Bitkide kök ve gövdenin boyca uzamasını doğrudan sağlayan doku hangisidir?
- A) Uç meristem
- B) Ksilem parankiması
- C) Kollenkima
- D) Epidermis
- E) Mantar kambiyumu
Doğru cevap: A
Çözüm: Uç meristem, kök ve sürgün uçlarında hücre bölünmesiyle primer (boyuna) büyümeyi sağlar.
Odunsu çift çenekli bir gövdede çevrenin kalınlaşmasını sağlayan meristem hangisidir?
- A) Palizat parankiması
- B) Vasküler kambiyum
- C) Elek borusu
- D) Kök şapkası
- E) Apikal meristem
Doğru cevap: B
Çözüm: Vasküler kambiyum yeni ikincil ksilem ve floem oluşturur; gövdenin enine kalınlaşmasında rol oynar.
Kökten yapraklara su ve mineral maddelerin uzun mesafeli taşınmasında temel iletim dokusu hangisidir?
- A) Epidermis
- B) Mantar doku
- C) Ksilem
- D) Kollenkima
- E) Floem
Doğru cevap: C
Çözüm: Ksilem trake ve trakeitleriyle su ve çözünmüş mineral maddeleri çoğunlukla yukarı taşır.
Fotosentezle oluşan sakkarozun kaynak yapraktan tüketici organa taşınmasını esas olarak hangi doku gerçekleştirir?
- A) Endodermis
- B) Ksilem
- C) Sklerenkima
- D) Floem
- E) Epidermis
Doğru cevap: D
Çözüm: Floem, sakkaroz gibi organik maddeleri kaynak organlardan tüketim veya depolama organlarına taşır.
Kök emici tüylerinin en önemli işlevi nedir?
- A) Yaprakta fotosentez yapmak
- B) Çiçeklenmeyi başlatmak
- C) Polen üretmek
- D) Tohum meydana getirmek
- E) Toprakla temas yüzeyini artırmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Kök tüyleri epidermis hücresinin uzantısıdır; su ve mineral alımına uygun yüzeyi artırır.
Bekçi hücrelerinin turgoru arttığında çoğu bitkide stomada nasıl bir değişiklik görülür?
- A) Stoma açıklığı genişler
- B) Floem yüklemesi durur
- C) Kloroplast parçalanır
- D) Ksilem yok olur
- E) Stoma kapanır
Doğru cevap: A
Çözüm: Bekçi hücrelerindeki su artışı turgoru yükseltir ve stoma açıklığının genişlemesini sağlar.
Kök endodermisindeki Kaspari şeridi hangi yapısal özelliğiyle seçici alıma katkı sağlar?
- A) Fotosentez pigmentlerini artırması
- B) Apoplast yolunu kesip zar geçişini zorunlu kılması
- C) Çiçekleri tozlaştırması
- D) Yaprak damarlarını çoğaltması
- E) Polen çimlenmesini başlatması
Doğru cevap: B
Çözüm: Kaspari şeridi apoplast akışını endodermiste engeller; su ve iyonlar zar üzerinden seçici geçiş yapar.
Ksilemde su sütununun yukarı taşınmasının başlıca itici mekanizması hangisidir?
- A) Floemde sakkaroz parçalanması
- B) Stoma içine gaz pompalanması
- C) Transpirasyon-çekim ve suyun kohezyonu
- D) ATP kullanan ksilem motor proteinleri
- E) Polen basıncı
Doğru cevap: C
Çözüm: Yaprak transpirasyonu ksilemde gerilim oluşturur; su moleküllerinin kohezyonu gerilimi iletir.
Aşağıdaki koşullardan hangisi diğerleri aynıyken yaprak transpirasyonunu genellikle azaltır?
- A) Rüzgârın artması
- B) Yaprak sıcaklığının yükselmesi
- C) Havanın kuruması
- D) Havanın bağıl neminin yükselmesi
- E) Stomaların açılması
Doğru cevap: D
Çözüm: Çevre havası nemlendiğinde yaprak ile hava arasındaki su buharı gradyanı genellikle küçülür.
Su kıtlığına yanıt olarak stomaların kapanmasını uyaran bitki hormonu hangisidir?
- A) Etilen
- B) Oksin
- C) Sitokinin
- D) Giberellin
- E) Absisik asit (ABA)
Doğru cevap: E
Çözüm: ABA, kuraklıkta bekçi hücrelerinin iyon-su kaybını tetikleyerek stoma kapanmasına yardımcı olur.
Tek yönlü ışıkta sürgünün ışığa doğru eğilmesi en çok hangi hormonun asimetrik dağılımıyla ilgilidir?
- A) Oksin
- B) Etilen
- C) Absisik asit
- D) Salisilik asit
- E) Jasmonat
Doğru cevap: A
Çözüm: Sürgünde oksin gölgeli tarafta daha fazla uzama oluşturur; sürgün ışığa doğru kıvrılır.
Hücre bölünmesini teşvik eden ve bazı dokularda yaşlanmayı geciktiren hormon hangisidir?
- A) Brassinosteroid
- B) Sitokinin
- C) Etilen
- D) Absisik asit
- E) Giberellin
Doğru cevap: B
Çözüm: Sitokininler hücre bölünmesini uyarır ve yaprak yaşlanmasının gecikmesinde rol alabilir.
Bazı tohumlarda dormansinin kırılması ve çimlenmede hidrolitik enzimlerin uyarılmasıyla ilişkili hormon hangisidir?
- A) Absisik asit
- B) Oksin
- C) Giberellin
- D) Strigolakton
- E) Etilen
Doğru cevap: C
Çözüm: Giberellinler özellikle tahıllarda aleuron tabakasında enzim üretimini artırarak depo besinin kullanılmasını sağlar.
Klimakterik meyvelerde olgunlaşmayı hızlandıran gaz hâlindeki bitki hormonu hangisidir?
- A) Giberellin
- B) Absisik asit
- C) Sitokinin
- D) Etilen
- E) Oksin
Doğru cevap: D
Çözüm: Etilen; muz, elma gibi klimakterik meyvelerde olgunlaşma sürecini hızlandırır.
Bitkilerde kırmızı ve uzak kırmızı ışığı algılamada temel fotoreseptör hangisidir?
- A) Katalaz
- B) ATP sentaz
- C) Rubisko
- D) NADP+ redüktaz
- E) Fitokrom
Doğru cevap: E
Çözüm: Fitokrom, Pr ve Pfr formlarıyla kırmızı/uzak kırmızı ışık sinyallerine yanıt oluşturur.
Kısa gün bitkilerinin çiçeklenmesinde belirleyici çevresel koşul hangisidir?
- A) Kritik süreden uzun, kesintisiz gece
- B) Kısa süreli karanlık
- C) Sadece yüksek sıcaklık
- D) Gündüz ışığının tamamen yokluğu
- E) Her zaman 24 saat ışık
Doğru cevap: A
Çözüm: Kısa gün bitkileri, çoğunlukla kritik uzunluğu aşan kesintisiz karanlık döneminde çiçeklenir.
Kapalı tohumlu bitkilerde çift döllenme sonucu embriyo ve endospermin tipik kromozom düzeyi nedir?
- A) Embriyo 3n, endosperm 2n
- B) Embriyo 2n, endosperm 3n
- C) Embriyo n, endosperm n
- D) Embriyo 4n, endosperm 2n
- E) Embriyo 2n, endosperm 2n
Doğru cevap: B
Çözüm: Bir sperm yumurtayla birleşip 2n zigotu; diğer sperm iki kutup çekirdeğiyle birleşip tipik 3n endospermi oluşturur.
Çiçekli bitkilerin yaşam döngüsünde baskın ve bağımsız nesil hangisidir?
- A) Haploit erkek gametofit
- B) Haploit spor
- C) Diploit sporofit
- D) Polen tüpü
- E) Haploit dişi gametofit
Doğru cevap: C
Çözüm: Kapalı tohumlularda görülen bitkinin ana gövdesi ve yaprakları diploit sporofite aittir.
Olgun trake elemanlarının su iletimine elverişli olmasını sağlayan özellik hangisidir?
- A) Stoma oluşturmaları
- B) Kloroplast bulundurmaları
- C) Çekirdeklerinin sürekli bölünmesi
- D) Olgunlukta canlı protoplastlarını yitirmeleri
- E) Sakkaroz sentezlemeleri
Doğru cevap: D
Çözüm: Trake elemanları olgunlaşınca canlı içeriklerini kaybeder; içi boş lümen su iletimine uygundur.
Çiçekli bitkilerde polenin tepecikte çimlenmesiyle gelişen yapı hangisidir?
- A) Kök tüyü
- B) Stoma hücresi
- C) Ksilem damarı
- D) Vasküler kambiyum
- E) Polen tüpü
Doğru cevap: E
Çözüm: Polen tanesi uygun tepecikte çimlenerek sperm hücrelerini embriyo kesesine ulaştıran polen tüpünü oluşturur.