Prokaryot bir hücreyi ökaryot bir hücreden ayıran temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Zarla çevrili çekirdeğinin bulunmaması
- B) Genetik materyal içermemesi
- C) Ribozom bulundurmaması
- D) Hücre zarına sahip olmaması
- E) Enzimatik tepkime gerçekleştirememesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Prokaryotlar DNA, ribozom, hücre zarı ve enzimlere sahiptir; ancak zarla çevrili çekirdekleri yoktur.
Bir proteindeki amino asitleri birincil yapı düzeyinde birbirine bağlayan bağ aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Fosfodiester bağı
- B) Ester bağı
- C) İyonik kristal bağı
- D) Peptit bağı
- E) Glikozit bağı
Doğru cevap: D
Çözüm: Polipeptit omurgasında amino asitler peptit bağlarıyla bağlanır.
Fosfolipit çift tabakada yağ asidi kuyruklarının genel yönelimi nasıldır?
- A) Hidrofilik başlarla aynı yönde dışarı bakar
- B) Çift tabakanın iç kısmında birbirine dönüktür
- C) Sulu dış ortamda serbestçe uzanır
- D) Her iki yaprakçıkta yalnız suya dönüktür
- E) Zarın yalnız dış yüzeyinde bulunur
Doğru cevap: B
Çözüm: Hidrofobik kuyruklar sudan kaçınarak çift tabakanın iç kısmına yönelir.
Oksijenin plazma zarından küçük apolar molekül olarak doğrudan geçmesi hangi taşıma yoludur?
- A) ATP bağımlı pompa
- B) Reseptör aracılı endositoz
- C) Fagositoz
- D) Primer aktif taşıma
- E) Basit difüzyon
Doğru cevap: E
Çözüm: Küçük apolar O₂ molekülü gradyan yönünde lipit çift tabakayı doğrudan aşabilir.
Na⁺/K⁺-ATPaz, bir ATP hidrolizi döngüsünde tipik olarak nasıl iyon taşır?
- A) 2 Na⁺ içeri, 2 K⁺ dışarı
- B) 3 Na⁺ dışarı, 3 K⁺ içeri
- C) 3 Na⁺ dışarı, 2 K⁺ içeri
- D) 2 Na⁺ dışarı, 3 K⁺ içeri
- E) 3 Na⁺ içeri, 2 K⁺ dışarı
Doğru cevap: C
Çözüm: Pompa bir döngüde 3 Na⁺ iyonunu hücre dışına, 2 K⁺ iyonunu hücre içine taşır.
Ribozomun temel görevi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) mRNA bilgisini kullanarak polipeptit sentezlemek
- B) DNA molekülünü doğrudan eşlemek
- C) Fosfolipitleri zarın dışına taşımak
- D) Oksijeni sitrik asit döngüsünde tüketmek
- E) Hidrojen peroksiti katalazla parçalamak
Doğru cevap: A
Çözüm: Ribozomlar translasyonun yapıldığı ribonükleoprotein kompleksleridir.
Salgılanacak bir proteinin sentezi hangi yapıyla doğrudan ilişkilidir?
- A) Granülsüz endoplazmik retikulum
- B) Merkezî koful lümeni
- C) Mitokondri dış zarı
- D) Granüllü endoplazmik retikulum
- E) Peroksizom matriksi
Doğru cevap: D
Çözüm: Salgı yoluna giren proteinler RER üzerindeki ribozomlarda sentezlenip ER lümenine aktarılabilir.
Lipit sentezinin öne çıkan organeli hangisidir?
- A) Sentromer
- B) Granülsüz endoplazmik retikulum
- C) Granüllü endoplazmik retikulum
- D) Ribozom
- E) Nükleolus
Doğru cevap: B
Çözüm: Granülsüz ER, lipit sentezi ve bazı detoksifikasyon yollarıyla ilişkilidir.
Proteinlerin modifikasyonu ve farklı hücresel hedeflere yönlendirilmesinde öne çıkan organel hangisidir?
- A) Ribozom
- B) Sentrozom
- C) Nükleoit
- D) Hücre duvarı
- E) Golgi aygıtı
Doğru cevap: E
Çözüm: Golgi, protein ve lipitleri modifiye eder, sınıflandırır ve vezikül trafiğini düzenler.
Asidik hidrolazların yoğun bulunduğu, hücre içi geri dönüşümde çalışan organel hangisidir?
- A) Çekirdekçik
- B) Sitozol ribozomu
- C) Lizozom
- D) Kloroplast
- E) Sentrozom
Doğru cevap: C
Çözüm: Lizozomal hidrolazlar düşük pH koşullarında makromolekülleri parçalayabilir.
Hidrojen peroksitin katalaz aracılığıyla parçalanmasıyla en doğrudan ilişkili organel hangisidir?
- A) Peroksizom
- B) Golgi aygıtı
- C) Ribozom
- D) Koful zarı
- E) Çekirdekçik
Doğru cevap: A
Çözüm: Peroksizom, oksidatif metabolizma ve H₂O₂ detoksifikasyonu işlevleriyle ilişkilidir.
Ökaryot bir hücrede sitrik asit döngüsünün başlıca gerçekleştiği yer neresidir?
- A) Kloroplast tilakoit boşluğu
- B) Çekirdek poru
- C) Plazma zarının dış yüzeyi
- D) Mitokondri matriksi
- E) Golgi lümeni
Doğru cevap: D
Çözüm: Sitrik asit döngüsünün enzimlerinin çoğu mitokondri matriksinde yer alır.
Bitkilerde ışığa bağımlı fotosentez reaksiyonlarının elektron taşıma bileşenleri nerede bulunur?
- A) Mitokondri matriksinde
- B) Kloroplast tilakoit zarında
- C) Kloroplast dış zarında
- D) Çekirdeğin iç zarında
- E) Ribozomun büyük alt biriminde
Doğru cevap: B
Çözüm: PSII, PSI, elektron taşıyıcılar ve ATP sentaz tilakoit zarındadır.
Hayvan hücrelerinde yaygın depo polisakkariti hangisidir?
- A) Selüloz
- B) Kitin
- C) Pektin
- D) Lignin
- E) Glikojen
Doğru cevap: E
Çözüm: Glikojen karaciğer ve kas gibi hayvan dokularında glikoz deposudur.
Bitki hücre duvarındaki selülozda glikoz birimleri hangi bağla bağlanır?
- A) Disülfit bağı
- B) β-1,4 peptit bağı
- C) β-1,4 glikozit bağı
- D) α-1,6 fosfodiester bağı
- E) Peptit bağı
Doğru cevap: C
Çözüm: Selüloz, β-1,4 glikozit bağlarıyla bağlanan glikozlardan oluşur.
Enzimlerin kimyasal tepkimelerdeki temel katalitik etkisi nedir?
- A) Aktivasyon enerjisini düşürmek
- B) Denge sabitini mutlaka büyütmek
- C) Ürünlerin standart serbest enerjisini sıfırlamak
- D) Tepkime entalpisinin işaretini tersine çevirmek
- E) Tepkimenin tüm substratlarını enerji harcamadan çoğaltmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Enzimler kinetik engeli azaltır; denge sabiti ve reaksiyonun termodinamik ΔG değeri değişmez.
Yarı geçirgen zardan net su geçişi hangi adla anılır?
- A) Ekzositoz
- B) Translasyon
- C) Glikoliz
- D) Ozmoz
- E) Fagositoz
Doğru cevap: D
Çözüm: Ozmoz, suyun seçici geçirgen bir zar üzerinden su potansiyeli farkına göre net hareketidir.
Calvin–Benson döngüsünün kloroplast içindeki yeri neresidir?
- A) Çekirdekçik
- B) Stroma
- C) Tilakoit lümeni
- D) Dış zarın dış yüzeyi
- E) Mitokondri matriksi
Doğru cevap: B
Çözüm: CO₂ fiksasyonu ve karbon indirgenmesiyle ilişkili Calvin döngüsü stromada gerçekleşir.
Oksijenli fotosentez sırasında açığa çıkan O₂ gazının doğrudan kaynağı hangisidir?
- A) Glikozun Calvin döngüsünde yıkılması
- B) CO₂ molekülünün doğrudan ikiye ayrılması
- C) ATP hidrolizinin oksijen açığa çıkarması
- D) NADPH molekülünün kendiliğinden parçalanması
- E) Suyun fotosistem II tarafından oksitlenmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Oksijenli fotosentezde O₂, PSII su oksitleme kompleksinde suyun parçalanmasıyla oluşur.
Ökaryotik hücre döngüsünde DNA eşlenmesinin gerçekleştiği evre hangisidir?
- A) Sitokinez
- B) G₀ evresi
- C) S evresi
- D) G₁ evresi
- E) G₂ evresi
Doğru cevap: C
Çözüm: S (sentez) evresinde DNA replikasyonu gerçekleşir; kardeş kromatitler oluşur.