Bitki hücre duvarındaki selülozda glikoz birimleri hangi bağla bağlanır?
- A) Disülfit bağı
- B) β-1,4 peptit bağı
- C) β-1,4 glikozit bağı
- D) α-1,6 fosfodiester bağı
- E) Peptit bağı
Doğru cevap: C
Çözüm: Selüloz, β-1,4 glikozit bağlarıyla bağlanan glikozlardan oluşur.
Enzimlerin kimyasal tepkimelerdeki temel katalitik etkisi nedir?
- A) Aktivasyon enerjisini düşürmek
- B) Denge sabitini mutlaka büyütmek
- C) Ürünlerin standart serbest enerjisini sıfırlamak
- D) Tepkime entalpisinin işaretini tersine çevirmek
- E) Tepkimenin tüm substratlarını enerji harcamadan çoğaltmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Enzimler kinetik engeli azaltır; denge sabiti ve reaksiyonun termodinamik ΔG değeri değişmez.
Yarı geçirgen zardan net su geçişi hangi adla anılır?
- A) Ekzositoz
- B) Translasyon
- C) Glikoliz
- D) Ozmoz
- E) Fagositoz
Doğru cevap: D
Çözüm: Ozmoz, suyun seçici geçirgen bir zar üzerinden su potansiyeli farkına göre net hareketidir.
Calvin–Benson döngüsünün kloroplast içindeki yeri neresidir?
- A) Çekirdekçik
- B) Stroma
- C) Tilakoit lümeni
- D) Dış zarın dış yüzeyi
- E) Mitokondri matriksi
Doğru cevap: B
Çözüm: CO₂ fiksasyonu ve karbon indirgenmesiyle ilişkili Calvin döngüsü stromada gerçekleşir.
Oksijenli fotosentez sırasında açığa çıkan O₂ gazının doğrudan kaynağı hangisidir?
- A) Glikozun Calvin döngüsünde yıkılması
- B) CO₂ molekülünün doğrudan ikiye ayrılması
- C) ATP hidrolizinin oksijen açığa çıkarması
- D) NADPH molekülünün kendiliğinden parçalanması
- E) Suyun fotosistem II tarafından oksitlenmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Oksijenli fotosentezde O₂, PSII su oksitleme kompleksinde suyun parçalanmasıyla oluşur.
Ökaryotik hücre döngüsünde DNA eşlenmesinin gerçekleştiği evre hangisidir?
- A) Sitokinez
- B) G₀ evresi
- C) S evresi
- D) G₁ evresi
- E) G₂ evresi
Doğru cevap: C
Çözüm: S (sentez) evresinde DNA replikasyonu gerçekleşir; kardeş kromatitler oluşur.
Laktat fermantasyonunda pirüvatın laktata indirgenmesinin glikoliz açısından işlevi nedir?
- A) Oksijeni doğrudan suya indirgemek
- B) Mitokondride CO₂ üretimini zorunlu artırmak
- C) Glikolizin her evresini çekirdeğe taşımak
- D) Glikozu DNA polimerine bağlamak
- E) NADH’ı NAD⁺’a dönüştürerek glikolizin sürmesini sağlamak
Doğru cevap: E
Çözüm: Laktat dehidrogenaz NADH’ı oksitleyerek glikolizde gerekli NAD⁺’ı yeniler.
Sitrik asit döngüsünün bir asetil-CoA başına normal ürün bilançosu hangisidir?
- A) 1 NADH, 1 O₂, 4 ATP ve 1 laktat
- B) 4 FADH₂, 2 NADPH ve 3 CO₂
- C) 3 NADH, 1 FADH₂, 1 GTP ve 2 CO₂
- D) 1 NADH, 3 FADH₂, 1 ATP ve 0 CO₂
- E) 2 NADPH, 2 O₂ ve 1 glikoz
Doğru cevap: C
Çözüm: Bir asetil-CoA döngüde 2 CO₂ çıkarır; 3 NADH, 1 FADH₂ ve 1 GTP/ATP eşdeğeri oluşturur.
Aerobik mitokondriyal elektron taşıma zincirinde terminal elektron alıcısı hangisidir?
- A) Moleküler oksijen (O₂)
- B) Karbon dioksit (CO₂)
- C) Glikoz
- D) Asetil-CoA
- E) Laktat
Doğru cevap: A
Çözüm: O₂ elektronları ve protonları alarak H₂O oluşumuna katılır.
Fotosistem I çevresindeki döngüsel elektron akışının doğrusal akıştan ayırt edici özelliği hangisidir?
- A) Yalnız mitokondride gerçekleşmesi
- B) ATP tüketip DNA eşlemesi
- C) CO₂’yi doğrudan glikoza çevirmesi
- D) Ek ATP oluşumuna katkı sağlayıp doğrudan NADPH ve O₂ üretmemesi
- E) Suyu PSII olmadan zorunlu olarak parçalayarak O₂ üretmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Döngüsel elektron akışı PSI çevresinde proton gradyanına katkı verir; su oksitlemesi ve NADPH oluşumu doğrudan gerçekleşmez.
C₄ bitkilerinde fotorespirasyonu azaltmaya yardımcı temel düzenleme hangisidir?
- A) Klorofilin yalnız köklerde sentezlenmesi
- B) CO₂’nin demet kını hücrelerinde yoğunlaştırılması
- C) Bütün fotosistemlerin geceye taşınması
- D) Rubisco enziminin tümüyle yok edilmesi
- E) Stomaların yaşam boyunca hiç açılmaması
Doğru cevap: B
Çözüm: C₄ yolu ilk karbon bağlanmasını ve Rubisco çevresindeki CO₂ yoğunlaştırmasını farklı hücrelerde düzenleyebilir.
CAM metabolizmasına sahip birçok kurakçıl bitkide stoma hareketi için tipik olan hangisidir?
- A) Stomaların yalnız öğle sıcağında açılması
- B) Fotosentezde suyun hiç kullanılmaması
- C) Gece boyunca Rubisco’nun tümüyle parçalanması
- D) Gündüz karbon fiksasyonunun kalıcı biçimde durması
- E) Stomaların geceleri açılması ve CO₂’nin organik asit olarak depolanması
Doğru cevap: E
Çözüm: CAM metabolizmasında gece CO₂ organik asitlere bağlanabilir; gündüz CO₂ tekrar serbestleşebilir.
Homolog kromozomlar arasında kardeş olmayan kromatitlerin parça değişimi tipik olarak hangi evrede gerçekleşir?
- A) Mayoz telofaz II
- B) Mitoz sitokinezi
- C) Mayoz profaz I (pakiten)
- D) Mitoz telofazı
- E) G₁ evresi
Doğru cevap: C
Çözüm: Krossing-over mayoz I profazının pakiten evresinde homologların kardeş olmayan kromatitleri arasında olur.
Yüksek sıcaklık, kuvvetli ışık ve kısıtlı CO₂ koşullarında bir C₄ bitkisinin C₃ bitkisine göre avantajı hangi mekanizmayla açıklanır?
- A) Rubisco’nun tümüyle O₂ üretmeye başlaması
- B) ATP gereksinimini tamamen ortadan kaldırması
- C) Kloroplastların tümünü mitokondriye dönüştürmesi
- D) Su kullanmadan yalnız nitratla elektron sağlayabilmesi
- E) Demet kınında CO₂ yoğunlaştırarak Rubisco oksijenaz etkinliğinin göreli etkisini azaltması
Doğru cevap: E
Çözüm: C₄ mekanizması, Rubisco çevresindeki CO₂ derişimini yükselterek fotorespirasyon kaybını azaltabilir.
CAM bitkilerinde geceleri depolanan malatın gündüz parçalanması hangi doğrudan amaçla ilişkilidir?
- A) DNA sentezi sırasında G₂ evresini başlatmak
- B) NADH’ı zorunlu olarak laktata dönüştürmek
- C) Stomalar kısmen kapalıyken Calvin döngüsüne CO₂ sağlamak
- D) Tilakoit zarını sindirmek
- E) PSII’nin tüm su gereksinimini ortadan kaldırmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Gece bağlanan karbon, gündüz organik asitlerden CO₂ açığa çıkarılarak karbon fiksasyonuna sunulur.
2n=8 kromozomlu bir diploit hücre S evresini tamamlayıp G₂’deyse kromozom ve kromatit sayısı kaçtır? (Kromozom sentromere göre sayılıyor.)
- A) 8 kromozom, 16 kromatit
- B) 16 kromozom, 16 kromatit
- C) 8 kromozom, 8 kromatit
- D) 16 kromozom, 32 kromatit
- E) 4 kromozom, 8 kromatit
Doğru cevap: A
Çözüm: S evresinde her kromozom iki kardeş kromatitli hâle gelir; sentromer sayısı 8 kalır, kromatit sayısı 16 olur.
2n=6 olan bir somatik hücre mitoz anafazındayken, kardeş kromatitler birbirinden ayrılmış ancak sitokinez tamamlanmamışsa hücrede kaç kromozom sayılır?
- A) 6 kromozom
- B) 9 kromozom
- C) 24 kromozom
- D) 12 kromozom
- E) 3 kromozom
Doğru cevap: D
Çözüm: Anafazda ayrılan kardeş kromatitlerin her biri bağımsız kromozom sayılır; aynı hücrede geçici olarak 12 kromozom bulunur.
Mayoz I anafazında, mayoz II’den farklı olarak hangi ayırma olayı gerçekleşir?
- A) Sentriyoller kromozomları kimyasal olarak yıkar
- B) Homolog kromozomlar ayrılırken kardeş kromatitler genellikle birlikte kalır
- C) Kardeş kromatitler her sentromerden ayrılıp tek kutba gider
- D) DNA replikasyonu yeniden başlar
- E) Kromozomlar tamamen çözülerek ribozoma dönüşür
Doğru cevap: B
Çözüm: Mayoz I indirgeme bölünmesidir; homolog kromozomlar ayrılır, kardeş kromatitler büyük ölçüde birlikte hareket eder.
Mikrotübül polimerizasyonunu bozan bir ilacın iğ kontrol noktasını sürekli etkinleştirdiği hücrede beklenen durum hangisidir?
- A) Kardeş kromatit ayrılmasının kontrolsüz hızlanması
- B) DNA eşlenmesinin aynı anda mitozda üç kez tekrarlanması
- C) Golgi aygıtının doğrudan çekirdeğe dönüşmesi
- D) Sitoplazmanın zorunlu olarak hücre duvarı oluşturması
- E) Metafaz–anafaz geçişinin gecikmesi veya durması
Doğru cevap: E
Çözüm: İğ kontrol noktası, tüm kromozomlar uygun bağlanmadan anafaza geçişi engeller.
İdeal ayrışma varsayımıyla 0,15 M NaCl ve 0,30 M glikoz çözeltileri aynı sıcaklıkta karşılaştırılıyor. Osmotik basınçları için hangisi doğrudur?
- A) NaCl çözeltisinin üçte biridir
- B) Her ikisinin osmotik basıncı sıfırdır
- C) Yaklaşık eşittir
- D) NaCl çözeltisinin iki kat fazladır
- E) Glikoz çözeltisinin iki kat fazladır
Doğru cevap: C
Çözüm: İdeal π=iMRT: NaCl için i≈2 ve iM=0,30; glikoz için i=1 ve iM=0,30. Basınçlar yaklaşık eşittir.