İnsanda patella (diz kapağı) refleksinin temel bütünleştirme merkezi neresidir?
- A) Omurilik soğanı
- B) Omurilik
- C) Beyincik
- D) Beyin kabuğu
- E) Hipotalamus
Doğru cevap: B
Çözüm: Patella refleksi monosinaptik bir gerilme refleksidir; duyu nöronu omurilikte motor nöronla bağlantı kurar. Beyin refleksi değiştirebilse de temel merkez omuriliktir.
Miyelin kılıfın sinir lifindeki temel etkisi nedir?
- A) Aksonu kas lifine dönüştürmek
- B) Hücre çekirdeğindeki DNA miktarını artırmak
- C) Uyarı şiddetini sürekli büyütmek
- D) Aksiyon potansiyelinin iletim hızını artırmak
- E) Sinapsta nörotransmitter üretmek
Doğru cevap: D
Çözüm: Miyelin akson zarını elektriksel olarak yalıtır; uyarı Ranvier boğumları arasında sıçramalı iletilir, bu da iletim hızını artırır.
Kimyasal sinapsta nörotransmitterlerin salınmasını doğrudan başlatan iyon hangisidir?
- A) Ca²⁺
- B) K⁺
- C) Fe²⁺
- D) Cl⁻
- E) HCO₃⁻
Doğru cevap: A
Çözüm: Presinaptik uca gelen aksiyon potansiyeli voltaj kapılı Ca²⁺ kanallarını açar; Ca²⁺ girişi vezikül kaynaşmasını başlatır.
Sempatik sinir sisteminin etkinleşmesi genellikle hangi yanıtı oluşturur?
- A) Kalp atım hızında artış
- B) Bronşlarda daralma
- C) İdrar yapmanın kolaylaşması
- D) Bağırsak hareketlerinde belirgin artış
- E) Göz bebeğinde daralma
Doğru cevap: A
Çözüm: Sempatik sistem savaş-kaç yanıtında kalp hızını ve bronş açıklığını artırma eğilimindedir; sindirim etkinliği azalabilir.
Kan glikozunu düşürücü yönde çalışan ve pankreasın beta hücrelerinden salgılanan hormon hangisidir?
- A) Kortizol
- B) İnsülin
- C) Glukagon
- D) Tiroksin
- E) Adrenalin
Doğru cevap: B
Çözüm: İnsülin glikozun hücrelere alınmasını ve depolanmasını destekler; pankreas adacıklarının beta hücrelerinden salgılanır.
Pankreasın alfa hücrelerinin salgıladığı, kan glikozunu yükseltme eğilimindeki hormon hangisidir?
- A) Glukagon
- B) Oksitosin
- C) Kalsitonin
- D) Melatonin
- E) İnsülin
Doğru cevap: A
Çözüm: Glukagon karaciğerde glikojen yıkımını ve glukoneogenezi uyararak kan glikozunun korunmasına katkı verir.
Tiroit hormonlarının yapısında bulunması gereken element hangisidir?
- A) Sodyum
- B) Çinko
- C) Kalsiyum
- D) Potasyum
- E) İyot
Doğru cevap: E
Çözüm: Tiroksin (T4) ve triiyodotironin (T3) iyot içeren hormonlardır. İyot eksikliği hormon sentezini sınırlayabilir.
Parathormonun (PTH) temel etkilerinden biri hangisidir?
- A) Kandaki oksijen taşınmasını doğrudan artırmak
- B) Kandaki kalsiyumu daima düşürmek
- C) İnsülin reseptörünü parçalamak
- D) Kandaki kalsiyum derişimini yükseltmek
- E) Mide asidi üretimini tamamen durdurmak
Doğru cevap: D
Çözüm: PTH böbrekte kalsiyum geri emilimini ve aktif D vitamini oluşumunu destekler; kemikten kalsiyum mobilizasyonunu da artırabilir.
İskelet kasının kasılmasında ince ve kalın filamentleri oluşturan başlıca proteinler hangileridir?
- A) Aktin ve miyozin
- B) Albumin ve globulin
- C) Keratin ve elastin
- D) Kollajen ve fibrin
- E) Hemoglobin ve miyoglobin
Doğru cevap: A
Çözüm: Kasılmada miyozin başları aktin filamentleriyle çapraz köprü kurar. Sarkomerin kısalması filamentlerin kaymasına dayanır.
Yeni kemik matriksi sentezleyen hücre hangisidir?
- A) Eritrosit
- B) Kondrosit
- C) Osteoblast
- D) Nötrofil
- E) Osteoklast
Doğru cevap: C
Çözüm: Osteoblast kemik yapımından, osteoklast ise mineralize kemik dokusunun yıkımından sorumludur.
İnsanda eritrositlerin oksijen taşımasında temel rol oynayan molekül hangisidir?
- A) Fibrinojen
- B) Albumin
- C) Keratohiyalin
- D) Pepsin
- E) Hemoglobin
Doğru cevap: E
Çözüm: Hemoglobin eritrositlerde bulunur ve oksijeni geri dönüşümlü bağlayarak dokulara taşınmasına katkı sağlar.
Kalbin sol karıncığından çıkan, oksijenli kanı sistemik dolaşıma taşıyan ana damar hangisidir?
- A) Aort
- B) Akciğer atardamarı
- C) Kapı toplardamarı
- D) Üst ana toplardamar
- E) Akciğer toplardamarı
Doğru cevap: A
Çözüm: Sol ventrikül kanı aorta pompalar. Akciğer atardamarı ise sağ ventrikülden akciğere oksijence daha fakir kan taşır.
İnsanda oksijen ve karbondioksit değişiminin başlıca gerçekleştiği solunum yapısı hangisidir?
- A) Burun kılı
- B) Alveol
- C) Soluk borusu kıkırdağı
- D) Plevranın dış yaprağı
- E) Gırtlak kapağı
Doğru cevap: B
Çözüm: Alveol-kılcal damar bariyeri ince olduğu ve geniş yüzey alanı sağladığı için gazların difüzyonuna uygundur.
Normal sakin soluk almada göğüs boşluğu hacmini artıran temel kas hangisidir?
- A) Masseter
- B) Gastroknemius
- C) Biseps
- D) Diyafram
- E) Dil kasları
Doğru cevap: D
Çözüm: Diyafram kasılıp düzleştiğinde göğüs boşluğu hacmi artar; alveol basıncı atmosfer basıncının altına düşerek hava içeri girer.
Yağların sindiriminde emülsifikasyona yardımcı olan safra hangi organda üretilir?
- A) Pankreas
- B) Mide
- C) Karaciğer
- D) İnce bağırsak villusu
- E) Safra kesesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Safra karaciğerde üretilir ve safra kesesinde depolanıp yoğunlaştırılabilir; safra tuzları yağların emülsifikasyonunu destekler.
Pankreas öz suyuyla ince bağırsağa verilen ve nişastayı parçalayan enzim hangisidir?
- A) Pepsin
- B) Lipoksigenaz
- C) Tripsin inhibitörü
- D) Pankreatik amilaz
- E) Laktaz
Doğru cevap: D
Çözüm: Pankreatik amilaz ince bağırsakta nişastanın daha küçük karbonhidratlara hidrolizini sağlar.
Nefronda kan plazmasının ilk süzülmesinin gerçekleştiği yapı hangisidir?
- A) Toplayıcı kanal
- B) Glomerulus
- C) Distal tübül
- D) Henle kulpunun çıkan kolu
- E) Üreter
Doğru cevap: B
Çözüm: Glomerulus kılcallarındaki basınçla su ve küçük çözünmüş maddeler Bowman kapsülüne süzülür; hücreler ve çoğu protein kanda kalır.
ADH (vazopressin), böbrekte temel olarak hangi etkiyi gösterir?
- A) Üre oluşumunu karaciğerde durdurmak
- B) Sodyumun bağırsaktan emilimini tamamen engellemek
- C) Eritrosit sentezini doğrudan başlatmak
- D) Toplayıcı kanallarda su geri emilimini artırmak
- E) Glomerulusları tamamen kapatmak
Doğru cevap: D
Çözüm: ADH özellikle toplayıcı kanal hücrelerinde aquaporin-2 kanallarının zara yerleşmesini artırarak su geri emilimini destekler.
Antijene özgül antikor salgılayan bağışıklık hücresi hangisidir?
- A) Trombosit
- B) Doğal öldürücü hücre
- C) Plazma hücresi
- D) Alyuvar
- E) Fibroblast
Doğru cevap: C
Çözüm: Plazma hücreleri etkinleşmiş B lenfositlerden farklılaşır ve bol miktarda antikor salgılar.
İnsanda döllenmenin en sık gerçekleştiği yer neresidir?
- A) Rahim ağzı
- B) Vajinanın alt bölümü
- C) Rahim iç tabakası
- D) Yumurtalık korteksi
- E) Yumurta kanalının ampulla bölgesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Normal koşullarda sperm ile oositin birleşmesi çoğunlukla fallop tüpünün ampulla bölümünde olur.