Aa×Aa ebeveynlerin üç çocuğundan tam birinin aa olması olasılığı kaçtır?
- A) 27/64
- B) 9/64
- C) 3/16
- D) 1/64
- E) 37/64
Doğru cevap: A
Çözüm: C(3,1)×(1/4)×(3/4)²=3×1/4×9/16=27/64.
Üç bağımsız lokusta AaBbCc genotipli bireyin Abc gameti oluşturma olasılığı nedir?
- A) 1/4
- B) 3/8
- C) 1/16
- D) 1/8
- E) 1/2
Doğru cevap: D
Çözüm: Her lokustan belirtilen alelin geçişi 1/2: (1/2)³=1/8.
Üç gen bağımsızken AaBbCc×aabbcc çaprazından aaBbCc yavru oluşma olasılığı nedir?
- A) 3/8
- B) 1/8
- C) 1/2
- D) 1/4
- E) 1/16
Doğru cevap: B
Çözüm: aa, Bb ve Cc koşullarının her biri 1/2 olasılıklı; çarpımları 1/8.
Aa×Aa iki ebeveynin iki çocuğundan tam birinin aa olması olasılığı nedir?
- A) 1/16
- B) 1/4
- C) 9/16
- D) 1/2
- E) 3/8
Doğru cevap: E
Çözüm: İki olası doğum sırası vardır: 2×(1/4)×(3/4)=3/8.
Bağlantılı iki lokusun test çaprazında ebeveyn tipleri 400 ve 400, rekombinant tipler 100 ve 100 yavrudur. Harita uzaklığı yaklaşık kaç cM’dir?
- A) 40 cM
- B) 50 cM
- C) 20 cM
- D) 10 cM
- E) 25 cM
Doğru cevap: C
Çözüm: Rekombinant toplam 200/1000=%20; yaklaşık 20 cM.
Üç noktalı haritada ebeveyn haplotipleri ABC/abc, çift krossing-over sınıfları AbC ve aBc olarak gözleniyor. Ortadaki gen hangisidir?
- A) B
- B) A
- C) C
- D) A ile C birlikte
- E) Bu verilerle hiçbir gen belirlenemez
Doğru cevap: A
Çözüm: Çift krossing-over sınıfları ebeveyn sınıflarından yalnız B lokusunda farklıdır; B ortadadır.
İki bitişik aralık için rekombinasyon olasılıkları 0,10 ve 0,20; 1000 yavruda gözlenen çift krossing-over sayısı 12. İnterferans kaçtır?
- A) 0,20
- B) 0,60
- C) 0,80
- D) 0,40
- E) 0,12
Doğru cevap: D
Çözüm: Beklenen çift KO=0,10×0,20×1000=20; çakışma 12/20=0,60; interferans 1−0,60=0,40.
İki lokus için gözlenen rekombinasyon oranı %50 ise aşağıdakilerden hangisi en bilimsel çıkarımdır?
- A) Her hücrede mayoz I ayrılmaması olmuştur
- B) Lokuslar farklı kromozomlarda veya aynı kromozomda çok uzak olabilir
- C) Lokusların kesinlikle aynı gen içinde olması gerekir
- D) Lokuslar arasında krossing-over hiç olmamıştır
- E) Mutlaka 50 cM fiziksel uzaklık vardır
Doğru cevap: B
Çözüm: İki nokta rekombinasyon oranı %50 ile sınırlıdır; bağımsız davranan lokusların kromozomal konumu yalnız bu oranla kesinleşmez.
Hardy–Weinberg dengesindeki 1000 bireylik popülasyonda çekinik fenotip oranı %4 ise beklenen heterozigot birey sayısı kaçtır?
- A) 40
- B) 160
- C) 200
- D) 400
- E) 320
Doğru cevap: E
Çözüm: q²=0,04→q=0,2,p=0,8; 2pq=0,32 ve 1000×0,32=320.
İki alelli bir lokusta Hardy–Weinberg varsayımları altında p=0,6 ve q=0,4 ise heterozigot genotip frekansı nedir?
- A) 0,36
- B) 0,60
- C) 0,48
- D) 0,16
- E) 0,24
Doğru cevap: C
Çözüm: 2pq=2×0,6×0,4=0,48.
Çift iplikli DNA molekülünde bazların %30’u adenin ise guanin oranı yüzde kaçtır?
- A) 20
- B) 10
- C) 30
- D) 40
- E) 70
Doğru cevap: A
Çözüm: A=T=%30; G+C=%40 ve G=C olduğundan G=%20.
DNA kalıbı 3′-TAC CTT ACT-5′ ise standart kodla sentezlenen mRNA ve karşılık gelen amino asit dizisi hangisidir?
- A) 5′-AUG CUU UGA-3′; Met–Leu–Stop
- B) 5′-ATG GAA TGA-3′; Met–Glu–Stop
- C) 5′-AUG GAA UGG-3′; Met–Glu–Trp
- D) 5′-AUG GAA UGA-3′; Met–Glu–Stop
- E) 5′-UAC CUU ACU-3′; Tyr–Leu–Thr
Doğru cevap: D
Çözüm: Kalıp DNA 3′→5′ okunur; mRNA 5′-AUG GAA UGA-3′ olur: Met, Glu, stop.
mRNA kodonu GAA, GUA biçimine dönüşerek Glu yerine Val kodluyorsa mutasyon türü hangisidir?
- A) Kromozomal inversiyon
- B) Missense mutasyon
- C) Sessiz mutasyon
- D) Nonsense mutasyon
- E) Frameshift mutasyon
Doğru cevap: B
Çözüm: Bir baz değişimi farklı amino asit kodlamasına yol açtığı için missense değişimdir.
mRNA kodonu UAU iken tek baz değişimiyle UAA olursa en doğrudan sonuç hangisidir?
- A) Sessiz mutasyon ve aynı amino asit
- B) Her durumda tek bazlık çerçeve kayması
- C) Tirozinin valine dönüşmesi
- D) Kromozom sayısının iki katına çıkması
- E) Nonsense mutasyon ve erken durma işareti oluşumu
Doğru cevap: E
Çözüm: UAU tirozin, UAA stop kodonudur; kodonun stopa dönüşmesi nonsense mutasyondur.
Geciken zincir Okazaki parçalarıyla sentezlenirken hangi ifade öncü zincir için de değişmeden geçerlidir?
- A) Helikaz çalışmaz
- B) Baz eşleşmesi kuralları tersine döner
- C) Yeni DNA zinciri 5′→3′ yönünde uzar
- D) DNA polimerazın yönü 3′→5′ olur
- E) RNA primerine ihtiyaç duyulmaz
Doğru cevap: C
Çözüm: DNA polimeraz her iki zincirde de yeni DNA’yı 5′→3′ uzatır; farklılık süreklilik ve çatal yönüdür.
Başlangıçta 3 çift zincirli hedef DNA molekülü olan ideal PCR’de dört tam çevrim ve %100 ikiye katlanma sonrası kaç kopya beklenir?
- A) 48
- B) 12
- C) 16
- D) 24
- E) 64
Doğru cevap: A
Çözüm: İdeal çoğalma N=3×2⁴=48 kopya verir.
Aynı primerler, hedef ve amplifikasyon veriminde qPCR’de daha düşük Ct değeri gözlenen örnek hakkında hangi yorum yapılır?
- A) DNA dizisi kesinlikle değişmiştir
- B) Reaksiyonda hiçbir polimeraz yoktur
- C) Başlangıç hedefi her koşulda daha azdır
- D) Başlangıç hedef DNA miktarı genellikle daha fazladır
- E) Başlangıç hedefi mutlaka sıfırdır
Doğru cevap: D
Çözüm: Aynı analiz koşullarında eşik floresansa daha erken ulaşmak daha fazla başlangıç kalıbıyla ilişkilidir.
Mayoz I’de homolog kromozom çiftinin ayrılmadığı, diğer bölünmelerin normal sürdüğü bir senaryoda oluşan dört gametin kromozom sayıları nasıldır?
- A) Biri n+2, üçü n−2 olur
- B) İkisi n+1, ikisi n−1 olur
- C) Dördü n olur
- D) Biri n+1, biri n−1, ikisi n olur
- E) Dördü 2n olur
Doğru cevap: B
Çözüm: Mayoz I ayrılmamasında bütün gametler anöploittir: iki n+1, iki n−1.
Yaygın SpCas9 sistemiyle hedef DNA bölgesinin kesilebilmesi için hedefe komşu DNA’da hangi motifin bulunması gerekir?
- A) Yalnız AUG başlangıç kodonu
- B) Mutlaka UAA stop kodonu
- C) Her zaman TATA kutusu
- D) Yalnız poli(A) kuyruğu
- E) Uygun PAM (genellikle NGG)
Doğru cevap: E
Çözüm: SpCas9 hedef tanımak için uygun PAM bağlamına ihtiyaç duyar; sık kullanılan PAM NGG’dir.
Kromozomlar arası dengeli resiprokal translokasyon taşıyıcısı için en uygun ifade hangisidir?
- A) Hiçbir üreme riski taşımaz
- B) Translokasyon yalnız mitokondri genomunda gerçekleşir
- C) Belirgin fenotipi olmayabilir ancak dengesiz gamet oluşturma riski taşıyabilir
- D) Her zaman bütün genlerini kaybeder
- E) Kromozom sayısı zorunlu olarak iki katına çıkar
Doğru cevap: C
Çözüm: Dengeli taşıyıcıda net genetik doz değişikliği sınırlı olabilir; mayozda dengesiz ayrılma riski vardır.