İnsanda patella (diz kapağı) refleksinin temel bütünleştirme merkezi neresidir?
- A) Omurilik soğanı
- B) Omurilik
- C) Beyincik
- D) Beyin kabuğu
- E) Hipotalamus
Doğru cevap: B
Çözüm: Patella refleksi monosinaptik bir gerilme refleksidir; duyu nöronu omurilikte motor nöronla bağlantı kurar. Beyin refleksi değiştirebilse de temel merkez omuriliktir.
Miyelin kılıfın sinir lifindeki temel etkisi nedir?
- A) Aksonu kas lifine dönüştürmek
- B) Hücre çekirdeğindeki DNA miktarını artırmak
- C) Uyarı şiddetini sürekli büyütmek
- D) Aksiyon potansiyelinin iletim hızını artırmak
- E) Sinapsta nörotransmitter üretmek
Doğru cevap: D
Çözüm: Miyelin akson zarını elektriksel olarak yalıtır; uyarı Ranvier boğumları arasında sıçramalı iletilir, bu da iletim hızını artırır.
Kimyasal sinapsta nörotransmitterlerin salınmasını doğrudan başlatan iyon hangisidir?
- A) Ca²⁺
- B) K⁺
- C) Fe²⁺
- D) Cl⁻
- E) HCO₃⁻
Doğru cevap: A
Çözüm: Presinaptik uca gelen aksiyon potansiyeli voltaj kapılı Ca²⁺ kanallarını açar; Ca²⁺ girişi vezikül kaynaşmasını başlatır.
Sempatik sinir sisteminin etkinleşmesi genellikle hangi yanıtı oluşturur?
- A) Kalp atım hızında artış
- B) Bronşlarda daralma
- C) İdrar yapmanın kolaylaşması
- D) Bağırsak hareketlerinde belirgin artış
- E) Göz bebeğinde daralma
Doğru cevap: A
Çözüm: Sempatik sistem savaş-kaç yanıtında kalp hızını ve bronş açıklığını artırma eğilimindedir; sindirim etkinliği azalabilir.
Kan glikozunu düşürücü yönde çalışan ve pankreasın beta hücrelerinden salgılanan hormon hangisidir?
- A) Kortizol
- B) İnsülin
- C) Glukagon
- D) Tiroksin
- E) Adrenalin
Doğru cevap: B
Çözüm: İnsülin glikozun hücrelere alınmasını ve depolanmasını destekler; pankreas adacıklarının beta hücrelerinden salgılanır.
Pankreasın alfa hücrelerinin salgıladığı, kan glikozunu yükseltme eğilimindeki hormon hangisidir?
- A) Glukagon
- B) Oksitosin
- C) Kalsitonin
- D) Melatonin
- E) İnsülin
Doğru cevap: A
Çözüm: Glukagon karaciğerde glikojen yıkımını ve glukoneogenezi uyararak kan glikozunun korunmasına katkı verir.
Tiroit hormonlarının yapısında bulunması gereken element hangisidir?
- A) Sodyum
- B) Çinko
- C) Kalsiyum
- D) Potasyum
- E) İyot
Doğru cevap: E
Çözüm: Tiroksin (T4) ve triiyodotironin (T3) iyot içeren hormonlardır. İyot eksikliği hormon sentezini sınırlayabilir.
Bir nöronda aksiyon potansiyelinin hızlı depolarizasyon evresinde hangi olay baskındır?
- A) Voltaj kapılı K⁺ kanallarının bütünüyle kapanması sonucu K⁺ girişinin artması
- B) ATP sentazın akson zarına proton pompalaması
- C) Voltaj kapılı Na⁺ kanallarının açılmasıyla Na⁺ girişinin artması
- D) Cl⁻ iyonlarının kesintisiz dışarı atılması
- E) Kalsiyumun çekirdeğe taşınmasıyla DNA replikasyonunun başlaması
Doğru cevap: C
Çözüm: Hızlı yükseliş evresi voltaj kapılı sodyum kanallarının etkinleşmesi ve Na⁺ akımıyla oluşur; repolarizasyon daha çok K⁺ çıkışıyla ilişkilidir.
Miyelinli bir aksonda sıçramalı iletimin gerçekleştiği temel bölgeler hangileridir?
- A) Golgi aygıtı vezikülleri
- B) Dendrit dikenlerinin çekirdeği
- C) Ranvier boğumları
- D) Nükleolus bölgeleri
- E) Kas hücresi T tübülleri
Doğru cevap: C
Çözüm: Ranvier boğumlarında voltaj kapılı Na⁺ kanalları yoğundur; aksiyon potansiyeli bu düğümlerde yeniden oluşturulur.
Sağlıklı kişide tiroit hormon düzeyi yükseldiğinde negatif geri bildirimle hangi değişim beklenir?
- A) Pankreastan glukagonun sıfırlanması
- B) Hipofizden TSH salgısının azalması
- C) ADH salgısının tek başına iki katına çıkması
- D) Hipofizden TSH salgısının zorunlu artması
- E) Tiroidin iyot kullanmayı tamamen bırakması
Doğru cevap: B
Çözüm: T3/T4 artışı hipotalamus ve ön hipofiz üzerinde baskılayıcı geri bildirim yaparak TRH ve TSH düzeylerini düşürme eğilimindedir.
Böbreküstü bezinin öz bölgesinden (medulla) salınan katekolamin hangisidir?
- A) Kortizol
- B) Aldosteron
- C) Tiroksin
- D) Parathormon
- E) Adrenalin
Doğru cevap: E
Çözüm: Adrenalin böbreküstü medullasında kromaffin hücrelerinden salınır; aldosteron ve kortizol ise korteks hormonlarıdır.
İskelet kası hücresinde Ca²⁺ iyonunun kasılmayı başlatmadaki doğrudan görevi nedir?
- A) Troponine bağlanıp tropomiyozinin aktin üzerindeki bağlanma bölgelerinden çekilmesini sağlamak
- B) ATP üretimini tamamen durdurmak
- C) Aktin filamentlerini kimyasal olarak parçalamak
- D) Sarkomerin A bandını ortadan kaldırmak
- E) Miyozin başlarını proteine dönüştürmek
Doğru cevap: A
Çözüm: Ca²⁺ troponin C’ye bağlanır; tropomiyozin yer değiştirir ve miyozin-aktin çapraz köprüsü kurulabilir.
Kas kasılma döngüsünde ATP’nin miyozin başına bağlanmasının ilk sonucu hangisidir?
- A) Kas lifinin elektriksel olarak yalıtılması
- B) Aktinin DNA sentezine başlaması
- C) Troponinin tamamen yıkılması
- D) Miyozinin aktinden ayrılması
- E) Sarkomer sayısının iki katına çıkması
Doğru cevap: D
Çözüm: ATP miyozine bağlandığında çapraz köprü çözülür. ATP hidrolizi miyozin başını sonraki güç vuruşu için hazırlar.
Venöz dönüş arttığında diğer koşullar sabitken atım hacminin artmasını açıklayan mekanizma hangisidir?
- A) Frank–Starling mekanizması
- B) Bohr etkisi
- C) Negatif fototropizma
- D) Aktif bağışıklama
- E) Eşeysel seçilim
Doğru cevap: A
Çözüm: Kalbe daha fazla kan dolması miyokard liflerini fizyolojik sınırlar içinde gerer; kasılma kuvveti ve atım hacmi artabilir.
Dinlenim membran potansiyeli −70 mV olan bir nöron eşik değeri −55 mV’a ulaşacaktır. Her biri en fazla +5 mV katkı veren eşzamanlı ve eşit EPSP’ler için, toplam etkinin doğrusal toplandığı varsayılırsa eşik için en az kaç EPSP gerekir?
Doğru cevap: B
Çözüm: Eşik ile dinlenim düzeyi farkı 15 mV’tur. Her EPSP +5 mV olduğundan en az 15/5=3 EPSP eşzamanlı toplanmalıdır.
Aksonun dış ortamındaki Na⁺ derişimi belirgin düşürülürse, diğer koşullar değişmezken Na⁺’un hücreye girişini sağlayan elektrokimyasal itici güç için en olası değişim hangisidir?
- A) Değişmemesi
- B) Artması
- C) Tamamen K⁺ gradyanına dönüşmesi
- D) Hücrede DNA sentezini durdurması
- E) Azalması
Doğru cevap: E
Çözüm: Dış Na⁺ derişimi azalınca Na⁺ denge potansiyeli ve içeri giriş yönündeki kuvvet düşer; aksiyon potansiyelinin tepe değeri de azalabilir.
ADH üretimi azalmış bir birey yeterli su alamıyorsa, başka bozukluk olmaması koşuluyla hangi bulgu birlikte beklenir?
- A) Koyu idrar ve plazma ozmolalitesinde düşme
- B) Bol seyreltik idrar ve plazma ozmolalitesinde artış
- C) Az idrar ve belirgin su tutulması
- D) İdrarın tümüyle glikoza dönüşmesi
- E) Kan üre azotunun zorunlu sıfırlanması
Doğru cevap: B
Çözüm: ADH yetersizliğinde toplayıcı kanallardan su geri emilimi azalır. Kişi kaybı karşılayamazsa plazma yoğunlaşırken çok miktarda düşük ozmolaliteli idrar çıkar.
İskelet kasında çok uzun ya da çok kısa başlangıç sarkomer uzunluğunun maksimal aktif gerilimi azaltmasının temel ortak nedeni nedir?
- A) Miyozinin ATP’ye hiç ihtiyaç duymaması
- B) Kas lifindeki DNA’nın yok olması
- C) Ca²⁺ iyonlarının kimyasal element değiştirmesi
- D) Miyoglobinin kana boşalmasının gerekli olması
- E) Aktin-miyozin çapraz köprüsü oluşumunun elverişsiz hâle gelmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Aşırı uzamada filament örtüşmesi azalır; aşırı kısalmada filament sıkışmaları verimli köprü oluşumunu bozar. Maksimum aktif kuvvet optimal örtüşmede elde edilir.
Bir bireyin kalp atım hızı 75 atım/dakika, atım hacmi 80 mL/atımdır. Dakika kalp debisi kaç L/dakikadır?
- A) 6,0
- B) 4,5
- C) 7,5
- D) 8,0
- E) 5,0
Doğru cevap: A
Çözüm: Kalp debisi = kalp hızı × atım hacmi =75×80=6000 mL/dakika = 6,0 L/dakika.
Fick ilkesine göre bir dokunun oksijen tüketimi 250 mL O₂/dakika ve arteriyovenöz oksijen içerik farkı 50 mL O₂/L kan ise kan akımı kaç L/dakikadır?
Doğru cevap: B
Çözüm: Fick eşitliği: akım = O₂ tüketimi / arteriyovenöz O₂ farkı = 250/50 = 5 L/dakika.