Prokaryot bir hücreyi ökaryot bir hücreden ayıran temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Zarla çevrili çekirdeğinin bulunmaması
- B) Genetik materyal içermemesi
- C) Ribozom bulundurmaması
- D) Hücre zarına sahip olmaması
- E) Enzimatik tepkime gerçekleştirememesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Prokaryotlar DNA, ribozom, hücre zarı ve enzimlere sahiptir; ancak zarla çevrili çekirdekleri yoktur.
Bir proteindeki amino asitleri birincil yapı düzeyinde birbirine bağlayan bağ aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Fosfodiester bağı
- B) Ester bağı
- C) İyonik kristal bağı
- D) Peptit bağı
- E) Glikozit bağı
Doğru cevap: D
Çözüm: Polipeptit omurgasında amino asitler peptit bağlarıyla bağlanır.
Fosfolipit çift tabakada yağ asidi kuyruklarının genel yönelimi nasıldır?
- A) Hidrofilik başlarla aynı yönde dışarı bakar
- B) Çift tabakanın iç kısmında birbirine dönüktür
- C) Sulu dış ortamda serbestçe uzanır
- D) Her iki yaprakçıkta yalnız suya dönüktür
- E) Zarın yalnız dış yüzeyinde bulunur
Doğru cevap: B
Çözüm: Hidrofobik kuyruklar sudan kaçınarak çift tabakanın iç kısmına yönelir.
Oksijenin plazma zarından küçük apolar molekül olarak doğrudan geçmesi hangi taşıma yoludur?
- A) ATP bağımlı pompa
- B) Reseptör aracılı endositoz
- C) Fagositoz
- D) Primer aktif taşıma
- E) Basit difüzyon
Doğru cevap: E
Çözüm: Küçük apolar O₂ molekülü gradyan yönünde lipit çift tabakayı doğrudan aşabilir.
Na⁺/K⁺-ATPaz, bir ATP hidrolizi döngüsünde tipik olarak nasıl iyon taşır?
- A) 2 Na⁺ içeri, 2 K⁺ dışarı
- B) 3 Na⁺ dışarı, 3 K⁺ içeri
- C) 3 Na⁺ dışarı, 2 K⁺ içeri
- D) 2 Na⁺ dışarı, 3 K⁺ içeri
- E) 3 Na⁺ içeri, 2 K⁺ dışarı
Doğru cevap: C
Çözüm: Pompa bir döngüde 3 Na⁺ iyonunu hücre dışına, 2 K⁺ iyonunu hücre içine taşır.
Ribozomun temel görevi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) mRNA bilgisini kullanarak polipeptit sentezlemek
- B) DNA molekülünü doğrudan eşlemek
- C) Fosfolipitleri zarın dışına taşımak
- D) Oksijeni sitrik asit döngüsünde tüketmek
- E) Hidrojen peroksiti katalazla parçalamak
Doğru cevap: A
Çözüm: Ribozomlar translasyonun yapıldığı ribonükleoprotein kompleksleridir.
Salgılanacak bir proteinin sentezi hangi yapıyla doğrudan ilişkilidir?
- A) Granülsüz endoplazmik retikulum
- B) Merkezî koful lümeni
- C) Mitokondri dış zarı
- D) Granüllü endoplazmik retikulum
- E) Peroksizom matriksi
Doğru cevap: D
Çözüm: Salgı yoluna giren proteinler RER üzerindeki ribozomlarda sentezlenip ER lümenine aktarılabilir.
Bir laboratuvarda hücre duvarında peptidoglikan belirlenen tek hücreli organizma büyük olasılıkla hangi gruptadır?
- A) Bakteriler
- B) Arkeler
- C) Hayvanlar
- D) Mantarlar
- E) Bitkiler
Doğru cevap: A
Çözüm: Peptidoglikan bakterilerin duvarını ayırt eder; arke duvarlarında klasik bakteriyel peptidoglikan bulunmaz.
Mitokondrinin endosimbiyotik kökenini destekleyen gözlem hangisidir?
- A) Yalnız hücre duvarına sahip olması
- B) Çekirdek içinde sentezlenmesi
- C) Tüm enzimlerinin tek bir zardan oluşması
- D) Kendi halkasal DNA’sının ve bakteriye benzer ribozomlarının bulunması
- E) Sitoplazmadan bütünüyle bağımsız canlı olması
Doğru cevap: D
Çözüm: Mitokondrinin özgün DNA’sı ve ribozomları bakteriyel kökenin kanıtları arasındadır.
Benzer şekilli küresel hücrelerin yarıçapı iki katına çıkarsa yüzey alanı/hacim oranı nasıl değişir?
- A) Sekiz katına çıkar
- B) Yarıya iner
- C) İki katına çıkar
- D) Dört katına çıkar
- E) Değişmez
Doğru cevap: B
Çözüm: Kürede yüzey 4πr², hacim (4/3)πr³ olduğundan yüzey/hacim=3/r; yarıçap iki kat olunca oran yarıya iner.
Bir iyon, kendi elektrokimyasal gradyanı boyunca ATP hidrolizi olmadan seçici bir kanaldan geçiyor. Bu olay nedir?
- A) Birincil aktif taşıma
- B) Fagositoz
- C) Ekzositoz
- D) ATP sentaz döngüsü
- E) Kolaylaştırılmış difüzyon
Doğru cevap: E
Çözüm: Kanal proteinleri iyonların gradyan yönündeki pasif hareketini kolaylaştırabilir.
Normal bir hayvan hücresi kendisine göre hipertonik çözeltiye konulduğunda ilk beklenen net değişim hangisidir?
- A) Hücre duvarının kalınlaşması
- B) Çözelti ile hücrenin zorunlu olarak aynı hacme gelmesi
- C) Hücreden su çıkışı ve hacim azalması
- D) Hücre içine net su girişi ve lizis
- E) Hücrenin turgor basıncının artması
Doğru cevap: C
Çözüm: Hipertonik dış ortamın su potansiyeli düşüktür; hücreden net su çıkışı olur ve hücre büzüşür.
Canlı bir bitki hücresi hipotonik ortama konulduğunda hücre duvarının etkisiyle hangi sonuç öne çıkar?
- A) Turgor basıncının artması
- B) Plazmolizin kaçınılmaz olması
- C) Sentromerin ayrılması
- D) ATP sentezinin durması
- E) Hücredeki tüm iyonların dışarı çıkması
Doğru cevap: A
Çözüm: Su girişi turgoru artırır; hücre duvarı şişmeyi sınırlar.
Aynı uzunlukta yağ asidi zincirleri için cis çift bağ sayısı artan bir zarın düşük sıcaklıktaki eğilimi hangisidir?
- A) Fosfolipit başlarının tümü kaybolur
- B) Her proteinin aktif taşıma yapması
- C) Membran proteinlerinin DNA’ya dönüşmesi
- D) Lipitlerin sıkı paketlenmesi zorlaşır
- E) Zarın mutlaka kristal hâline geçmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Cis çift bağlar zincirde kıvrım yapıp sıkı paketlenmeyi azaltabilir.
Basit Michaelis–Menten kinetiği gösteren bir enzimde substrat derişimi 3Kₘ olarak ayarlanırsa v/Vₘₐₓ oranı kaçtır?
- A) 3/4
- B) 1/4
- C) 1/2
- D) 2/3
- E) 4/3
Doğru cevap: A
Çözüm: v/Vₘₐₓ=3Kₘ/(Kₘ+3Kₘ)=3/4=0,75.
Bir enzimin hızı [S]=Kₘ iken ölçülüyor. [S] iki katına çıkarılırsa diğer koşullar sabitken yeni hızın eski hıza oranı kaçtır?
- A) 2
- B) 5/4
- C) 3/4
- D) 4/3
- E) 3/2
Doğru cevap: D
Çözüm: İlk hız Vₘₐₓ/2, yeni hız 2Vₘₐₓ/3; oran (2/3)/(1/2)=4/3.
Kompetitif inhibitör eklenince görünür Kₘ değeri 2 mM’den 6 mM’ye çıkıyor ve Vₘₐₓ aynı kalıyor. [S]=6 mM iken inhibitör varlığındaki hız kaçtır?
- A) Vₘₐₓ/3
- B) Vₘₐₓ/2
- C) Vₘₐₓ/4
- D) 3Vₘₐₓ/4
- E) Vₘₐₓ
Doğru cevap: B
Çözüm: İnhibitör varlığında etkin Kₘ=6 mM ve [S]=6 mM olduğundan hız Vₘₐₓ/2 olur.
Bir deneyde inhibitör eklenmesiyle görünür Vₘₐₓ ve Kₘ aynı oranda azalıyor. Basit Michaelis–Menten çerçevesinde bu sonuç hangi inhibisyonla en iyi açıklanır?
- A) Saf kompetitif inhibisyon
- B) Saf nonkompetitif inhibisyon
- C) Yalnız sıcaklıkla aktivasyon
- D) Substrat derişiminin artırılması
- E) Unkompetitif inhibisyon
Doğru cevap: E
Çözüm: Unkompetitif inhibitör enzim–substrat kompleksine bağlandığında hem Kₘ hem Vₘₐₓ azalır.
Bir biyokimyasal reaksiyon için ΔG°′=+4 kJ/mol iken mevcut derişimlerde RT ln Q=−7 kJ/mol bulunuyor. İleri yöndeki ΔG ve eğilim hangisidir?
- A) ΔG=0; denge zorunludur
- B) ΔG=−11 kJ/mol; enzim bulunmadan reaksiyon imkânsızdır
- C) ΔG=−3 kJ/mol; ileri yön termodinamik olarak elverişlidir
- D) ΔG=+11 kJ/mol; ileri yön elverişlidir
- E) ΔG=+3 kJ/mol; geri yön elverişlidir
Doğru cevap: C
Çözüm: ΔG=ΔG°′+RTlnQ=4−7=−3 kJ/mol. Negatif ΔG, belirtilen koşulda ileri yönün elverişli olduğunu gösterir.
İzole mitokondrilere protonofor eklenerek iç zarın proton geçirgenliği artırılıyor. Substrat ve oksijen yeterliyken beklenen ilk etki hangisidir?
- A) ATP sentez verimi azalırken elektron aktarımı sürebilir
- B) ATP sentezi proton gradyanından bağımsız olarak zorunlu artar
- C) Kompleks II proton pompalamaya başlar
- D) Elektron taşıma zinciri doğrudan Calvin döngüsüne dönüşür
- E) Oksijen artık hiçbir koşulda tüketilemez
Doğru cevap: A
Çözüm: Uncoupler, proton itici kuvveti dağıtır; oksidatif fosforilasyonun ATP üretimi azalırken elektron akışı sürebilir.