Yüksek ağaçların ksileminde hava kabarcığı oluşması (embolizm) doğrudan hangi süreci en fazla aksatır?
- A) Su sütununun sürekliliğini ve gerilimin iletilmesini
- B) Polen tüpünde meiosisi
- C) Floemde amino asit sentezini
- D) Kutikulanın ışık emmesini
- E) Çekirdekte DNA eşlenmesini
Doğru cevap: A
Çözüm: Embolizm, ksilemdeki kesintisiz su sütununu bozarak kohezyon-gerilim temelli taşımayı sınırlar.
Bir hücrede çözünen madde potansiyeli −0,9 MPa, basınç potansiyeli +0,3 MPa ise toplam su potansiyeli kaç MPa'dır?
- A) +0,6 MPa
- B) −0,6 MPa
- C) −0,3 MPa
- D) +1,2 MPa
- E) −1,2 MPa
Doğru cevap: B
Çözüm: Su potansiyeli Ψw = Ψs + Ψp = −0,9 + 0,3 = −0,6 MPa'dır.
Başlangıçta Ψw = −0,5 MPa olan bir hücre, Ψw = −1,0 MPa olan çözeltiye konulursa ilk anda net su hareketi nasıldır?
- A) Net hareket sıfır
- B) Yalnız aktif taşımayla içeri
- C) Hücreden dış ortama
- D) Yalnız floemde yukarı
- E) Dış ortamdan hücreye
Doğru cevap: C
Çözüm: Su, yüksek potansiyelden (−0,5) düşük potansiyele (−1,0) gider; hücre başlangıçta su kaybeder.
Ksilem komşuluğundaki A hücresinin Ψw değeri −0,8 MPa, B hücresinin −1,2 MPa ise aralarında zar geçirgenliği yeterliyken suyun net akışı ne yöndedir?
- A) Daima floeme doğru
- B) Her iki yönde net sıfır
- C) B'den A'ya
- D) A'dan B'ye
- E) Daima köke doğru
Doğru cevap: D
Çözüm: Su, daha az negatif potansiyelli A'dan daha negatif potansiyelli B'ye akar.
Bir kaynak yaprakta sakkarozun floeme yüklenmesi, akış hipotezine göre hangi iki basınç değişimini doğurur?
- A) Kaynakta turgor azalması, havuzda artışı
- B) Her iki bölgede daima sıfır turgor
- C) Yalnız ksilemde şeker basıncı artışı
- D) Kaynakta ve havuzda eşit turgor azalması
- E) Kaynakta turgor artışı, havuzda boşaltmayla turgor azalması
Doğru cevap: E
Çözüm: Kaynakta osmotik su girişi basıncı yükseltir; havuzda şeker boşaltılması ve su çıkışı basıncı düşürür.
ABA uyarısına yanıtla bekçi hücrelerinden anyon ve K+ çıkışı arttığında stomada nasıl bir mekanizma beklenir?
- A) Osmotik su çıkışı, turgor azalması ve kapanma
- B) Rubisko sentezi nedeniyle daimi açılma
- C) Ksilem damarlarının kapanması
- D) Gamet oluşumunun hızlanması
- E) Osmotik su girişi, turgor artışı ve açılma
Doğru cevap: A
Çözüm: İyon çıkışı bekçi hücresinin osmotik çekimini azaltır; su kaybı turgoru düşürüp stomayı kapatır.
Ilıman bölgede odunsu bir gövdedeki yıllık halkaların büyük bölümü anatomik olarak hangi dokudan oluşur?
- A) Sadece palizat mezofilinden
- B) Mevsimsel oluşmuş ikincil ksilemden
- C) Yalnız epidermis hücrelerinden
- D) Yalnız birincil floemden
- E) Kök şapkası hücrelerinden
Doğru cevap: B
Çözüm: Yıllık halkalar, kambiyumun mevsimsel etkinliğiyle üretilen ikincil ksilem tabakalarındaki farklılıklardan kaynaklanır.
C4 döngüsünün CO2 yoğunlaştırma mekanizması, C3'e kıyasla yaklaşık kaç ek ATP eşdeğeri / CO2 gerektirir?
- A) 4 ATP eşdeğeri
- B) 0 ATP eşdeğeri
- C) 2 ATP eşdeğeri
- D) 6 ATP eşdeğeri
- E) 1 ATP eşdeğeri
Doğru cevap: C
Çözüm: C4 döngüsünde PEP'in yeniden oluşumu CO2 başına yaklaşık iki ek yüksek enerjili fosfat bağı gerektirir.
C4 ve CAM bitkileri arasındaki CO2 yoğunlaştırma farkını doğru açıklayan seçenek hangisidir?
- A) CAM'de her durumda demet kını bulunur
- B) Her iki yolda da Rubisko yoktur
- C) Her ikisinde de yalnız mekânsal ayrım vardır
- D) C4'te çoğunlukla mekânsal, CAM'de zamansal ayrım vardır
- E) C4'te gece CO2 depolanması zorunludur
Doğru cevap: D
Çözüm: C4'te ilk fiksasyon ve Calvin döngüsü çoğunlukla farklı hücrelerde, CAM'de aynı hücrede farklı zamanlarda yürür.
Rubisko'nun oksijenaz etkisi baskınlaştığında fotorespirasyon açısından hangi ifade doğrudur?
- A) Her zaman net şeker verimi artar
- B) O2 bütünüyle CO2'ye dönüşür
- C) İlk CO2 bağlayan enzim PEP karboksilaz olur
- D) Kloroplastlar oksijensiz kalır
- E) Organik karbon kaybı ve enerji tüketimi artabilir
Doğru cevap: E
Çözüm: Fotorespirasyon, Rubisko'nun O2'yi kullanmasıyla başlayan geri kazanım sürecidir; ATP harcar ve CO2 salabilir.
Bitkide azot (N) eksikliği ile demir (Fe) eksikliğinin erken kloroz görüntüsünü en iyi ayıran seçenek hangisidir?
- A) Azot eski yapraklarda, demir çoğunlukla genç yapraklarda belirginleşir
- B) İkisi de kloroz oluşturmaz
- C) Azot yalnız genç yapraklarda, demir yaşlı yapraklarda
- D) Her ikisi yalnız köklerde
- E) Her ikisi yalnız yaşlı yapraklarda
Doğru cevap: A
Çözüm: Azot bitkide hareketli olduğundan eksikliği önce yaşlı yapraklarda; Fe görece hareketsiz olduğundan genç yapraklarda görülür.
Bitkilerde nitratın amino asit sentezine hazırlanmasında nitrat redüktaz ve nitrit redüktazın tipik konumları sırasıyla neresidir?
- A) Floem ve ksilem lümeni
- B) Sitozol ve plastit
- C) Plastit ve sitozol
- D) Hücre duvarı ve vakuol
- E) Mitokondri ve çekirdek
Doğru cevap: B
Çözüm: Nitrat redüktaz NO3−'ü sitozolde NO2−'ye; nitrit redüktaz plastitte NH4+'a indirger.
Baklagil kök nodülünde leghemoglobinin yararlı işlevi hangisidir?
- A) N2'yi fotosentezle doğrudan glikoza çevirmek
- B) Nitrogenaz için yüksek serbest O2 üretmek
- C) O2 düzeyini düzenleyerek nitrogenazı korurken solunumu desteklemek
- D) İkincil floem oluşturmak
- E) Stomaları tamamen kapatmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Nitrogenaz O2'ye duyarlıdır; leghemoglobin O2'yi bağlayıp kontrollü teminle solunumun sürmesini kolaylaştırır.
Bir ağacın gövdesinde floem dokusu halka şeklinde çıkarılır fakat ksilem korunursa ilk dönemde nerede şeker birikmesi beklenir?
- A) Ksilem lümeninde homojen
- B) Yalnız tüm yaprakların epidermisinde
- C) Halkanın alt tarafında
- D) Halkanın üst tarafında
- E) Yalnız kök şapkasında
Doğru cevap: D
Çözüm: Floemin halkalanarak çıkarılması yapraktan aşağı sakkaroz taşınmasını keser; karbonhidratlar üst kısımda birikebilir.
Dar trakeitler, geniş çaplı trakelere kıyasla bazı koşullarda hangi hidrolik avantaja sahip olabilir?
- A) Kloroplastta oksijen üretme
- B) Her zaman sıfır hidrolik direnç
- C) Sakkarozu çok daha hızlı taşıma
- D) Aktif ATP pompasıyla su çekme
- E) Bazı embolizm türlerinin yayılmasına karşı daha fazla güvenlik
Doğru cevap: E
Çözüm: Dar iletim elemanları bazı türlerde kavitasyon/embolizm riskini sınırlayabilir; geniş lümen iletim verimini artırsa da risk doğurabilir.
Uzun gece isteyen kısa gün bitkisinde kırmızı ışıkla gece kesintisi sonrasında hemen uzak kırmızı ışık verilirse olası sonuç hangisidir?
- A) Kırmızı ışığın çiçeklenmeyi engelleyici etkisi tersine dönebilir
- B) Çiçeklenme genetik olarak sonsuza dek durur
- C) Stomalar kalıcı olarak kapanır
- D) Tohumlardaki kromozom sayısı yarılanır
- E) Kök basıncı mutlaka iki katına çıkar
Doğru cevap: A
Çözüm: Fitokromun kırmızı/uzak kırmızı dönüşebilirliği nedeniyle belirli türlerde ardışık uzak kırmızı ışık kırmızı ışık etkisini tersine çevirebilir.
Dişi ebeveynin 4n, erkek ebeveynin 2n olduğu uyumlu bir kapalı tohumlu çaprazlamada normal indirgenmiş gametlerle embriyo ve endosperm kaç n olur?
- A) Embriyo 5n, endosperm 3n
- B) Embriyo 3n, endosperm 5n
- C) Embriyo n, endosperm 2n
- D) Embriyo 4n, endosperm 6n
- E) Embriyo 2n, endosperm 3n
Doğru cevap: B
Çözüm: 4n dişinin yumurtası 2n ve iki kutup çekirdeği birlikte 4n; 2n erkeğin spermi n olur. Zigot 3n, endosperm 5n'dir (gelişim uyumluluğu ayrıca önemlidir).
Polen ana hücresinde mayoz sonunda oluşan dört mikrospordan her birinin tipik çekirdek düzeyi nedir?
Doğru cevap: C
Çözüm: Diploit mikrospor ana hücresi mayoz geçirerek dört haploit mikrospor oluşturur; erkek gametofit sonra mitozla gelişir.
Bir çiçekte polen kesesinin içindeki haploit mikrospordan gelişen yapı hangisidir?
- A) Diploit yumurtalık
- B) Triploit endosperm
- C) Vasküler kambiyum
- D) Erkek gametofit (polen tanesi)
- E) Sporofitin kök şapkası
Doğru cevap: D
Çözüm: Mikrospor mitozlarla erkek gametofit olan polen tanesini oluşturur; sporofit dokuları diploittir.
Bazı ışığa duyarlı tohumlarda kırmızı ışığın çimlenmeyi uyarıp uzak kırmızının bunu tersine çevirmesi hangi fotoreseptörün iki forma dönüşümüyle açıklanır?
- A) Kök uç meristemi
- B) Rubisko
- C) Etilen reseptörü
- D) Fitoen sentaz
- E) Fitokrom (Pr ↔ Pfr)
Doğru cevap: E
Çözüm: Fitokromun Pr/Pfr fotodönüşümü bazı pozitif fotoblastik tohumlarda çimlenme sinyalini düzenler.