Bir nöronda aksiyon potansiyelinin hızlı depolarizasyon evresinde hangi olay baskındır?
- A) Voltaj kapılı K⁺ kanallarının bütünüyle kapanması sonucu K⁺ girişinin artması
- B) ATP sentazın akson zarına proton pompalaması
- C) Voltaj kapılı Na⁺ kanallarının açılmasıyla Na⁺ girişinin artması
- D) Cl⁻ iyonlarının kesintisiz dışarı atılması
- E) Kalsiyumun çekirdeğe taşınmasıyla DNA replikasyonunun başlaması
Doğru cevap: C
Çözüm: Hızlı yükseliş evresi voltaj kapılı sodyum kanallarının etkinleşmesi ve Na⁺ akımıyla oluşur; repolarizasyon daha çok K⁺ çıkışıyla ilişkilidir.
Miyelinli bir aksonda sıçramalı iletimin gerçekleştiği temel bölgeler hangileridir?
- A) Golgi aygıtı vezikülleri
- B) Dendrit dikenlerinin çekirdeği
- C) Ranvier boğumları
- D) Nükleolus bölgeleri
- E) Kas hücresi T tübülleri
Doğru cevap: C
Çözüm: Ranvier boğumlarında voltaj kapılı Na⁺ kanalları yoğundur; aksiyon potansiyeli bu düğümlerde yeniden oluşturulur.
Sağlıklı kişide tiroit hormon düzeyi yükseldiğinde negatif geri bildirimle hangi değişim beklenir?
- A) Pankreastan glukagonun sıfırlanması
- B) Hipofizden TSH salgısının azalması
- C) ADH salgısının tek başına iki katına çıkması
- D) Hipofizden TSH salgısının zorunlu artması
- E) Tiroidin iyot kullanmayı tamamen bırakması
Doğru cevap: B
Çözüm: T3/T4 artışı hipotalamus ve ön hipofiz üzerinde baskılayıcı geri bildirim yaparak TRH ve TSH düzeylerini düşürme eğilimindedir.
Böbreküstü bezinin öz bölgesinden (medulla) salınan katekolamin hangisidir?
- A) Kortizol
- B) Aldosteron
- C) Tiroksin
- D) Parathormon
- E) Adrenalin
Doğru cevap: E
Çözüm: Adrenalin böbreküstü medullasında kromaffin hücrelerinden salınır; aldosteron ve kortizol ise korteks hormonlarıdır.
İskelet kası hücresinde Ca²⁺ iyonunun kasılmayı başlatmadaki doğrudan görevi nedir?
- A) Troponine bağlanıp tropomiyozinin aktin üzerindeki bağlanma bölgelerinden çekilmesini sağlamak
- B) ATP üretimini tamamen durdurmak
- C) Aktin filamentlerini kimyasal olarak parçalamak
- D) Sarkomerin A bandını ortadan kaldırmak
- E) Miyozin başlarını proteine dönüştürmek
Doğru cevap: A
Çözüm: Ca²⁺ troponin C’ye bağlanır; tropomiyozin yer değiştirir ve miyozin-aktin çapraz köprüsü kurulabilir.
Kas kasılma döngüsünde ATP’nin miyozin başına bağlanmasının ilk sonucu hangisidir?
- A) Kas lifinin elektriksel olarak yalıtılması
- B) Aktinin DNA sentezine başlaması
- C) Troponinin tamamen yıkılması
- D) Miyozinin aktinden ayrılması
- E) Sarkomer sayısının iki katına çıkması
Doğru cevap: D
Çözüm: ATP miyozine bağlandığında çapraz köprü çözülür. ATP hidrolizi miyozin başını sonraki güç vuruşu için hazırlar.
Venöz dönüş arttığında diğer koşullar sabitken atım hacminin artmasını açıklayan mekanizma hangisidir?
- A) Frank–Starling mekanizması
- B) Bohr etkisi
- C) Negatif fototropizma
- D) Aktif bağışıklama
- E) Eşeysel seçilim
Doğru cevap: A
Çözüm: Kalbe daha fazla kan dolması miyokard liflerini fizyolojik sınırlar içinde gerer; kasılma kuvveti ve atım hacmi artabilir.
Dokuda CO₂ artışı ve pH düşüşü hemoglobinin oksijen bağlama eğrisini nasıl etkiler?
- A) Sola kaydırır, oksijen bırakılmasını engeller
- B) Hemoglobini geri dönüşsüz olarak parçalayıp demire dönüştürür
- C) Sağa kaydırır, dokulara oksijen bırakılmasını kolaylaştırır
- D) Eğriyi bütünüyle ortadan kaldırır
- E) Yalnız eritrosit sayısını azaltır
Doğru cevap: C
Çözüm: Bohr etkisiyle CO₂ artışı ve asidoz hemoglobinin O₂ afinitesini azaltır; aynı PO₂’de daha çok oksijen salınır.
Obstrüktif akciğer hastalığında spirometri bulgusu olarak en çok hangisi beklenir?
- A) FEV₁/FVC oranında zorunlu artma
- B) FEV₁/FVC oranında düşme
- C) Artık hacmin sıfıra düşmesi
- D) Akciğerde gaz difüzyonunun bütünüyle sonlanması
- E) Soluk hacminin daima iki katına çıkması
Doğru cevap: B
Çözüm: Hava yolu direnci artınca zorlu ekspirasyonun ilk saniyesindeki hacim daha çok azalır; FEV₁/FVC tipik olarak düşer.
Alveollerde yüzey etkin madde (surfaktan) yetersiz olursa başlıca hangi sonuç ortaya çıkar?
- A) Yüzey geriliminin sıfıra inmesi
- B) Hemoglobinin anında artması
- C) Solunum kaslarının ATP kullanmaması
- D) Alveollerin kapanma eğiliminin artması
- E) Hava yolunun kıkırdağa dönüşmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Surfaktan yüzey gerilimini azaltır; eksikliği alveollerin kollapsını kolaylaştırır ve akciğer uyumunu azaltır.
İnce bağırsaktan emilen glikoz ve aminoasitlerin önemli bir bölümü önce hangi damar sistemiyle karaciğere gider?
- A) Hepatik portal dolaşım
- B) Koroner sinüs
- C) Aorttan böbreğe giden damar
- D) Akciğer atardamarı
- E) Lenf ana kanalı üzerinden doğrudan beyin
Doğru cevap: A
Çözüm: İnce bağırsak kılcallarına geçen suda çözünen besinler portal ven yoluyla karaciğere taşınır; uzun zincirli yağlar farklı yol izleyebilir.
Duodenuma asidik içerik geldiğinde salgılanıp pankreastan bikarbonatça zengin sıvı salınımını artıran hormon hangisidir?
- A) Gastrin
- B) Oksitosin
- C) Eritropoietin
- D) Sekretin
- E) Melatonin
Doğru cevap: D
Çözüm: Sekretin duodenumdaki S hücrelerinden asit uyarısıyla salgılanır; pankreas kanallarından bikarbonat salgısını destekler.
Henle kulpunun kalın çıkan kolu için doğru ifade hangisidir?
- A) Glomerüler filtrasyon burada başlar
- B) Suya tamamen geçirgendir ve tuz taşımaz
- C) Oksijen depolayan alveoller içerir
- D) Antikor üretiminin ana merkezidir
- E) Tuz geri emilirken suya geçirgenliği çok düşüktür
Doğru cevap: E
Çözüm: Kalın çıkan kolda Na⁺, K⁺ ve Cl⁻ taşınır; segment suya büyük ölçüde geçirimsiz olduğu için tübül sıvısı seyrelir.
Kan basıncı düşüp böbreğe giden kan akımı azaldığında böbreğin jukstaglomerüler hücreleri ne salgılar?
- A) Prolaktin
- B) Renin
- C) Safra
- D) Pepsinojen
- E) Tripsin
Doğru cevap: B
Çözüm: Renin anjiyotensinojeni anjiyotensin I’e çeviren enzimatik sistemi başlatır; RAAS kan basıncı ve sodyum dengesinin korunmasına katkı verir.
Daha önce karşılaşılan bir antijene tekrar maruziyette daha hızlı ve güçlü yanıt verilmesinin temel nedeni nedir?
- A) Bellek B ve T hücrelerinin bulunması
- B) Mide asidinin antijeni tanıması
- C) Eritrosit çekirdeğinin çoğalması
- D) Bütün antijenlerin aynı yapıda olması
- E) Trombositlerin antikor salgılaması
Doğru cevap: A
Çözüm: İlk karşılaşmada gelişen bellek lenfositleri sonraki temasta hızlı çoğalma ve etkin hücresel/humoral yanıt sağlar.
MHC sınıf I moleküllerindeki antijen parçalarını ağırlıklı olarak hangi T hücre grubu tanır?
- A) Trombositler
- B) Eozinofiller
- C) CD4⁺ yardımcı T lenfositleri
- D) Olgun eritrositler
- E) CD8⁺ sitotoksik T lenfositleri
Doğru cevap: E
Çözüm: MHC I çoğu çekirdekli hücrede bulunur ve CD8⁺ T lenfositlerine hücre içi kökenli peptitlerin sunulmasında rol alır.
Normal insan adet döngüsünde ovulasyonu doğrudan tetikleyen hormonal olay hangisidir?
- A) ADH salgısının tamamen kesilmesi
- B) TSH düzeyinin iki katına çıkması
- C) İnsülinin aniden sıfırlanması
- D) LH düzeyindeki ani artış (LH dalgası)
- E) Kortizolün daima sabit tutulması
Doğru cevap: D
Çözüm: Olgun folikülden yükselen östrojen pozitif geri bildirimle LH dalgasını oluşturur; bu dalga ovulasyonu başlatır.
Testislerde Sertoli hücreleri FSH etkisi altında temel olarak neye destek verir?
- A) Mide asidi salgılanmasına
- B) Spermatogenezin sürdürülmesine
- C) Safranın karaciğerden atılmasına
- D) Alveollerde oksijen difüzyonuna
- E) Erkek yumurtalığının gelişmesine
Doğru cevap: B
Çözüm: FSH Sertoli hücreleri üzerinden gelişen sperm hücrelerine destek sağlar; LH ise Leydig hücrelerinde testosteron üretimini uyarır.
Balık solungaçlarında karşı akımlı su-kan akışının önemli avantajı nedir?
- A) Hemoglobini tamamen yok etmek
- B) Tüm oksijeni doğrudan mideye aktarmak
- C) Kanın suyla aynı yönde ve eşit hızda ilerlemesini sağlamak
- D) Solungaçların suyla temasını azaltmak
- E) Gaz değişimi yüzeyi boyunca difüzyon gradyanını korumak
Doğru cevap: E
Çözüm: Su ile kanın zıt yönde akışı, lameller boyunca suyun PO₂ değerinin kana göre yüksek kalmasını sağlayarak O₂ alımını artırır.
Deniz suyunda yaşayan çoğu kemikli balık ozmotik su kaybını telafi etmek için hangi uyumu gösterir?
- A) Vücudunu çevresinden daha az tuzlu hâle getirmek için osmozla sürekli su alır
- B) Hiç su içmez ve sürekli bol seyreltik idrar çıkarır
- C) Deniz suyu içer ve fazla tuzları solungaçlardan dışarı atar
- D) Tuzları yalnız akciğerlerle uzaklaştırır
- E) Böbrek ve solungaç işlevlerini tamamen durdurur
Doğru cevap: C
Çözüm: Deniz kemikli balıkları çevrelerine göre hipoozmotiktir; su kaybını içerek karşılar, fazla monovalan iyonları solungaç iyon hücreleriyle atar.