A ve B genleri bağımsız dağılırken AaBb genotipli birey kaç farklı alel kombinasyonlu gamet oluşturabilir?
Doğru cevap: A
Çözüm: AB, Ab, aB ve ab olmak üzere 4 gamet tipi oluşur.
Bağımsız dağılım ve iki lokusta tam baskınlıkla AaBb×AaBb fenotip oranı nedir?
- A) 3:1
- B) 9:7
- C) 1:1:1:1
- D) 9:3:3:1
- E) 1:2:1
Doğru cevap: D
Çözüm: İki bağımsız 3:1 fenotip oranı çarpılınca 9:3:3:1 olur.
AaBb×aabb çaprazında iki gen bağımsızsa dört yavru genotipinin oranı nedir?
- A) 2:1:1:0
- B) 1:1:1:1
- C) 9:3:3:1
- D) 3:1
- E) 1:2:1
Doğru cevap: B
Çözüm: AaBb dört gameti eşit üretir; aabb yalnız ab üretir.
Her iki ebeveyn Aa iken ilk iki çocuğun ikisinin de aa olması olasılığı nedir?
- A) 1/4
- B) 1/8
- C) 3/8
- D) 9/16
- E) 1/16
Doğru cevap: E
Çözüm: Her çocuk için aa=1/4 olduğundan iki bağımsız doğumda (1/4)²=1/16.
Aa×Aa çaprazından doğan iki çocukta en az bir aa fenotipinin görülme olasılığı nedir?
- A) 1/4
- B) 9/16
- C) 7/16
- D) 1/16
- E) 3/16
Doğru cevap: C
Çözüm: Hiç aa olmama olasılığı (3/4)²=9/16; en az biri=7/16.
ABO sisteminde Iᴬi anne ile Iᴮi babanın O gruplu çocuk sahibi olma olasılığı nedir?
- A) 1/4
- B) 0
- C) 1/2
- D) 3/4
- E) 1
Doğru cevap: A
Çözüm: ii oluşması için her iki ebeveynden i gelmesi gerekir: 1/2×1/2.
X’e bağlı çekinik hastalıkta taşıyıcı anne ve sağlıklı babanın erkek çocukları arasında hastalık riski kaçtır?
- A) 1/4
- B) 3/4
- C) 1
- D) 1/2
- E) 0
Doğru cevap: D
Çözüm: Erkek çocuk tek X kromozomunu anneden alır; mutant X geçişi 1/2.
X’e bağlı çekinik hastalıkta etkilenmiş baba XᵃY ile XᴬXᴬ annenin çocukları için hangisi beklenir?
- A) Her çocuk kesinlikle etkilenir
- B) Kızlar taşıyıcı, erkekler etkilenmemiş
- C) Bütün erkekler etkilenir
- D) Bütün kızlar etkilenir
- E) Kızlar taşıyıcı değildir
Doğru cevap: B
Çözüm: Baba kızlara Xᵃ, oğullara Y verir; anne Xᴬ verir.
Bir test çaprazında rekombinant yavruların toplam payı %12 ise genler arası yaklaşık harita uzaklığı nedir?
- A) 6 cM
- B) 24 cM
- C) 50 cM
- D) 88 cM
- E) 12 cM
Doğru cevap: E
Çözüm: Küçük gen aralıklarında %1 rekombinasyon yaklaşık 1 cM kabul edilir.
İki genin etkisiyle yavru fenotip oranı 9:3:4 çıkıyorsa hangi klasik etkileşim vardır?
- A) Yalnız kodominans
- B) Tamamlayıcı 9:7 etkileşimi
- C) Resesif epistazi
- D) Basit 9:3:3:1 kalıtımı
- E) Tek lokusta eksik baskınlık
Doğru cevap: C
Çözüm: Resesif epistazda bir lokustaki homozigot çekinik durum diğer lokusun etkisini maskeleyebilir.
DNA replikasyonunun yarı korunumlu olması neyi ifade eder?
- A) Her yeni çift sarmalda bir eski ve bir yeni zincir vardır
- B) Eski çift sarmal hiç açılmaz
- C) Yeni DNA zincirleri hemen yıkılır
- D) Yeni molekül yalnız eski zincirlerden oluşur
- E) Replikasyonda primer kullanılmaz
Doğru cevap: A
Çözüm: Semikonservatif replikasyonda eski zincirler yenilerin kalıbıdır.
DNA’nın 3′-TAC-5′ kalıp dizisinden sentezlenen mRNA üçlüsü hangisidir?
- A) 3′-AUG-5′
- B) 5′-TAC-3′
- C) 5′-ATG-3′
- D) 5′-AUG-3′
- E) 5′-UAC-3′
Doğru cevap: D
Çözüm: RNA tamamlayıcı ve antiparalel sentezlenir: 3′-TAC-5′ → 5′-AUG-3′.
DNA’da 5′-ATGC-3′ dizisinin karşı zinciri antiparalel nasıl yazılır?
- A) 3′-TACU-5′
- B) 3′-TACG-5′
- C) 5′-TACG-3′
- D) 3′-ATGC-5′
- E) 5′-UACG-3′
Doğru cevap: B
Çözüm: A–T ve G–C eşleşmesiyle karşı zincir ters yönlüdür.
Ökaryotik öncül mRNA’dan intronların çıkarılıp ekzonların bağlanması hangi süreçtir?
- A) Replikasyon
- B) DNA ligasyonunun tüm basamakları
- C) Fagositoz
- D) Fermantasyon
- E) Splicing
Doğru cevap: E
Çözüm: Spliceozom intronları çıkarıp ekzonları birleştirir.
Aynı ökaryotik genden farklı protein izoformları oluşmasını hangi mekanizma doğrudan açıklayabilir?
- A) Gametlerin aynı olması
- B) Fermantasyonda NAD⁺ yenilenmesi
- C) Alternatif splicing
- D) Yalnız DNA replikasyonu
- E) Hücre duvarı sentezi
Doğru cevap: C
Çözüm: Farklı ekzon birleşimleri bir genin birden çok mRNA izoformunu oluşturabilir.
Genetik kodun dejenereliği hangi durumu anlatır?
- A) Bir amino asidin birden fazla kodonla kodlanabilmesi
- B) Bir kodonun zorunlu çok amino asit kodlaması
- C) Kodonun iki bazdan oluşması
- D) DNA’nın kalıtsal olmaması
- E) Her mutasyonun fenotipi değiştirmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Eş anlamlı farklı kodonlar aynı amino asidi belirleyebilir.
Kodlama bölgesine tek nükleotit eklenmesinin en tipik sonucu nedir?
- A) Kromozom sayısının iki katına çıkması
- B) Tüm kodonların stopa dönüşmesi
- C) Zorunlu sessiz mutasyon
- D) Okuma çerçevesinin kayması
- E) Bütün proteinlerin değişmemesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Bir bazlık indel takip eden kodonların üçlü düzenini değiştirir.
Bakteride lac operonunun repressörünü etkisizleştiren molekül hangisidir?
- A) Glikojen
- B) Allolaktoz
- C) Triptofan
- D) Kolesterol
- E) Hemoglobin
Doğru cevap: B
Çözüm: Allolaktoz repressöre bağlanarak operatör baskısını azaltır.
Hardy–Weinberg’de çekinik fenotip sıklığı 0,09 ise heterozigot oranı kaçtır?
- A) 0,09
- B) 0,21
- C) 0,30
- D) 0,49
- E) 0,42
Doğru cevap: E
Çözüm: q²=0,09, q=0,3, p=0,7, 2pq=0,42.
Göç yoluyla alellerin iki popülasyon arasında taşınmasına ne denir?
- A) Kromatit ayrılmaması
- B) Nükleotit eksizyon onarımı
- C) Gen akışı
- D) Genetik kodun dejenereliği
- E) Translasyon
Doğru cevap: C
Çözüm: Gen akışı göçle popülasyonlar arasında genetik varyantların aktarılmasıdır.