Toprak çözeltisinin su potansiyeli −0,2 MPa, kök hücresinin −0,8 MPa ise zarın suya geçirgen olduğu durumda net su hareketinin yönü nedir?
- A) Topraktan kök hücresine
- B) Sadece floem boyunca yukarı
- C) Her iki yönde net sıfır
- D) Sadece ksilem boyunca aşağı
- E) Kökten toprağa
Doğru cevap: A
Çözüm: Su yüksek (daha az negatif) potansiyelden düşük (daha negatif) potansiyele ilerler: −0,2'den −0,8 MPa'ya.
Bekçi hücrelerinde K+ iyonlarının birikmesi stomanın açılmasına hangi mekanizmayla katkı yapar?
- A) Yaprak damarını kapatarak
- B) Su potansiyelini düşürüp osmozla su girişini artırarak
- C) ATP üretimini tamamen durdurarak
- D) Hücre duvarını enzimle parçalayarak
- E) Ksilemde ışık sentezleyerek
Doğru cevap: B
Çözüm: K+ ve eşlik eden anyonlar çözelti derişimini yükseltir, su potansiyelini düşürür ve su girişini kolaylaştırır.
Basınç-akış hipotezine göre floemde kaynak bölgede sakkaroz yüklenmesinin ilk sonucu hangisidir?
- A) Tüketici organın tamamen susuz kalması
- B) Sakkarozun yalnız gaz hâlinde taşınması
- C) Floeme su girişinin ve turgor basıncının artması
- D) Ksilem elemanlarının canlılaşması
- E) Floem su potansiyelinin yükselmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Sakkaroz yüklenmesi floem özsuyunun su potansiyelini düşürür; ksilemden su girer, kaynakta basınç artar.
Sabah erken saatlerde yaprak kenarında sıvı damlacıkları görülmesi, aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?
- A) Fotoperiyodik çiçeklenme
- B) Yalnız etilen salınımı
- C) Mitozun durması
- D) Kök basıncına bağlı gutasyon
- E) Terleme ile buhar çıkışı
Doğru cevap: D
Çözüm: Nemli ve transpirasyonun düşük olduğu koşullarda kök basıncı hidatodlardan sıvı su çıkışına yol açabilir.
Vasküler kambiyumun bölünmesi sonucu gövdenin iç ve dış tarafında sırasıyla hangi dokular oluşur?
- A) Parankima ve stoma
- B) Epidermis ve kutikula
- C) Perisikl ve kök şapkası
- D) Birincil floem ve endodermis
- E) İkincil ksilem ve ikincil floem
Doğru cevap: E
Çözüm: Vasküler kambiyum çoğunlukla içe ikincil ksilem, dışa ikincil floem üretir.
Tek çenekli otsu gövdelerin çoğunda iletim demetleri nasıl dağılır?
- A) Temel doku içinde dağınık
- B) Tek bir düzenli halka üzerinde
- C) Yalnız epidermiste
- D) Kök şapkasına bitişik
- E) Sadece merkezi özde
Doğru cevap: A
Çözüm: Birçok otsu tek çeneklinin gövdesinde kapalı iletim demetleri temel doku içine dağılmıştır.
C4 bitkilerinde Rubisko enziminin CO2 bakımından zengin bir ortamda çalışmasını sağlayan temel uyum hangisidir?
- A) Tüm ATP'nin kökte üretilmesi
- B) CO2'nin demet kını hücrelerinde yoğunlaştırılması
- C) Ksilemde sakkarozun fotosentez yapması
- D) Kloroplastların bulunmaması
- E) Stomaların daima kapalı kalması
Doğru cevap: B
Çözüm: C4 yolunda ilk bağlama mezofil hücresinde yapılır; CO2 demet kınına taşınarak Rubisko yakınında yoğunlaştırılır.
CAM bitkilerinin çoğunda stomaların gece açılmasının başlıca avantajı nedir?
- A) N2'yi doğrudan kökte üretmek
- B) Kök basıncını sıfırlamak
- C) Buharlaşmayla su kaybını azaltmak
- D) Tohumları döllenmeden oluşturmak
- E) Fotosentezi tamamen durdurmak
Doğru cevap: C
Çözüm: CAM bitkileri CO2'yi gece alıp organik asitlerde depolar; gündüz daha kapalı stomalarla su tasarrufu sağlar.
Sıcak ve kurak ortamda C3 bitkisinde fotorespirasyonun yükselmesinin temel nedeni hangisidir?
- A) Klorofilin proteine dönüşmesi
- B) Mitokondri DNA'sının kaybolması
- C) Ksilem basıncının pozitife dönmesi
- D) Rubisko'nun oksijenaz tepkimesinin göreli olarak artması
- E) Floemin su yerine ışık taşıması
Doğru cevap: D
Çözüm: Stomaların kapanması CO2'yi sınırlar, O2/CO2 oranı yükselir ve Rubisko'nun oksijenaz etkinliği önem kazanır.
Bir yaprağın ışık dengeleme noktasında net CO2 alışverişi neden sıfırdır?
- A) Rubisko geri dönüşsüz parçalanmıştır
- B) Her molekül su buharlaşmıştır
- C) Yaprakta kloroplast hiç yoktur
- D) Solunum bütünüyle durmuştur
- E) Fotosentezle bağlanan CO2, solunumla salınana eşittir
Doğru cevap: E
Çözüm: Işık dengeleme noktasında net fotosentez sıfırdır; fotosentetik CO2 tüketimi ile solunum kaynaklı salınım dengededir.
Kısa gün bitkisi için yeterince uzun bir gece ortasında kısa süreli kırmızı ışık uygulanırsa genellikle ne olur?
- A) Çiçeklenme engellenebilir
- B) Her durumda çiçeklenme hızlanır
- C) Çimlenme sonsuza dek durur
- D) Stomalar oluşmaz
- E) Yaprak damarları kaybolur
Doğru cevap: A
Çözüm: Kritik kesintisiz karanlık süresi kırmızı ışıkla bölünürse kısa gün bitkisinde çiçeklenme baskılanabilir.
Tek taraflı ışık alan genç sürgünde hücrelerin gölgede kalan tarafta daha fazla uzamasının sonucu nedir?
- A) Ksilemin floeme dönüşmesi
- B) Sürgünün ışığa yönelmesi
- C) Yapraklarda yalnız klorofil kaybı
- D) Tohumun endosperm olmadan oluşması
- E) Kökün ışığa doğru uzaması
Doğru cevap: B
Çözüm: Sürgünlerde gölgeli tarafta oksinle uzamanın artması pozitif fototropizmaya neden olur.
Bazı bitkilerin çiçek açabilmesi için belirli süre soğuk görmesi hangi süreçle adlandırılır?
- A) Sklerifikasyon
- B) Transpirasyon
- C) Vernalizasyon
- D) Gutasyon
- E) Plazmoliz
Doğru cevap: C
Çözüm: Vernalizasyon, düşük sıcaklık koşullarının bazı türlerde çiçeklenme yeteneğini kazandırmasıdır.
Tohum dormansisinin sürdürülmesinde giberellinle çoğunlukla karşıt etki gösteren hormon hangisidir?
- A) Etilen
- B) Oksin
- C) Sitokinin
- D) Absisik asit
- E) Brassinosteroid
Doğru cevap: D
Çözüm: ABA dormansiyi desteklerken giberellin çoğu tohumda çimlenmeyi teşvik eder.
Kapalı tohumlularda bir sperm hücresinin iki kutup çekirdeğiyle birleşmesi hangi yapıyı başlatır?
- A) Erkek gametofitin sporofitini
- B) Kök tüyünü
- C) Ksilem damarını
- D) Diploit embriyonun epidermisini
- E) Primer endosperm çekirdeğini
Doğru cevap: E
Çözüm: Çift döllenmenin ikinci birleşmesi tipik olarak üç haploit çekirdeğin katılmasıyla 3n primer endosperm çekirdeğini oluşturur.
Polen tüpünün embriyo kesesine ulaşmasının üreme açısından temel önemi nedir?
- A) Sperm hücrelerini dişi gametofite ulaştırması
- B) Çiçek sapında ksilem oluşturması
- C) Meiyozu polen tüpünde başlatması
- D) Tohum kabuğunu fotosenteze zorlaması
- E) Çiçeklenme gün uzunluğunu ölçmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Çiçekli bitkilerde polen tüpü erkek gametleri yumurta ve merkez hücreye ulaştırır.
Bitkilerde kendi poleninin aynı türün dişi organında döllenme yapmasını genetik olarak engelleyen mekanizma hangisidir?
- A) Gutasyon
- B) Kendine uyuşmazlık
- C) Kutikula oluşumu
- D) Fototropizma
- E) İkincil büyüme
Doğru cevap: B
Çözüm: Kendine uyuşmazlık, bazı türlerde aynı bitkiye ait polenin çimlenmesini veya polen tüpü büyümesini engeller.
Tipik kapalı tohumlu embriyo kesesi (dişi gametofit) kaç hücre ve kaç çekirdekten oluşur?
- A) 4 hücre, 8 çekirdek
- B) 7 hücre, 7 çekirdek
- C) 7 hücre, 8 çekirdek
- D) 8 hücre, 8 çekirdek
- E) 8 hücre, 4 çekirdek
Doğru cevap: C
Çözüm: Tipik Polygonum tipindeki embriyo kesesinde 7 hücre bulunur; merkez hücresindeki iki kutup çekirdeğiyle toplam 8 çekirdek vardır.
Kara yosunlarında yaşam döngüsünün baskın, yeşil ve fotosentetik nesli hangisidir?
- A) Triploit endosperm
- B) Diploit sporofit
- C) Polen tüpü
- D) Haploit gametofit
- E) Diploit zigot
Doğru cevap: D
Çözüm: Kara yosunlarında baskın evre haploit gametofittir; sporofit genellikle gametofite bağımlıdır.
Eğrelti otlarında baskın ve bağımsız yaşam evresi hangisidir?
- A) Triploit endosperm
- B) Zigotun ilk mayoz evresi
- C) Haploit gametofit
- D) Haploit spor
- E) Diploit sporofit
Doğru cevap: E
Çözüm: Eğreltilerde büyük, yapraklı bitki diploit sporofittir; gametofit küçük ve kısa ömürlüdür.