DNA kalıbından RNA sentezlenmesine ne ad verilir?
- A) Glikoliz
- B) Mayoz II
- C) Transkripsiyon
- D) Translasyon
- E) Fermantasyon
Doğru cevap: C
Çözüm: Transkripsiyon DNA kalıbından RNA polimerazla RNA sentezidir.
mRNA üzerindeki bir kodon kaç nükleotitten oluşur?
Doğru cevap: A
Çözüm: Kodon, üç nükleotitlik okuma birimidir.
Standart genetik kodda başlangıç kodonu hangisidir?
- A) UAG
- B) UGA
- C) CCC
- D) AUG
- E) UAA
Doğru cevap: D
Çözüm: AUG çoğunlukla başlangıç kodonudur ve metiyonini kodlar.
Translasyonda amino asitleri ribozoma taşıyan RNA türü hangisidir?
- A) Genomik DNA
- B) tRNA
- C) rRNA tek başına
- D) miRNA
- E) snRNA
Doğru cevap: B
Çözüm: tRNA antikodonu ve amino asidiyle translasyona katılır.
Belirli bir DNA bölgesini in vitro enzimatik çoğaltmak için hangi yöntem kullanılır?
- A) Agaroz jel elektroforezi
- B) Santrifüj
- C) Kâğıt kromatografisi
- D) Western blot
- E) PCR
Doğru cevap: E
Çözüm: PCR primerlerle hedeflenen DNA bölgesini çoğaltır.
Agaroz jel elektroforezinde negatif yüklü DNA hangi elektroda göç eder?
- A) Yalnız topraklama hattına
- B) Elektrik alanından bağımsız rastgele yöne
- C) Pozitif (anot) elektrota
- D) Negatif (katot) elektrota
- E) Hiçbir elektroda
Doğru cevap: C
Çözüm: Fosfat omurgası negatif yüklü olduğundan DNA pozitif elektroda yönelir.
Ökaryotik öncül mRNA’dan intronların çıkarılıp ekzonların bağlanması hangi süreçtir?
- A) Replikasyon
- B) DNA ligasyonunun tüm basamakları
- C) Fagositoz
- D) Fermantasyon
- E) Splicing
Doğru cevap: E
Çözüm: Spliceozom intronları çıkarıp ekzonları birleştirir.
Aynı ökaryotik genden farklı protein izoformları oluşmasını hangi mekanizma doğrudan açıklayabilir?
- A) Gametlerin aynı olması
- B) Fermantasyonda NAD⁺ yenilenmesi
- C) Alternatif splicing
- D) Yalnız DNA replikasyonu
- E) Hücre duvarı sentezi
Doğru cevap: C
Çözüm: Farklı ekzon birleşimleri bir genin birden çok mRNA izoformunu oluşturabilir.
Genetik kodun dejenereliği hangi durumu anlatır?
- A) Bir amino asidin birden fazla kodonla kodlanabilmesi
- B) Bir kodonun zorunlu çok amino asit kodlaması
- C) Kodonun iki bazdan oluşması
- D) DNA’nın kalıtsal olmaması
- E) Her mutasyonun fenotipi değiştirmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Eş anlamlı farklı kodonlar aynı amino asidi belirleyebilir.
Kodlama bölgesine tek nükleotit eklenmesinin en tipik sonucu nedir?
- A) Kromozom sayısının iki katına çıkması
- B) Tüm kodonların stopa dönüşmesi
- C) Zorunlu sessiz mutasyon
- D) Okuma çerçevesinin kayması
- E) Bütün proteinlerin değişmemesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Bir bazlık indel takip eden kodonların üçlü düzenini değiştirir.
Bakteride lac operonunun repressörünü etkisizleştiren molekül hangisidir?
- A) Glikojen
- B) Allolaktoz
- C) Triptofan
- D) Kolesterol
- E) Hemoglobin
Doğru cevap: B
Çözüm: Allolaktoz repressöre bağlanarak operatör baskısını azaltır.
Hardy–Weinberg’de çekinik fenotip sıklığı 0,09 ise heterozigot oranı kaçtır?
- A) 0,09
- B) 0,21
- C) 0,30
- D) 0,49
- E) 0,42
Doğru cevap: E
Çözüm: q²=0,09, q=0,3, p=0,7, 2pq=0,42.
Göç yoluyla alellerin iki popülasyon arasında taşınmasına ne denir?
- A) Kromatit ayrılmaması
- B) Nükleotit eksizyon onarımı
- C) Gen akışı
- D) Genetik kodun dejenereliği
- E) Translasyon
Doğru cevap: C
Çözüm: Gen akışı göçle popülasyonlar arasında genetik varyantların aktarılmasıdır.
mRNA kodonu UAU iken tek baz değişimiyle UAA olursa en doğrudan sonuç hangisidir?
- A) Sessiz mutasyon ve aynı amino asit
- B) Her durumda tek bazlık çerçeve kayması
- C) Tirozinin valine dönüşmesi
- D) Kromozom sayısının iki katına çıkması
- E) Nonsense mutasyon ve erken durma işareti oluşumu
Doğru cevap: E
Çözüm: UAU tirozin, UAA stop kodonudur; kodonun stopa dönüşmesi nonsense mutasyondur.
Geciken zincir Okazaki parçalarıyla sentezlenirken hangi ifade öncü zincir için de değişmeden geçerlidir?
- A) Helikaz çalışmaz
- B) Baz eşleşmesi kuralları tersine döner
- C) Yeni DNA zinciri 5′→3′ yönünde uzar
- D) DNA polimerazın yönü 3′→5′ olur
- E) RNA primerine ihtiyaç duyulmaz
Doğru cevap: C
Çözüm: DNA polimeraz her iki zincirde de yeni DNA’yı 5′→3′ uzatır; farklılık süreklilik ve çatal yönüdür.
Başlangıçta 3 çift zincirli hedef DNA molekülü olan ideal PCR’de dört tam çevrim ve %100 ikiye katlanma sonrası kaç kopya beklenir?
- A) 48
- B) 12
- C) 16
- D) 24
- E) 64
Doğru cevap: A
Çözüm: İdeal çoğalma N=3×2⁴=48 kopya verir.
Aynı primerler, hedef ve amplifikasyon veriminde qPCR’de daha düşük Ct değeri gözlenen örnek hakkında hangi yorum yapılır?
- A) DNA dizisi kesinlikle değişmiştir
- B) Reaksiyonda hiçbir polimeraz yoktur
- C) Başlangıç hedefi her koşulda daha azdır
- D) Başlangıç hedef DNA miktarı genellikle daha fazladır
- E) Başlangıç hedefi mutlaka sıfırdır
Doğru cevap: D
Çözüm: Aynı analiz koşullarında eşik floresansa daha erken ulaşmak daha fazla başlangıç kalıbıyla ilişkilidir.
Mayoz I’de homolog kromozom çiftinin ayrılmadığı, diğer bölünmelerin normal sürdüğü bir senaryoda oluşan dört gametin kromozom sayıları nasıldır?
- A) Biri n+2, üçü n−2 olur
- B) İkisi n+1, ikisi n−1 olur
- C) Dördü n olur
- D) Biri n+1, biri n−1, ikisi n olur
- E) Dördü 2n olur
Doğru cevap: B
Çözüm: Mayoz I ayrılmamasında bütün gametler anöploittir: iki n+1, iki n−1.
Yaygın SpCas9 sistemiyle hedef DNA bölgesinin kesilebilmesi için hedefe komşu DNA’da hangi motifin bulunması gerekir?
- A) Yalnız AUG başlangıç kodonu
- B) Mutlaka UAA stop kodonu
- C) Her zaman TATA kutusu
- D) Yalnız poli(A) kuyruğu
- E) Uygun PAM (genellikle NGG)
Doğru cevap: E
Çözüm: SpCas9 hedef tanımak için uygun PAM bağlamına ihtiyaç duyar; sık kullanılan PAM NGG’dir.
Kromozomlar arası dengeli resiprokal translokasyon taşıyıcısı için en uygun ifade hangisidir?
- A) Hiçbir üreme riski taşımaz
- B) Translokasyon yalnız mitokondri genomunda gerçekleşir
- C) Belirgin fenotipi olmayabilir ancak dengesiz gamet oluşturma riski taşıyabilir
- D) Her zaman bütün genlerini kaybeder
- E) Kromozom sayısı zorunlu olarak iki katına çıkar
Doğru cevap: C
Çözüm: Dengeli taşıyıcıda net genetik doz değişikliği sınırlı olabilir; mayozda dengesiz ayrılma riski vardır.