyı yalnız isabet sayısıyla ölçüyor. Hangi değişiklik en çok öğretim niteliğini artırır?
- A) Sadece daha ağır ekipman kullanmak
- B) Bütün öğrencilerin hatasını aynı sebeple açıklamak
- C) Öğrenmeyi her derste tek denemede değerlendirmek
- D) Hareket kalitesini de ölçüp yapıcı ve belirgin geri bildirim sağlamak
- E) Dışsal bilginin tamamını kişilik yargısına çevirmek
Doğru cevap: D
Çözüm: Isabet (sonuç) yanında hareket kalitesi ve süreç için görevle ilgili geri bildirim sağlamak daha sağlıklı değerlendirmedir.
Farklı yaş ve deneyim düzeyindeki iki öğrenciden aynı tarihte aynı temel hareket düzeyi isteniyor. En doğru değerlendirme hangisidir?
- A) Gelişimin yalnız doğum tarihine bağlı olduğunu varsaymak
- B) Öğrenme fırsatını değerlendirmeden her öğrenciyi eşit cezalandırmak
- C) Aynı takvim yaşında performansın kesin aynı olmasını beklemek
- D) Çevrenin hareket kazanımına etkisini reddetmek
- E) Beceriyi bireysel olgunlaşma, fırsat ve önceki deneyimle birlikte yorumlamak
Doğru cevap: E
Çözüm: Motor gelişim bireysel ve çok etmenlidir; yaş tek başına yeterli açıklayıcı değildir.
Öğrencinin önce koordinasyonda az sayıda eklemi kullanıp ustalaştıkça daha çok eklemi uyumlu biçimde katması hangi yorumla en iyi açıklanır?
- A) Dinamik koordinasyonda serbestlik derecelerinin düzenlenmesiyle
- B) Yalnız tepki zamanının ölçülmesiyle
- C) Kalıcı öğrenmenin yalnız boy artışıyla olmasıyla
- D) Fitts yasasının tüm hareketlere zorunlu uygulanmasıyla
- E) Sadece sonuç bilgisinin performansı açıklamasıyla
Doğru cevap: A
Çözüm: Dinamik sistemlerde koordinasyon, eklem serbestlik derecelerinin göreve uygun biçimde düzenlenmesiyle gelişebilir.
Öğrenci aynı beceriyi yeni parkurda daha yavaş ama başarılı yapıyor. Transfer değerlendirmesi açısından ne söylenebilir?
- A) Daha yavaş olmak transferi otomatik sıfırlar
- B) Yeni bağlamda başarı, hız değişse bile uyarlama kapasitesine kanıt sunabilir
- C) Başarı yalnız orijinal parkurda ölçülmelidir
- D) Transfer için her koşulda sürelerin eşit olması gerekir
- E) Yeni bağlam öğrenmeyi değerlendirmede kullanılamaz
Doğru cevap: B
Çözüm: Transfer, yeni koşulda işlevsel beceri uygulamasını ölçer; hız ve doğruluk birlikte değerlendirilebilir.
Öğrenci A pasını öğreniyor; ardından B pasında sürekli A tekniğinin yanlış yönlendirmesi görülüyor. Bu ilişki hangi transferdir?
- A) Olumlu transfer
- B) Sıfır transfer
- C) Olumsuz transfer
- D) Motor olgunlaşma
- E) Kalıcılık testi
Doğru cevap: C
Çözüm: Önceki becerinin yanlış örüntüsünün yeni beceriyi bozması olumsuz transferdir.
Hareket başlangıcına kadar 180 ms, uygulama tamamlanana kadar başlangıçtan sonra 420 ms geçmiştir. Toplam yanıt süresi ve hareket süresi nedir?
- A) 420 ms ve 180 ms
- B) 180 ms ve 600 ms
- C) 240 ms ve 420 ms
- D) 600 ms ve 420 ms
- E) 600 ms ve 180 ms
Doğru cevap: D
Çözüm: Toplam yanıt süresi 180 + 420 = 600 ms; hareket süresi yalnız başlangıçtan bitişe 420 ms’dir.
Bir öğretmen rastgele uygulamanın her öğrenci ve her beceri için zorunlu olarak en iyi olduğunu savunuyor. Buna karşı en güçlü bilimsel itiraz hangisidir?
- A) Bağlamsal girişimin hiçbir koşulda araştırılmamış olması
- B) Blok uygulamada hiçbir zaman öğrenme görülememesi
- C) Motor öğrenmenin yalnız doğuştan belirlenmesi
- D) Kalıcılık testinin öğretimde yasak olması
- E) Uygulama seçiminin beceri karmaşıklığı, öğrenen düzeyi ve değerlendirme amacına bağlı olması
Doğru cevap: E
Çözüm: Bağlamsal girişimin etkileri öğrenci ve görev koşullarına göre değişebilir; tek yöntem her durum için üstün değildir.