Doğu Karadeniz’in çok nemli yamaçlarıyla özdeşleşen tarım ürünü hangisidir?
- A) Zeytin
- B) Çay
- C) Pamuk
- D) Susam
- E) Antep fıstığı
Doğru cevap: B
Çözüm: Çay bitkisi yüksek nem ve uygun sıcaklık koşullarında yetişir.
Don riskinin görece az olduğu Akdeniz karakterli kıyılarla ilişkili ürün hangisidir?
- A) Çavdar
- B) Şeker pancarı
- C) Arpa
- D) Patates
- E) Zeytin
Doğru cevap: E
Çözüm: Zeytin düşük sıcaklık ve sert donlara duyarlıdır.
Pamuk yetiştiriciliğinde özellikle hangi ikili öne çıkar?
- A) Yalnız yüksek dağ mera koşulu
- B) Sürekli sis ve düşük sıcaklık
- C) Uzun sıcak dönem ve su erişimi
- D) Sürekli kar örtüsü ve permafrost
- E) Kısa yaz ve donlu gece
Doğru cevap: C
Çözüm: Pamuk uzun sıcak büyüme mevsimi ve yeterli su ister.
Doğal otlaklara ve mevsimsel ot verimine dayalı hayvancılık türü hangisidir?
- A) Mera hayvancılığı
- B) Kapalı sistem entansif besicilik
- C) Derin deniz balıkçılığı
- D) Topraksız seracılık
- E) Maden işletmeciliği
Doğru cevap: A
Çözüm: Mera hayvancılığının temeli doğal otlaklardır.
Mevsime göre hayvanların yüksek kesim otlaklarına çıkarılması hangi uygulamadır?
- A) Nadas
- B) Kıyı taşımacılığı
- C) Sanayi kümelenmesi
- D) Yaylacılık
- E) Kış turizmi
Doğru cevap: D
Çözüm: Yaylacılık mevsimlik hayvancılık hareketi ve otlak kullanımıyla ilgilidir.
Doğal avcılıktan farklı olarak kontrollü ortamda balık üretimi hangisidir?
- A) Amatör sportif avcılık
- B) Su ürünleri yetiştiriciliği
- C) Açık deniz avcılığı
- D) Trol avcılığı
- E) Kıyıdan olta avcılığı
Doğru cevap: B
Çözüm: Yetiştiricilik yetiştirme ortamında üretime dayanır.
Bir madenin teknik ve ekonomik koşullarla işletilebilir bölümüne ne ad verilir?
- A) Yalnız jeolojik kaynak
- B) Tenörsüz kaya
- C) Atık depolama alanı
- D) Maden arama ruhsatı
- E) Rezerv
Doğru cevap: E
Çözüm: Rezerv işletilebilirliğe yönelik teknik-ekonomik ölçütlerle tanımlanır.
Kıyı balıkçılığında stokların sürekliliği için hangisi önemlidir?
- A) Deniz suyu izlemesinin bırakılması
- B) Av baskısının ve üreme dönemlerinin yönetilmesi
- C) Yavru balık avının sınırsızlaştırılması
- D) Habitat tahribinin hızlandırılması
- E) Bütün koruma alanlarının kaldırılması
Doğru cevap: B
Çözüm: Sürdürülebilir balıkçılık stok yenilenmesini ve habitatı korumayı gerektirir.
Cevher tenörü düşük ve çıkarma maliyeti yüksekse zengin yatak görünümüne rağmen hangi durum olabilir?
- A) Rezervin mutlaka sınırsız olması
- B) Ulaşımın maliyete etkisinin sıfırlanması
- C) Enerji maliyetinin hiç bulunmaması
- D) Ham maddenin ağırlıksızlaşması
- E) Ekonomik işletilebilirliğin zayıflaması
Doğru cevap: E
Çözüm: Kârlılık tenör, maliyet, fiyat, teknoloji ve ulaşım koşullarına bağlıdır.
Buhar gücü yerine rüzgâr türbini kullanılan bir tesiste üretimi doğrudan etkileyen doğal değişken hangisidir?
- A) Gölün tuzluluğu
- B) Fay kırığının uzunluğu
- C) Rüzgâr hızının ve sürekliliğinin uygunluğu
- D) Cevherin demir tenörü
- E) Akarsuyun delta yapması
Doğru cevap: C
Çözüm: Rüzgâr enerjisinin üretim potansiyeli rüzgâr rejimiyle ilişkilidir.
Hidroelektrik üretimin mevsimsel değişimini en güçlü etkileyebilecek unsur hangisidir?
- A) Akarsu debisinin yıl içindeki değişimi
- B) Limanın konteyner kapasitesi
- C) Kentteki mağaza sayısı
- D) Bölgesel konut kirası
- E) Havayolu bilet fiyatı
Doğru cevap: A
Çözüm: Hidroelektrik üretim suyun akışı ve düşüsüne bağlıdır.
Fabrikaya giren 5 ton ağır hammadde işlemede 1 ton ürüne dönüşüyorsa taşıma maliyeti açısından hangi yer seçimi çekicidir?
- A) Yalnız havaalanına en uzak nokta
- B) Ulaşımın bulunmadığı izole bir çöl
- C) Tüm pazarlara eşit uzaklık zorunluluğu
- D) Hammadde kaynağına yakınlık
- E) Son tüketiciden olabildiğince uzaklık
Doğru cevap: D
Çözüm: Ağırlık kaybettiren işleme, çok miktarda ham maddeyi taşımama avantajı sağlar.
Birbirine yakın firmaların tedarikçi ve nitelikli iş gücü paylaşarak maliyet düşürmesi hangisidir?
- A) Coriolis sapması
- B) Yığılma ekonomisi
- C) Nadas ekonomisi
- D) Kıyı aşındırması
- E) Fizyolojik yoğunluk
Doğru cevap: B
Çözüm: Yığılma firmaların mekânsal yakınlıktan elde ettiği avantajları tanımlar.
Sanayi tesisinin 4 ton ham maddeyi işleyip 1 ton ürün elde ettiği durumda bütün taşıma tarifeleri eşitse konum için hangi eğilim güçlenir?
- A) Taşımanın her konumda sıfır maliyetli olması
- B) Hammaddeye uzaklığın önemsizleşmesi
- C) Kurulu gücün değişmesi
- D) Hammadde kaynağına yakınlık
- E) Yalnız tüketim pazarının içine gitme zorunluluğu
Doğru cevap: D
Çözüm: Ham maddenin ağırlık kaybı kaynak yakınlığının taşıma avantajını artırır.
Bir fabrika tek ürün yerine benzer iki ürün için ortak tesis ve dağıtım altyapısı kullanarak tasarruf sağlıyor. Hangi kavram uygundur?
- A) Akarsu rejimi
- B) Kapsam ekonomisi
- C) Yalnız ölçek ekonomisi
- D) Fizyolojik yoğunluk
- E) Doğal nüfus artışı
Doğru cevap: B
Çözüm: Ortak kaynakla birden fazla ürün üretme avantajı kapsam ekonomisidir.
İki firma aynı sektörde yakın konumlanıyor; uzman iş gücü havuzu ve yan sanayi ağı oluşuyor. Bu sonuç hangi mekânsal mekanizmaya örnektir?
- A) Nüfus yoğunluğu ölçüm hatasına
- B) Kıyı gerilemesine
- C) Tarımsal nadas döngüsüne
- D) Kutup rüzgârı etkisine
- E) Pozitif yığılma dışsallıklarına
Doğru cevap: E
Çözüm: Yakınlık uzmanlaşmış iş gücü, tedarik ve bilgi taşmaları sağlayabilir.
Bir maden yatağının ekonomik rezerv kabul edilmesi için aşağıdakilerden hangisi yalnız jeolojik varlığa ek olarak gereklidir?
- A) Her türlü taşıma maliyetinin yok sayılması
- B) Bütün çevre etkilerinin önemsiz kabulü
- C) Teknik işletilebilirlik ve ekonomik koşulların değerlendirilmesi
- D) Yalnız cevherin haritada görünmesi
- E) Yalnız bir müzenin yakın olması
Doğru cevap: C
Çözüm: Rezerv tanımı teknik-ekonomik koşullara bağlıdır.
Kurak ovada sulama artarken drenaj yetersiz, taban suyu yükseliyor. Uzun dönem tarım verimini hangi risk sınırlayabilir?
- A) Tuzlulaşma ve toprak bozulması
- B) Bitki köklerinin her koşulda daha çok oksijen alması
- C) Bütün tuzların otomatik uzaklaşması
- D) Akarsu debisinin zorunlu sıfıra inmesi
- E) Arazinin kendiliğinden ormanlaşması
Doğru cevap: A
Çözüm: Yüksek taban suyu ve buharlaşma tuz birikimini artırabilir.
Aynı miktarda yük için 100 km karayolu ve 500 km demiryolu seçeneklerini karşılaştırırken hangi ilke daha doğrudur?
- A) Taşıma mesafesi maliyeti hiçbir koşulda etkilemez
- B) Yalnız güzergâhın renkli harita sembolü önemlidir
- C) Demiryolu her malda kapıdan kapıya aktarmasızdır
- D) Toplam maliyet, süre, aktarma ve erişim birlikte incelenmelidir
- E) Yalnız en uzun güzergâh mutlaka seçilmelidir
Doğru cevap: D
Çözüm: Uygun mod ve güzergâh kararında toplam lojistik maliyet ve hizmet düzeyi önemlidir.
Bir limanın konteyner hacmi artarken limana bağlanan demiryolu ağı da gelişiyor. Hangisi en olasıdır?
- A) Kentsel sıcaklık farkının sıfırlanması
- B) İç bölgelere erişimin ve hinterland bağlantısının güçlenmesi
- C) Limanın yalnız bulunduğu ada ile sınırlanması
- D) Taşıma türlerinin zorunlu tekleşmesi
- E) Bütün hammadde rezervlerinin anında artması
Doğru cevap: B
Çözüm: Demiryolu bağlantısı limanın iç bölge hizmet ağını genişletebilir.